Kinayeli anlatım , cümlede ifade edilen düşüncenin, genellikle alaycı biçimde, tersini kasteden anlatım biçimidir
Anlatım türleri ve açıklamaları: Öyküleyici Anlatım: Bir olayın veya olayların zaman sırasına göre anlatılmasıdır. Betimleyici Anlatım: Bir nesnenin, olayın, yerin veya karakterin ayrıntılı bir şekilde tanımlanmasıdır. Lirik Anlatım: Bireysel duyguların ve düşüncelerin ifade edildiği, şiirsel bir dil kullanılan anlatım biçimidir. Destansı (Epik) Anlatım: Kahramanlık, büyük olaylar ve mücadelelerin anlatıldığı, genellikle ulusal veya tarihi olayların öne çıktığı anlatım türüdür. Emredici Anlatım: Okuyucunun belirli bir eylemi gerçekleştirmesi için yapılan yönlendirme ve talimatları içerir. Öğretici Anlatım: Bilgi verme, öğretme ve açıklama amacı güder. Açıklayıcı Anlatım: Bir konuyu veya durumu ayrıntılı bir şekilde açıklamayı ve aydınlatmayı hedefler. Tartışmacı Anlatım: Bir konu hakkında farklı görüşlerin ortaya konduğu ve karşılaştırıldığı anlatım türüdür. Kanıtlayıcı Anlatım: Belirli bir iddiayı desteklemek ve doğruluğunu kanıtlamak amacıyla kullanılan anlatım türüdür. Düşsel (Fantastik) Anlatım: Gerçek dünyadan farklı, hayal gücüne dayalı ve olağanüstü ögeler içeren anlatım türüdür. Gelecekten Söz Eden Anlatım: Gelecekteki olayları, durumları veya öngörüleri ele alır. Söyleşmeye Bağlı Anlatım: Diyalog veya konuşma şeklinde gerçekleşen anlatım biçimidir. Mizahi Anlatım: Esprili bir dil kullanılarak yapılan anlatım türüdür.
Kinaye (değinmece) örneklerinden bazıları şunlardır: “Arkadaşın dayısı güçlüdür, halleder.” “Bırak onu, burnu büyük adamdan hayır gelmez.” “Çocukların velvelesi, herkesi ayağa kaldırdı.” “Çok zahmet çektik, sonunda ayağımız düze bastı.” “Ne yapsın, ayağı kaydı bir kere.” “Böyle yürürseniz mahalleye yatsıya varırsınız.” “Bu taşı bize dostumuz atıyorsa durup düşünmemiz gerekir.” “Ey benim sarı tamburam Sen ne için inilersin - İçim oyuk derdim büyük Ben onun’çün inilerim.” “Ben toprak oldum yoluna Sen aşırı gözetirsin Şu karşıma göğüs geren Taş bağırlı dağlar mısın?” “Yokuş çıkmayı göze almayanlar hep çukurda kalır.” Kinaye, karşıdakini incitmeden iğnelemede ve hafif, zarif bir biçimde alaya almada kullanılır.
Kinayenin amaçları arasında şunlar yer alır: Övme veya yerme: Kinaye, övmek veya yermek için kullanılabilir. İncelik gösterme ve kibar olma: Kabalığı hafifletmek veya zarif bir şekilde alaya almak için kinaye kullanılabilir. Sitem etme: Kinaye, hafif bir sitem ifade etmek için kullanılabilir. Etkiyi artırma: Manayı güçlendirmek ve anlatımı somutlaştırmak amacıyla kinaye yapılabilir. İsim veya sıfat söylemekten kaçınma: Kinaye, ismi veya sıfatı açıkça söylemekten kaçınmak için de kullanılabilir. Kinayede asıl kastedilen, mecaz anlamdır; ancak gerçek anlamın da anlaşılmasına engel olacak bir ipucu bulunmaz.
