Kinayeli anlatım , cümlede ifade edilen düşüncenin, genellikle alaycı biçimde, tersini kasteden anlatım biçimidir
Anlatım türleri ve açıklamaları: Öyküleyici Anlatım: Bir olayın veya olayların zaman sırasına göre anlatılmasıdır. Betimleyici Anlatım: Bir nesnenin, olayın, yerin veya karakterin ayrıntılı bir şekilde tanımlanmasıdır. Lirik Anlatım: Bireysel duyguların ve düşüncelerin ifade edildiği, şiirsel bir dil kullanılan anlatım biçimidir. Destansı (Epik) Anlatım: Kahramanlık, büyük olaylar ve mücadelelerin anlatıldığı, genellikle ulusal veya tarihi olayların öne çıktığı anlatım türüdür. Emredici Anlatım: Okuyucunun belirli bir eylemi gerçekleştirmesi için yapılan yönlendirme ve talimatları içerir. Öğretici Anlatım: Bilgi verme, öğretme ve açıklama amacı güder. Açıklayıcı Anlatım: Bir konuyu veya durumu ayrıntılı bir şekilde açıklamayı ve aydınlatmayı hedefler. Tartışmacı Anlatım: Bir konu hakkında farklı görüşlerin ortaya konduğu ve karşılaştırıldığı anlatım türüdür. Kanıtlayıcı Anlatım: Belirli bir iddiayı desteklemek ve doğruluğunu kanıtlamak amacıyla kullanılan anlatım türüdür. Düşsel (Fantastik) Anlatım: Gerçek dünyadan farklı, hayal gücüne dayalı ve olağanüstü ögeler içeren anlatım türüdür. Gelecekten Söz Eden Anlatım: Gelecekteki olayları, durumları veya öngörüleri ele alır. Söyleşmeye Bağlı Anlatım: Diyalog veya konuşma şeklinde gerçekleşen anlatım biçimidir. Mizahi Anlatım: Esprili bir dil kullanılarak yapılan anlatım türüdür.
Kinaye (değinmece) örneklerinden bazıları şunlardır: “Arkadaşın dayısı güçlüdür, halleder.” “Bırak onu, burnu büyük adamdan hayır gelmez.” “Çocukların velvelesi, herkesi ayağa kaldırdı.” “Çok zahmet çektik, sonunda ayağımız düze bastı.” “Ne yapsın, ayağı kaydı bir kere.” “Böyle yürürseniz mahalleye yatsıya varırsınız.” “Bu taşı bize dostumuz atıyorsa durup düşünmemiz gerekir.” “Ey benim sarı tamburam Sen ne için inilersin - İçim oyuk derdim büyük Ben onun’çün inilerim.” “Ben toprak oldum yoluna Sen aşırı gözetirsin Şu karşıma göğüs geren Taş bağırlı dağlar mısın?” “Yokuş çıkmayı göze almayanlar hep çukurda kalır.” Kinaye, karşıdakini incitmeden iğnelemede ve hafif, zarif bir biçimde alaya almada kullanılır.
Kinayenin amaçları arasında şunlar yer alır: Övme veya yerme: Kinaye, övmek veya yermek için kullanılabilir. İncelik gösterme ve kibar olma: Kabalığı hafifletmek veya zarif bir şekilde alaya almak için kinaye kullanılabilir. Sitem etme: Kinaye, hafif bir sitem ifade etmek için kullanılabilir. Etkiyi artırma: Manayı güçlendirmek ve anlatımı somutlaştırmak amacıyla kinaye yapılabilir. İsim veya sıfat söylemekten kaçınma: Kinaye, ismi veya sıfatı açıkça söylemekten kaçınmak için de kullanılabilir. Kinayede asıl kastedilen, mecaz anlamdır; ancak gerçek anlamın da anlaşılmasına engel olacak bir ipucu bulunmaz.
