Kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi, 28 Mayıs 1740 tarihli Belgrad Antlaşması ile gerçekleşmiştir
Bu antlaşma, Fransız Elçisi Marguis de Villeneuve'ün girişimleriyle imzalanmış ve Fransa'ya verilen kapitülasyonlar genişletilerek kalıcı hale getirilmiştir
Kapitülasyonların kaldırılması, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması ile gerçekleşmiştir. Lozan Antlaşması'nın özel hükümler bölümündeki 28. madde, "Yüksek akit taraflar, Türkiye'de kapitülasyonların bütün nokta-i nazarlardan tamamen ilgasını her biri; kendisine taallûku cihetinden kabul ettiklerini beyan ederler" hükmünü getirmiştir.
En ağır kapitülasyonun hangi devlete verildiğine dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, Osmanlı Devleti'nin en çok kapitülasyon verdiği devletin Fransa olduğu bilinmektedir. 1535 yılında Fransa ile imzalanan anlaşma, özellikle deniz ticaretinde Fransızlara büyük kolaylık sağlamıştır.
Kapitülasyon, bir devletin bir anlaşmaya bağlı olarak başka devletlere tanıdığı iktisadi, sosyal ve bazen siyasi ayrıcalıklara denir. Kapitülasyonlar, geniş ve dar anlamda tanımlanabilir: Geniş anlamda kapitülasyonlar, Avrupalı devletlerin kendi ülkeleri dışındaki yurttaşlarına, bulundukları devletin yetkilerinin dışında kalmak ve kendi devletlerinin yetkisine bağımlı olmak biçiminde elde ettikleri ayrıcalıklar ile ticaret ve gümrük konularında elde ettikleri kolaylıklar ve imtiyazları kapsar. Dar anlamda kapitülasyonlar, 16. yüzyıldan itibaren Avrupalı güçlerle Osmanlı Devleti arasında imzalanan anlaşmaları ifade eder. Kapitülasyonlar genellikle şu ayrıcalıkları içerir: Kişisel ayrıcalıklar: İbadet özgürlüğü, kendi dinsel yöneticilerini seçme hakkı, mabetlerde dokunulmazlık, yeni kiliseler inşa etme hakkı. Adli ayrıcalıklar: Kendi dinine göre yargılanma. Ekonomik ayrıcalıklar: Vergi indirimi veya denetim serbestliği gibi ticaret yapma kolaylıkları. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin çöküşünde önemli bir rol oynamış ve 1923'te Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır.
Kapitülasyonların bütün devletlere açık olması, milliyetçilik ilkesinin ihlalidir. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti tarafından yabancı ülkelerden gelen vatandaşlara verilen özel haklardır.
Kapitülasyon ve imtiyaz arasındaki temel fark, kapitülasyonun bir ülkenin vatandaşlarına zarar verecek şekilde yabancılara tanınan ayrıcalıkları ifade ederken, imtiyazın başkalarına tanınmayan özel, kişisel ayrıcalık olarak tanımlanmasıdır. Kapitülasyon örnekleri arasında, yabancı tüccarların bir ülkede vergisiz ticaret yapması veya yabancıların kendi dinlerine göre yargılanması yer alır. İmtiyaz örnekleri ise, bir kişiye veya şirkete fabrika kurma veya maden işletme izni verilmesi gibi durumları kapsar.
Fransızlara verilen kapitülasyonların sürekli hale gelmesinin nedeni, 1740 yılında I. Mahmud döneminde imzalanan Belgrad Antlaşması'dır. Daha önceki kapitülasyonlar genellikle hükümdarların ömrüyle sınırlıydı veya belirli süreler için geçerliydi.
1535 Kapitülasyonları, Osmanlı Padişahı I. Süleyman (Kanuni) ile Fransa Kralı I. François arasında imzalanan ve Fransız tüccarlarına Osmanlı topraklarında serbestçe ticaret yapma hakkı tanıyan anlaşmadır. Bu kapitülasyonlar, daha sonra diğer Avrupa devletleriyle yapılan benzer anlaşmaların da temelini oluşturmuştur. Kapitülasyonların bazı ayrıcalıkları: Kişisel ayrıcalıklar: Yabancılar, kendi dinlerine ait kiliselerde ibadet edebilir, kendi dinsel yöneticilerini seçebilir ve mabetlerinde dokunulmazlığa sahip olabilirlerdi. Ticari ayrıcalıklar: Yabancılar, vergilerden muaf olarak ticaret yapabilir, Osmanlı karasularında gemi işletmeciliği ve yolcu-eşya nakli gerçekleştirebilirlerdi.
Hukuk
JÖH ve JÖAK yaş sınırı var mı?
Jandarma'da hangi bölümler var?
Kapalı cezaevinde yatanlar dışarı çıkabilir mi?
Kardeş Eli Derneği güvenilir mi?
Kapalı secim sistemi nedir?
Kamu kurumlarında işçi olarak kimler çalışabilir?
Jandarma ne zaman İçişleri Bakanlığına bağlandı?
Jandarma'nın yeni komutanı Ali Çardakçı kimdir?
Kaç kattan sonra çıkma yasak?
Karar harcı ve ilam borcu aynı şey mi?
Kayıp çocuk bulununca nereye teslim edilir?
Kaza sonrası sigortaya başvuru iki taraf da mı yapılır?
Jandarma kime bağlıdır vatandaş olarak?
Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?
Karadağ Avrupa Birliği'ne girdi mi?
Kamu ihale kanunu neden sürekli değişiyor?
Kaç çeşit ictihat vardır?
Kanuni takip ne anlama gelir?
Kanada başbakanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi mi?
Karaburun Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kamu düzeni nedir?
Kadrosuz işçi sendikaya üye olabilir mi?
K1 belgesi başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Karşı boşanma davası açma süresi geçerse ne olur?
Kariyer Kapısı başvurularım nerede?
Katiplik sınavında metinler önceden veriliyor mu?
Karşı imza kuralı nedir?
Kayyum atanması için mahkeme kararı gerekir mi?
Kamulaştırma ihalesi nasıl yapılır?
Kat malikleri dış cepheye müdahale edebilir mi?
Kabotaji hangi ilke ile ilgilidir?
Kaçak geçiş cezası kaç gün içinde gelir?
Kan grubu kartı yerine yazılı beyan geçerli mi?
Kamu idaresi içi nakil ne zaman yapılır?
Kaç çeşit kanun vardır?
Katiplik sınavında analiz nasıl yapılır?
Kadastro mahkemesinde davalıdır ne demek?
Kamu denetçisi hangi bakanlığa bağlıdır?
Kamu işçi ek göstergesi nasıl hesaplanır?
Kamu personeli misafirhanelerde kalabilir mi?