İğneleyici ve kinayeli atasözlerinden bazıları şunlardır: Mum dibine ışık vermez. İşleyen demir pas tutmaz. Hamama giren terler. Damlaya damlaya göl olur. Yuvarlanan taş yosun tutmaz. Ateş düştüğü yeri yakar. Taşıma su ile değirmen dönmez. Ayağını yorganına göre uzat. Ayrıca, "yeni-medya.com" sitesinde iğneleyici atasözleri ve deyimlere örnek olarak "Ağaç yaşken eğilir", "Dilin kemiği yoktur" ve "Gözden uzak olan gönülden de uzaktır" gibi ifadeler de yer almaktadır. Atasözü ve deyimlerde kinaye örnekleri görmek oldukça yaygın bir durumdur. Ancak, kinaye sanatının kullanımı kişisel yorumlara açık olduğundan, bazı ifadelerin kinayeli olup olmadığı farklı değerlendirilebilir.
Tariz ve kinaye arasındaki temel farklar şunlardır: Kinaye: Bir sözü, gerçek anlamının da kastedilmiş olması mümkün olmakla birlikte, hakiki anlamı dışında kullanmaktır. Tariz: Söylenen sözle bir yön gösterilip, onun tam tersinin kastedilmesidir. Ayrıca, kinaye bir tek sözcükle de olabilirken, tariz için birden fazla kelimeye ihtiyaç vardır.
Kinaye (Değinmece): Bir sözün, benzetme amacı güdülmeden, hem gerçek hem de mecaz anlamını düşündürecek biçimde kullanılmasıdır. Tariz (Dokundurma): Söylenen sözle bir yön gösterilip, onun tam tersinin kastedilmesidir. 9. sınıf düzeyinde kinaye ve tariz konuları, edebiyat derslerinde söz sanatları başlığı altında işlenir.
Kinayenin amaçları arasında şunlar yer alır: Övme veya yerme: Kinaye, övmek veya yermek için kullanılabilir. İncelik gösterme ve kibar olma: Kabalığı hafifletmek veya zarif bir şekilde alaya almak için kinaye kullanılabilir. Sitem etme: Kinaye, hafif bir sitem ifade etmek için kullanılabilir. Etkiyi artırma: Manayı güçlendirmek ve anlatımı somutlaştırmak amacıyla kinaye yapılabilir. İsim veya sıfat söylemekten kaçınma: Kinaye, ismi veya sıfatı açıkça söylemekten kaçınmak için de kullanılabilir. Kinayede asıl kastedilen, mecaz anlamdır; ancak gerçek anlamın da anlaşılmasına engel olacak bir ipucu bulunmaz.
Blog
Kürtçe kuzum ne demek?
Kayseri Melikgazi acemi birliği usta birliği nereye gönderiyor?
Komünyon almak ne anlama gelir?
Kompetenz ve kompetans ne demek?
Kerpeten hangi yöreye ait?
KJ ne anlama gelir?
Kaç tane İngilizce ülke var?
Kurna ne anlama gelir?
Keşbiş olsun ne demek?
Kroner ne demek?
Kiril Alfabesi'nde kaç Türkçe harf var?
Küt ve küte aynı mı?
Komando brövesi hangi kuvvetlerde var?
Kulaktan kulaga oyununda neden yanlışlar olur?
Kolektif House Maslak kaç kişilik?
Kova burcu yükseleni terazi nasıl olur?
Kemal Kılıçdaroğlu adaylığa çıktığında kaç yaşındaydı?
Koçtaş ve Yapı Market aynı mı?
Küçümsemek ne anlama gelir?
Kofik hangi yöreye ait?
Konuşma ve yazı dili arasındaki farklar nelerdir?
Küçücük ve minicik küçültme sıfatı mı?
Konç yüksekliği ne olmalı?
Kent D-Range Blue hangi ülkenin malı?
Kaç çeşit zekât vardır ve kimlere verilir?
Kitap ve eser eş anlamlı mı?
Kör yerine ne kullanılır?
Konuk eş anlamlısı nedir?
Kozmik ne anlama gelir?
Koşullu ve şartsız ne demek?
Kaşmer ve kaşmeran aynı mı?
Keder yerine ne kullanılır?
Korecede hangi harfler Türkçe'ye benziyor?
Kelebek seti kaç numara olmalı?
Kiril ve Türkçe aynı mı?
Kulak kabartmak deyiminin hikayesi nedir?
Kulüp ve klüp arasındaki fark nedir?
Koç'un yükselenini nasıl anlarız?
Kraliçenin Türkçe karşılığı nedir?
Kayseri Merkez'de kaç mahalle var?