Kelimelerin kökenleri , etimoloji veya kökenbilim adı verilen bilim dalı tarafından incelenir. Etimoloji, sözcüklerin köklerini, hangi dile ait olduklarını, ne zaman ortaya çıktıklarını, ilk olarak hangi kaynakta kayıt altına alındıklarını, ses ve anlam bakımından geçirdikleri dönüşümleri araştırır
Kelimelerin kökenlerini araştırmak için kullanılan bazı yöntemler şunlardır:
Bazı kelimelerin kökenleri şu şekildedir:
Neden kelimesinin kökü, Türkçe dilbilgisinde "nispet" anlamına gelen "ned" kökünden türetilmiştir. Ayrıca, Türkiye Türkçesi'nde "neden" kelimesi, "ne" soru zarfı sözcüğünden evrilmiştir. Bazı dil bilimciler, kelimenin Arapça veya Farsça etkisi altında olduğunu iddia etse de, Türkçenin diğer dillerle etkileşim içinde olduğu ve bu etkileşimin doğal olduğu belirtilmektedir.
"Önemli" kelimesinin kökü önemdir. Çünkü "ön" ile "önemli" arasında bir ilişki yoktur ve "önemli" kelimesi bir fiil değildir.
"Benzer" kelimesinin kökü "benze-" fiilidir.
Köktürkçede görülen bazı alıntı kelimeler şunlardır: Çince kökenli kelimeler: "mao-tun" (Rus. batur, Mac. bator: yiğit, kahraman). Moğolca kökenli kelimeler: "asa-" (yanmak, tutuşmak), "hala-" (ısınmak, sıcaklaşmak), "gal" (ateş). Soğdca kökenli kelimeler: Eski Uygurcaya kıyasla Köktürkçe'de daha az sayıda Soğdca kelime bulunmaktadır. Köktürkçe'deki alıntı kelimelerin büyük çoğunluğu Türkçe kökenlidir.
Arapça kökenli kelimeleri ayırt etmek için şu özelliklere dikkat edilebilir: Ekler: Arapça kökenli kelimelerde "-izm" gibi belirli ekler bulunabilir. Ses benzerliği: Arapça ses yapısına uygun kelimeler Arapça kökenli olabilir. Dilbilgisel özellikler: Arapça kökenli kelimeler, belirli dilbilgisel yapılarla kendini gösterebilir. Örnek olarak, "akraba" kelimesi "-kin" ekiyle, "takriben" kelimesi ise "krb" köküyle Arapça kökenini belli eder. Arapça kökenli kelimelerin tespiti, kelimenin tam anlamını ve kullanıldığı dönemi de dikkate almayı gerektirir, çünkü kelime anlamları zamanla değişebilir.
Diye kelimesinin kökü "de"dir. Ünlü daralması ve ünlü türemesi nedeniyle "diye" şeklinde telaffuz edilir. "De-" fiiline "-e" (zarf-fiil eki) gelmiş, ünlü daralmasıyla (-e > -i) birlikte araya ünsüz türemesi (kaynaştırma harfi -y-) girmiştir.
"Söylenen" kelimesinin kökü, "söl-" fiilidir. Türk Dil Kurumu'na göre "söylemek" sözcüğünün kökü olan "söl-" fiili, "dille veya yazı ile bir şey ortaya koymak" anlamına gelmektedir. "Söl-" fiilinden, "söz", "söylev", "söyleşi" gibi pek çok kelime türemiştir.
Blog
Kurtların ulumasını duymak ne anlama gelir?
Küçük bahçeye hangi havuz yapılır?
Kağnı ne anlama gelir?
Kayzer neden Alman imparatoru?
Kuru tütün kaç günde nemlenir?
Kerahat vaktine denk gelirse ne olur?
Kitapta yazar adı nereye yazılır?
Kuzey ve güney ay düğümleri ne anlama gelir?
Kinaye örnekleri nelerdir?
Kocaeli bit pazarı ne zaman kuruluyor?
Kağıthane-Mecidiyeköy metrosu kaç durak?
Koç ve Yay birlikteliği nasıl olur?
Kristal neden değerli?
Küçüme ne demek?
Kore'de neden 2 alfabe var?
KMV ne demek?
Kongre ve konvansiyon arasındaki fark nedir?
Kimse neden olumsuz cümlelerde kullanılır?
Kelime üretici nasıl yapılır?
Kaşe mürekkebi ve ıstampa aynı mı?
Kürtçe sayılar nasıl okunur?
Kök Zümrüt değerli mi?
Kürtçe nasılsın sorusuna nasıl cevap verilir?
Köpek balığının hangi eti yenmez?
Korece kadın isimleri nasıl okunur?
Ki bağlacı ile ilgili cümleler nelerdir?
Kinaye ve mecaz aynı şey mi?
Kaynamak ne anlama gelir?
Kulaç hangi köken?
Kentsoylu ve burjuva aynı mı?
Küçük hanımefendi ve küçük beyefendi ne demek?
Kip ve kip eki aynı şey mi?
Koca ne demek?
Klavuz kelimesinin kökeni nedir?
Kolombiya neden İspanyolca konuşuyor?
Kesilmiş hayvan görmek ne demek?
Kemal ve kâmil aynı şey mi?
Kuzen ve abla arasındaki fark nedir?
Kitap okuma alışkanlığı ingilizcede nasıl anlatılır?
Kınıfırın bed renk olması ne anlama gelir?