İsim (ad) türleri iki ana gruba ayrılır:
Sıfat (ön ad) türleri ise şu şekilde sınıflandırılır:
Adlaşmış sıfat, niteleme sıfatlarının çekim eki alarak veya almadan, niteledikleri ismin yerine geçecek şekilde kullanılmasıdır. Bazı adlaşmış sıfat örnekleri: Yaralı çocuk, annesini görünce sevindi. (Yaralı, çocuk yerine geçmiş). Makineleri kontrol ediyor, bozukları bir kenara ayırıyordu. (Bozukları, makine yerine geçmiş). Senin küçük yine bir yaramazlık peşinde. (Küçük, kişi yerine geçmiş). Adlaşmış sıfattan sonra bir ad geldiğinde anlam karışıklığı ortaya çıkıyorsa, bu adlaşmış sıfattan sonra virgül (,) getirilir.
Sıfatlar (ön adlar) iki ana gruba ayrılır: 1. Niteleme sıfatları. Çalışkan öğrenci sınavda birinci oldu. Gökyüzünü aniden kara bulutlar kaplamıştı. 2. Belirtme sıfatları. İşaret sıfatları: "Bu, şu, o, öteki, beriki, böyle, şöyle...". Sayı sıfatları: Asıl sayı sıfatları: "Beş, on dört, yüz yirmi iki...". Sıra sayı sıfatları: "-ıncı, -inci" ekleriyle yapılır. Üleştirme sayı sıfatları: "-er, -ar" ekleriyle oluşturulur. Kesir sayı sıfatları: "Yüzde beş, çeyrek saat...". Belgisiz sıfatlar: "Bir, birkaç, birçok, çoğu, kimi, bazı, bütün, tüm, başka, birtakım, her, hiçbir, herhangi". Soru sıfatları: "Nasıl, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne kadar, ne?".
Ösym'nin en önemli sıfatlar arasında yer verdiği 50-100 sıfattan bazıları şunlardır: constant (sürekli, sabit); constructive (yapıcı, olumlu); contaminated (kirletilmiş); controversial (karşılıklı); convenient (uygun, elverişli); convertible (dönüştürülebilir); corrupt (yozlaşmış, yolsuz); corruptible (bozulabilir, yozlaşabilir); credible (güvenilir, inandırıcı); crucial (çok önemli). Sıfatların önemi, kullanım bağlamına göre değişebilir.
Sayı sıfatları kendi içerisinde beş ana gruba ayrılır: 1. Asıl sayı sıfatları. 2. Sıra sayı sıfatları. 3. Üleştirme sayı sıfatları. 4. Kesir sayı sıfatları. 5. Topluluk sayı sıfatları.
Sıfatlar, çeşitli eklerle türetilebilir veya anlamlarında değişiklik yapılabilir: Türemiş sıfatlar, isim veya fiil kök ve gövdelerine "-ci, -li, -lik, -siz" gibi yapım eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Sıfat-fiiller, fiillerden türetilir ve "-en, -esi, -mez, -r, -dik, -diği, -ecek, -miş" eklerini alır. Küçültme ekleri, sıfatların anlamlarını "-cik, -ce, -(i)msi, -(i)mtırak" ekleriyle daraltır. Pekiştirme ekleri, sıfatların anlamlarını kuvvetlendirmek için kullanılır ve ilk heceye "-m, -p, -r, -s" harflerinin eklenmesiyle yapılır. İlgi eki (-ki), yer ve zaman bildiren sözcüklerden sonra gelip eklendiği sözcüğü sıfat yapar.
Belirtme sıfatları, isimleri sayı, işaret, belirsizlik veya soru yoluyla belirten sözcüklerdir. Belirtme sıfatları dört ana gruba ayrılır: Soru sıfatları: İsimlerin sahip olduğu niteliği veya herhangi bir özelliğini sorarlar. İşaret sıfatları: Varlıkların bulunduğu yerleri gösterirler. Belgisiz sıfatlar: İsimlerin nicelik yönüyle belirsizliklerini belirtirler. Sayı sıfatları: İsimlerin sayısal niteliklerini bildirirler.
Hem isim hem sıfat tamlaması ifadesi, Türkçe dilbilgisinde iki farklı yapıyı ifade edebilir: 1. Zincirleme İsim Tamlaması: İkiden fazla ismin anlam bütünlüğü oluşturacak şekilde bir araya gelmesiyle oluşturulan tamlamalardır. 2. Sıfat Tamlaması: Bir veya daha fazla sıfatın bir araya gelerek bir ismi nitelendirdiği yapısal bir birimdir. Bu iki yapı arasındaki temel fark, isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan kelimeler bulunurken, sıfat tamlamalarında belirleyici sıfat ve tamlanan isim yer alır.
Blog
Kova burcu yükseleni terazi nasıl olur?
Kemal Kılıçdaroğlu adaylığa çıktığında kaç yaşındaydı?
Koçtaş ve Yapı Market aynı mı?
Küçümsemek ne anlama gelir?
Kofik hangi yöreye ait?
Konuşma ve yazı dili arasındaki farklar nelerdir?
Küçücük ve minicik küçültme sıfatı mı?
Konç yüksekliği ne olmalı?
Kent D-Range Blue hangi ülkenin malı?
Kaç çeşit zekât vardır ve kimlere verilir?
Kitap ve eser eş anlamlı mı?
Kör yerine ne kullanılır?
Konuk eş anlamlısı nedir?
Kozmik ne anlama gelir?
Koşullu ve şartsız ne demek?
Kaşmer ve kaşmeran aynı mı?
Keder yerine ne kullanılır?
Korecede hangi harfler Türkçe'ye benziyor?
Kelebek seti kaç numara olmalı?
Kiril ve Türkçe aynı mı?
Kulak kabartmak deyiminin hikayesi nedir?
Kulüp ve klüp arasındaki fark nedir?
Koç'un yükselenini nasıl anlarız?
Kraliçenin Türkçe karşılığı nedir?
Kayseri Merkez'de kaç mahalle var?
Kerim ve cömert ne demek?
Konakçı ne demek?
Kürtçe teşekkür ederim nasıl söylenir?
Kolordu komutanı ne iş yapar?
Kaç çeşit geçmiş zaman vardır?
Kore'de en çok hangi dil konuşuluyor?
Kuyruklu "a" hangi dilde kullanılır?
Kedinin yıkandığını görmek ne demek?
Kağnı neyi anlatıyor?
Kök sözcüğü gerçek mecaz ve terim anlam olarak nasıl kullanılır?
Kılıç beşlisi neyi temsil eder?
Köktenci ne demek?
Kombinasyon ve kombine aynı şey mi?
Korecede en çok kullanılan 1000 kelime nedir?
Komando tugayları hangi illerde var?