Haliçli ve lagünlü kıyılar farklı bölgelerde görülür:
Haliçli Kıyılar : Gelgit genliğinin fazla olduğu okyanus kıyılarında, akarsu ağızlarının gelgit tarafından aşınması ile oluşur. Bu kıyı tipi, Batı Avrupa kıyılarında sıklıkla görülür ve dünyanın en büyük halici Almanya'nın Hamburg limanıdır
Lagünlü Kıyılar : Sığ kıyılarda bulunan koy veya körfezlerin kıyı kordonuyla kapanması sonucu oluşur. Türkiye'de bu tür kıyılar Marmara bölgesinde, Büyük ve Küçük Çekmece göllerinde görülmektedir
Lagünler, genellikle şu iki şekilde oluşur: 1. Akarsu birikimi: Bir akarsuyun taşıyarak getirdiği moloz, kum ve çakılları kıyıya yığmasıyla meydana gelir. 2. Deniz birikimi: Denizin dalgalar ile sürükleyerek getirdiği moloz, kum ve çakılları bir körfez ya da koya yığmasıyla oluşur. Lagünler, ayrıca mercan resifleri, bariyer resifleri, kum barları veya doğal bariyerlerle büyük su kütlelerinden ayrılır. Lagünler, kıyı lagünleri ve atol lagünleri olmak üzere iki gruba ayrılır.
Lagün, denizle bir bağlantısı bulunan ve kıyıdan bir set ile ayrılmış göl anlamına gelir. Lagün kelimesi, İtalyanca "göl" veya "gölet" anlamında kullanılan "laguna" kelimesinden türemiştir. Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere ikiye ayrılır. Kıyı lagünü, bir akarsuyun kıyıya taşıdığı moloz, kum ve çakılları yığmasıyla veya denizin dalgalarla sürüklediği kum, çakıl ve molozların bir körfeze ya da kıyıya yığılmasıyla oluşur. Atol lagünü, bir adanın tamamen suyun altında kalmasıyla oluşan lagün şeklidir.
Lagünlü kıyı tipi, deniz ile kara arasında yer alan ve bir veya daha fazla lagün adı verilen tuzlu veya tatlı su birikintilerine sahip olan bir kıyı tipidir. Lagünler, genellikle kıyı şeridini koruyan kumullar veya adalarla ayrılır. Türkiye'deki bazı lagünlü kıyılar şunlardır: Dalyan; Akyaka; Kuşadası.
Lagün, denizle bir bağlantısı bulunan ve kıyıdan bir set ile ayrılmış göl anlamına gelir. Lagün kelimesi, İtalyanca "göl" veya "gölet" anlamında kullanılan "laguna" kelimesinden türemiştir. Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere ikiye ayrılır. Kıyı lagünü, bir akarsuyun kıyıya taşıdığı moloz, kum ve çakılları yığmasıyla veya denizin dalgalarla sürüklediği kum, çakıl ve molozların bir körfeze ya da kıyıya yığılmasıyla oluşur. Atol lagünü, bir adanın tamamen suyun altında kalmasıyla oluşan lagün şeklidir.
Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere iki ana kıyı tipinde görülür. Kıyı lagünleri, hafifçe eğimli kıyılarda, bariyer adalarının veya resiflerin gelişebileceği yerlerde oluşur. Atol lagünleri, mercan resiflerinin yukarıya doğru büyümesiyle oluşur ve genellikle bazı derin bölümleri vardır. Lagünler, dünyanın birçok yerinde ortak kıyı özellikleridir.
Hayır, haliç ve haliçli kıyı aynı değildir. Haliç, gelgit etkisiyle akarsu ağızlarının aşındırılması ile oluşan doğal limanlardır ve okyanus kıyılarındaki akarsu ağızlarında görülür. Haliçli kıyı ise, gelgit genliğinin fazla olduğu okyanus kıyılarında, akarsu ağızlarının gelgit tarafından aşınması ile denizin akarsu vadisi boyunca karaya doğru girinti yapmasıyla oluşur. Türkiye'de haliçli kıyı tipi görülmez, çünkü Türkiye'nin okyanusa kıyısı yoktur.
Coğrafyada haliçlerin önemli olmasının bazı nedenleri: Doğal yaşam alanı: Tatlı su ve deniz suyunun karışması, haliçleri besin açısından zengin hale getirir ve bu nedenle dünyanın en verimli doğal yaşam alanlarından bazılarıdır. Jeomorfolojik geçiş bölgesi: Haliçler, nehir ortamları ile deniz ortamları arasında bir geçiş bölgesi oluşturur. Tarihî ve stratejik önem: Tarih boyunca ticaret ve askeri yollar üzerinde stratejik bir konuma sahip olmuşlardır. Ekonomik değer: Haliçler, balıkçılık ve deniz ticareti için doğal limanlar sunar. Ayrıca, haliçler genellikle gelgit olaylarının yaşandığı kıyılarda oluşur ve bu da onların coğrafi bir özellik olarak tanınmasını sağlar.
Eğitim
Haliçli ve lagünlü kıyılar nerelerde görülür?
Gabro hangi kayaç türüdür?
Gerçek bir gazın hacmi neden ideal gazdan daha büyüktür?
Geometrik dizide ortak çarpan nasıl bulunur?
Galaksi ve galaktik arasındaki fark nedir?
Göktürk ve Uygur dönemi hakkında neler biliyoruz?
Geometrik optik hangi fizik dalı?
Fourier dönüşümünde sinc ne işe yarar?
Grafikte dikey çizgi neyi gösterir?
Gümüş nitrat kalemi ne işe yarar?
Gazoz sıvı-sıvı çözelti midir?
Formel mantık nedir?
Glikozaminoglikanlar ve protidoglikanlar arasındaki fark nedir?
Güneş sisteminde 8 gezegen neden tek sırada?
Güz döneminde kalınan ders bahar döneminde alınır mı?
Fizikte paralel bağ ne demek?
Fotoğrafta yarıçap nedir?
Görsel dikte nedir?
Gonozomal ve otozomal kalıtım nedir?
Güneş ve ay tutulması nasıl simüle edilir?
Fuzem nedir?
Fizyoloji kitabı PDF nereden indirilir?
Grassroots C semineri kaç gün?
Gamet oluşumu ve döllenme nedir?
Gümüşhane'de 6 Şubat'ta okullar tatil mi?
Geniş açıya sahip bir üçgen nasıl çizilir?
Gök cisimlerinin dizilişi nasıl görünür?
Halil İnalcık ne yapmıştır?
Foça Jandarma Komando Okulu'nda kimler eğitim görüyor?
Gen testi için hangi patoloji?
H0 ve H1 hipotezi nasıl kurulur?
Gri ve beyaz madde arasındaki fark nedir?
Gökçeada neden volkanik ada?
Güneş'in diğer adı nedir ve anlamı?
Halil İnalcığın kaç tane doktora tezi var?
Gümüşhane Üniversitesi duyuruları nasıl takip edilir?
Geleneksel girişimcilik sertifikası nasıl alınır?
Graduate degree ne işe yarar?
Göğüs kafesi kısa mı uzun mu yassı mı?
Grovaklı zemin ne demek?