Kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi, 28 Mayıs 1740 tarihli Belgrad Antlaşması ile gerçekleşmiştir
Bu antlaşma, Fransız Elçisi Marguis de Villeneuve'ün girişimleriyle imzalanmış ve Fransa'ya verilen kapitülasyonlar genişletilerek kalıcı hale getirilmiştir
Kapitülasyonların kaldırılması, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması ile gerçekleşmiştir. Lozan Antlaşması'nın özel hükümler bölümündeki 28. madde, "Yüksek akit taraflar, Türkiye'de kapitülasyonların bütün nokta-i nazarlardan tamamen ilgasını her biri; kendisine taallûku cihetinden kabul ettiklerini beyan ederler" hükmünü getirmiştir.
En ağır kapitülasyonun hangi devlete verildiğine dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, Osmanlı Devleti'nin en çok kapitülasyon verdiği devletin Fransa olduğu bilinmektedir. 1535 yılında Fransa ile imzalanan anlaşma, özellikle deniz ticaretinde Fransızlara büyük kolaylık sağlamıştır.
Kapitülasyon, bir devletin bir anlaşmaya bağlı olarak başka devletlere tanıdığı iktisadi, sosyal ve bazen siyasi ayrıcalıklara denir. Kapitülasyonlar, geniş ve dar anlamda tanımlanabilir: Geniş anlamda kapitülasyonlar, Avrupalı devletlerin kendi ülkeleri dışındaki yurttaşlarına, bulundukları devletin yetkilerinin dışında kalmak ve kendi devletlerinin yetkisine bağımlı olmak biçiminde elde ettikleri ayrıcalıklar ile ticaret ve gümrük konularında elde ettikleri kolaylıklar ve imtiyazları kapsar. Dar anlamda kapitülasyonlar, 16. yüzyıldan itibaren Avrupalı güçlerle Osmanlı Devleti arasında imzalanan anlaşmaları ifade eder. Kapitülasyonlar genellikle şu ayrıcalıkları içerir: Kişisel ayrıcalıklar: İbadet özgürlüğü, kendi dinsel yöneticilerini seçme hakkı, mabetlerde dokunulmazlık, yeni kiliseler inşa etme hakkı. Adli ayrıcalıklar: Kendi dinine göre yargılanma. Ekonomik ayrıcalıklar: Vergi indirimi veya denetim serbestliği gibi ticaret yapma kolaylıkları. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin çöküşünde önemli bir rol oynamış ve 1923'te Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır.
Kapitülasyonların bütün devletlere açık olması, milliyetçilik ilkesinin ihlalidir. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti tarafından yabancı ülkelerden gelen vatandaşlara verilen özel haklardır.
Kapitülasyon ve imtiyaz arasındaki temel fark, kapitülasyonun bir ülkenin vatandaşlarına zarar verecek şekilde yabancılara tanınan ayrıcalıkları ifade ederken, imtiyazın başkalarına tanınmayan özel, kişisel ayrıcalık olarak tanımlanmasıdır. Kapitülasyon örnekleri arasında, yabancı tüccarların bir ülkede vergisiz ticaret yapması veya yabancıların kendi dinlerine göre yargılanması yer alır. İmtiyaz örnekleri ise, bir kişiye veya şirkete fabrika kurma veya maden işletme izni verilmesi gibi durumları kapsar.
Fransızlara verilen kapitülasyonların sürekli hale gelmesinin nedeni, 1740 yılında I. Mahmud döneminde imzalanan Belgrad Antlaşması'dır. Daha önceki kapitülasyonlar genellikle hükümdarların ömrüyle sınırlıydı veya belirli süreler için geçerliydi.
1535 Kapitülasyonları, Osmanlı Padişahı I. Süleyman (Kanuni) ile Fransa Kralı I. François arasında imzalanan ve Fransız tüccarlarına Osmanlı topraklarında serbestçe ticaret yapma hakkı tanıyan anlaşmadır. Bu kapitülasyonlar, daha sonra diğer Avrupa devletleriyle yapılan benzer anlaşmaların da temelini oluşturmuştur. Kapitülasyonların bazı ayrıcalıkları: Kişisel ayrıcalıklar: Yabancılar, kendi dinlerine ait kiliselerde ibadet edebilir, kendi dinsel yöneticilerini seçebilir ve mabetlerinde dokunulmazlığa sahip olabilirlerdi. Ticari ayrıcalıklar: Yabancılar, vergilerden muaf olarak ticaret yapabilir, Osmanlı karasularında gemi işletmeciliği ve yolcu-eşya nakli gerçekleştirebilirlerdi.
Hukuk
Kanun-i Esasi'nin en önemli maddesi nedir?
Kambiyo ile teminat senedi arasındaki fark nedir?
Kantar ceza tutanağı nereye gönderilir?
Karabağlar Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kayyum ataması nasıl yapılır?
Karar düzeltme yoluna başvurma dilekçesi nereye verilir?
Jandarma gözaltı yapabilir mi?
Karar ilamı harcı gider yazılır mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri kurulu kimlerden oluşur?
Kasa kirası kaç ay ödenir?
Jandarma ve polis arasında geçiş var mı?
Kendi firması olmayan şantiye şefi çalışabilir mi?
Kambiyo senetlerinde kimler borçlu olabilir?
Jandarma uzman erbaş alımı sonuçları nasıl öğrenilir?
Kamu ajans ne iş yapar?
Kaç dönüm tarla bölünemez?
Kazım karabekir Atatürk'ün hangi partisine karşı çıktı?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ortaklık nasıl kurulur?
Jandarma hangi durumlarda ceset toplar?
JÖH ve PÖH farkı nedir?
Kaydı silinen öğrenci aftan nasıl yararlanır?
JÖH yaş sınırı kaç?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi kentsel dönüşüm için yeterli mi?..
Kamu tüzel kişiliği nedir?
Kadın güvenlik görevlisi kaç saat çalışır?
Kamu davasında zamanaşımı nasıl olur?
Kadın 35 erkek 29 evlilik olur mu?
Kaliforniya yaz saati uygulamasına ne zaman geçiyor?
Kapalı alanlarda sigara içilmesi hangi kanun?
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun verdiği kararlar kesin mi?
Japonya koruma kanunu nedir?
Jandarma uzman erbaş sözlü mülakat nasıl oluyor?
Kaza tespit tutanağı kusur oranına itiraz süresi ne kadar?
Kadastro ve imar aynı şey mi?
Kamusen'in bağlı olduğu konfederasyon hangisi?
Katılımcı demokrasi ve katılımcılık arasındaki fark nedir?
Jandarma Uzman Çavuş Nitelik Belgesi Nasıl Alınır?
Kadastroya tabi parseller imarlı mı?
Kaçak filmi neden yasaklandı?
Kararda faiz yoksa faiz istenebilir mi?