İsim (ad) türleri iki ana gruba ayrılır:
Sıfat (ön ad) türleri ise şu şekilde sınıflandırılır:
Adlaşmış sıfat, niteleme sıfatlarının çekim eki alarak veya almadan, niteledikleri ismin yerine geçecek şekilde kullanılmasıdır. Bazı adlaşmış sıfat örnekleri: Yaralı çocuk, annesini görünce sevindi. (Yaralı, çocuk yerine geçmiş). Makineleri kontrol ediyor, bozukları bir kenara ayırıyordu. (Bozukları, makine yerine geçmiş). Senin küçük yine bir yaramazlık peşinde. (Küçük, kişi yerine geçmiş). Adlaşmış sıfattan sonra bir ad geldiğinde anlam karışıklığı ortaya çıkıyorsa, bu adlaşmış sıfattan sonra virgül (,) getirilir.
Sıfatlar (ön adlar) iki ana gruba ayrılır: 1. Niteleme sıfatları. Çalışkan öğrenci sınavda birinci oldu. Gökyüzünü aniden kara bulutlar kaplamıştı. 2. Belirtme sıfatları. İşaret sıfatları: "Bu, şu, o, öteki, beriki, böyle, şöyle...". Sayı sıfatları: Asıl sayı sıfatları: "Beş, on dört, yüz yirmi iki...". Sıra sayı sıfatları: "-ıncı, -inci" ekleriyle yapılır. Üleştirme sayı sıfatları: "-er, -ar" ekleriyle oluşturulur. Kesir sayı sıfatları: "Yüzde beş, çeyrek saat...". Belgisiz sıfatlar: "Bir, birkaç, birçok, çoğu, kimi, bazı, bütün, tüm, başka, birtakım, her, hiçbir, herhangi". Soru sıfatları: "Nasıl, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne kadar, ne?".
Ösym'nin en önemli sıfatlar arasında yer verdiği 50-100 sıfattan bazıları şunlardır: constant (sürekli, sabit); constructive (yapıcı, olumlu); contaminated (kirletilmiş); controversial (karşılıklı); convenient (uygun, elverişli); convertible (dönüştürülebilir); corrupt (yozlaşmış, yolsuz); corruptible (bozulabilir, yozlaşabilir); credible (güvenilir, inandırıcı); crucial (çok önemli). Sıfatların önemi, kullanım bağlamına göre değişebilir.
Sayı sıfatları kendi içerisinde beş ana gruba ayrılır: 1. Asıl sayı sıfatları. 2. Sıra sayı sıfatları. 3. Üleştirme sayı sıfatları. 4. Kesir sayı sıfatları. 5. Topluluk sayı sıfatları.
Sıfatlar, çeşitli eklerle türetilebilir veya anlamlarında değişiklik yapılabilir: Türemiş sıfatlar, isim veya fiil kök ve gövdelerine "-ci, -li, -lik, -siz" gibi yapım eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Sıfat-fiiller, fiillerden türetilir ve "-en, -esi, -mez, -r, -dik, -diği, -ecek, -miş" eklerini alır. Küçültme ekleri, sıfatların anlamlarını "-cik, -ce, -(i)msi, -(i)mtırak" ekleriyle daraltır. Pekiştirme ekleri, sıfatların anlamlarını kuvvetlendirmek için kullanılır ve ilk heceye "-m, -p, -r, -s" harflerinin eklenmesiyle yapılır. İlgi eki (-ki), yer ve zaman bildiren sözcüklerden sonra gelip eklendiği sözcüğü sıfat yapar.
Belirtme sıfatları, isimleri sayı, işaret, belirsizlik veya soru yoluyla belirten sözcüklerdir. Belirtme sıfatları dört ana gruba ayrılır: Soru sıfatları: İsimlerin sahip olduğu niteliği veya herhangi bir özelliğini sorarlar. İşaret sıfatları: Varlıkların bulunduğu yerleri gösterirler. Belgisiz sıfatlar: İsimlerin nicelik yönüyle belirsizliklerini belirtirler. Sayı sıfatları: İsimlerin sayısal niteliklerini bildirirler.
Hem isim hem sıfat tamlaması ifadesi, Türkçe dilbilgisinde iki farklı yapıyı ifade edebilir: 1. Zincirleme İsim Tamlaması: İkiden fazla ismin anlam bütünlüğü oluşturacak şekilde bir araya gelmesiyle oluşturulan tamlamalardır. 2. Sıfat Tamlaması: Bir veya daha fazla sıfatın bir araya gelerek bir ismi nitelendirdiği yapısal bir birimdir. Bu iki yapı arasındaki temel fark, isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan kelimeler bulunurken, sıfat tamlamalarında belirleyici sıfat ve tamlanan isim yer alır.
Blog
Kaçamak yapmak ne anlama gelir?
Kurdelenin diğer adı nedir?
Kural dışı ne demek TDK?
Kimse zannettiği kadar meşgul değildir kimin sözü?
Koç burcunu ne değiştirir?
Kebir ne anlama gelir?
Köşe olmak deyim mi?
Koç burcu hangi astroloji?
Kutup yıldızı kolye ne anlama gelir?
Koca kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Koç yönetici gezegen Mars nasıl etkiler?
Kentsel dönüşüm yarısı bizden kampanyası ne zaman başlıyor?
Kodaman ve patron aynı mı?
Koku bulmaca ne demek?
Köşeli parantez yerine kare parantez kullanılır mı?
Kök çakra neresi?
Kurgusal ne demek?
Köpek patisi nasıl denir?
Kolay gele yerine ne kullanılır?
Korece ve Japonca neden Altay dili?
Konulu ve cilveli ne demek?
Kuzey Ay düğümü Akrep hangi ev?
Körle yatan şaşı kalkar ne anlama gelir?
Kayseri'de en büyük ilçe Kocasinan mı?
Kaç tane büyükşehir ve ilçe var?
Kiril alfabesi Latin alfabesine nasıl çevrilir?
Kids kime denir?
Komut ve emir aynı şey mi?
Kırgız Türkçesini öğrenmek zor mu?
Kocaeli İzmit mahalle sınırları nasıl belirlenir?
Kelem hangi yöreye ait?
Kurallı ve devrik cümle nedir etkinlik?
Kılıç Prensi ters ne anlama gelir?
Kayınconun eşine neden yenge denir?
Kırklareli'nin kaç tane ilçesi var?
Kepez Aras Kargo hangi mahallede?
Kilis'te doğalgaz var mı?
Kaç çeşit basit fiil vardır?
Korkaklara ne denir?
Konçlu ne demek?