İğneleyici ve kinayeli atasözlerinden bazıları şunlardır: Mum dibine ışık vermez. İşleyen demir pas tutmaz. Hamama giren terler. Damlaya damlaya göl olur. Yuvarlanan taş yosun tutmaz. Ateş düştüğü yeri yakar. Taşıma su ile değirmen dönmez. Ayağını yorganına göre uzat. Ayrıca, "yeni-medya.com" sitesinde iğneleyici atasözleri ve deyimlere örnek olarak "Ağaç yaşken eğilir", "Dilin kemiği yoktur" ve "Gözden uzak olan gönülden de uzaktır" gibi ifadeler de yer almaktadır. Atasözü ve deyimlerde kinaye örnekleri görmek oldukça yaygın bir durumdur. Ancak, kinaye sanatının kullanımı kişisel yorumlara açık olduğundan, bazı ifadelerin kinayeli olup olmadığı farklı değerlendirilebilir.
Tariz ve kinaye arasındaki temel farklar şunlardır: Kinaye: Bir sözü, gerçek anlamının da kastedilmiş olması mümkün olmakla birlikte, hakiki anlamı dışında kullanmaktır. Tariz: Söylenen sözle bir yön gösterilip, onun tam tersinin kastedilmesidir. Ayrıca, kinaye bir tek sözcükle de olabilirken, tariz için birden fazla kelimeye ihtiyaç vardır.
Kinaye (Değinmece): Bir sözün, benzetme amacı güdülmeden, hem gerçek hem de mecaz anlamını düşündürecek biçimde kullanılmasıdır. Tariz (Dokundurma): Söylenen sözle bir yön gösterilip, onun tam tersinin kastedilmesidir. 9. sınıf düzeyinde kinaye ve tariz konuları, edebiyat derslerinde söz sanatları başlığı altında işlenir.
Kinayenin amaçları arasında şunlar yer alır: Övme veya yerme: Kinaye, övmek veya yermek için kullanılabilir. İncelik gösterme ve kibar olma: Kabalığı hafifletmek veya zarif bir şekilde alaya almak için kinaye kullanılabilir. Sitem etme: Kinaye, hafif bir sitem ifade etmek için kullanılabilir. Etkiyi artırma: Manayı güçlendirmek ve anlatımı somutlaştırmak amacıyla kinaye yapılabilir. İsim veya sıfat söylemekten kaçınma: Kinaye, ismi veya sıfatı açıkça söylemekten kaçınmak için de kullanılabilir. Kinayede asıl kastedilen, mecaz anlamdır; ancak gerçek anlamın da anlaşılmasına engel olacak bir ipucu bulunmaz.
Blog
Kaçamak yapmak ne anlama gelir?
Kit ne anlama gelir?
Kurdelenin diğer adı nedir?
Kural dışı ne demek TDK?
Kimse zannettiği kadar meşgul değildir kimin sözü?
Koç burcunu ne değiştirir?
Kebir ne anlama gelir?
Köşe olmak deyim mi?
Koç burcu hangi astroloji?
Kutup yıldızı kolye ne anlama gelir?
Koca kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Koç yönetici gezegen Mars nasıl etkiler?
Kentsel dönüşüm yarısı bizden kampanyası ne zaman başlıyor?
Kodaman ve patron aynı mı?
Koku bulmaca ne demek?
Köşeli parantez yerine kare parantez kullanılır mı?
Kök çakra neresi?
Kurgusal ne demek?
Köpek patisi nasıl denir?
Kolay gele yerine ne kullanılır?
Korece ve Japonca neden Altay dili?
Konulu ve cilveli ne demek?
Kuzey Ay düğümü Akrep hangi ev?
Körle yatan şaşı kalkar ne anlama gelir?
Kayseri'de en büyük ilçe Kocasinan mı?
Kaç tane büyükşehir ve ilçe var?
Kiril alfabesi Latin alfabesine nasıl çevrilir?
Kids kime denir?
Komut ve emir aynı şey mi?
Kırgız Türkçesini öğrenmek zor mu?
Kocaeli İzmit mahalle sınırları nasıl belirlenir?
Kelem hangi yöreye ait?
Kurallı ve devrik cümle nedir etkinlik?
Kılıç Prensi ters ne anlama gelir?
Kayınconun eşine neden yenge denir?
Kırklareli'nin kaç tane ilçesi var?
Kepez Aras Kargo hangi mahallede?
Kilis'te doğalgaz var mı?
Kaç çeşit basit fiil vardır?
Korkaklara ne denir?