Haliçli (estuar) kıyı tipi , gelgit etkisiyle akarsu ağızlarının aşındırılması sonucu oluşan bir kıyı tipidir
Bu kıyı tipi, genellikle vadinin alt kısımlarında, yani yüksekliği az olan yerlerde su ile temastan dolayı meydana gelir. Türkiye'de gelgit genliği olmadığından, haliçli kıyı tipi bulunmaz
Haliçli kıyıların özel bir türü olarak limanlar bilinir. Dünya üzerinde Kuzeybatı Avrupa'da yaygındır; en büyük örneği Almanya'daki Hamburg Limanı'dır
Lagün ve haliç arasındaki temel fark, lagünlerde denizel çevre ile önemli bir dolaşımın olmaması, haliçlerde ise gelgit akıntıları tarafından karakterize edilmiş bir dolaşımın bulunmasıdır. Lagün, denizlerden kum bankları ile ayrılmış sığ su gölleridir. Ayrıca, lagünler genellikle tek bir nehir tarafından beslenen ve denizle açık dolaşımı olan kıyı suları olan haliçlerden farklı olarak, düşük enerjili bölgelerdir.
Haliçli kıyılar, gelgit genliğinin fazla olduğu Kuzeybatı Avrupa kıyılarında görülür. En büyük örnek, Almanya'daki Hamburg limanıdır. Türkiye'de ise haliçli kıyı tipi bulunmaz, çünkü ülkemizde gelgit genliği çok azdır.
Lagün ve kıyı seti, birikim-çökelim (depozisyonel) kıyı tipidir. Birikim-çökelim kıyıları, kıyıdaki kırıntılı tanelerin dalga hareketleri ve akıntılar ile kıyı açığına doğru taşınmaları ile meydana gelir.
Haliç'in coğrafya özellikleri şunlardır: 1. Konum: Haliç, İstanbul'un tarihi yarımadasının kuzeyinde, Marmara Denizi'nin güneydoğu kesiminde, Boğaziçi'nin hemen batısında yer alır. 2. Boyutlar: Yaklaşık 7 kilometre uzunluğunda ve ortalama 500 metre genişliğindedir. 3. Jeomorfoloji: Doğudan batıya doğru uzanır. 4. Su Kaynakları: Alibeyköy Deresi, Kağıthane Deresi ve Küçüksu Deresi gibi dereler Haliç'e karışır. 5. Tarihî Önem: Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde stratejik bir liman ve askeri üs olarak kullanılmıştır. 6. Ekolojik Değer: Haliç, deniz ve nehir etkilerinin birleştiği bir bölge olup, dünyanın en verimli doğal yaşam alanlarından biridir.
Watt ve haliçli kıyılar, gelgitli kıyılarda farklı şekillerde oluşur: Watt kıyıları, gelgit olayının etkili olduğu yerlerde suların yükseldiği dönemlerde sular altında kalan, suların geri çekildiği dönemlerde ise karalaşan balçıklı kıyılardır. Haliçli kıyılar, gelgit genliğinin fazla olduğu okyanus kıyılarında, akarsu ağızlarının gelgit tarafından aşınması ile denizin akarsu vadisi boyunca karaya doğru girinti yapmasıyla oluşur. Türkiye'de haliçli ve watt kıyı tipleri görülmez.
Haliçli, fiyortlu ve haliçli kıyılar şu şekilde oluşur: Haliçli Kıyılar: Gelgitlerin fazla görüldüğü okyanus kıyılarında, akarsu ağızlarının gelgit tarafından aşınması sonucunda denizin akarsu vadisi boyunca karaya doğru girinti yapmasıyla oluşur. Fiyortlu Kıyılar: Buzul vadilerinin yükselen deniz sularının altında kalmasıyla oluşur. Kalanklı Kıyılar: Karstik oluşumlu kanyon vadilerinin sular altında kalmasıyla dar ve derin koylardan meydana gelir. Türkiye'de haliçli, fiyortlu ve kalanklı kıyı tipleri bulunmaz, çünkü ülkenin matematik konumu bu kıyı tiplerinin oluşumuna uygun değildir.
Türkiye'de beş çeşit kıyı tipi bulunmaktadır: 1. Enine Kıyı Tipi: Dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde görülür. 2. Boyuna Kıyı Tipi: Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde görülür. 3. Ria Kıyı Tipi: Eski akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşur. 4. Dalmaçya Kıyı Tipi: Kıyıya paralel uzanan dağların çukur kısımlarının deniz suları altında kalmasıyla oluşur. 5. Limanlı Kıyılar: Akarsu vadilerinde meydana gelen körfez ve koyların önlerinin kıyı okları ile kapanması sonucu oluşur. Türkiye'de ayrıca fiyortlu, skyer tipi, haliçli ve watt tipi kıyılar gibi diğer kıyı tipleri de bulunur, ancak bunlar daha az yaygındır.
Eğitim
Güney Doğu Anadolu'da neden plato yok?
Halk Sağlığı Hemşireliği dersi üç ders sınavında hangi konular çıkar?..
Halil İnalcık Devlet-i Âliyye 2 cilt kaç sayfa?
Fonksiyonun ötelemesinde hangi eksen kullanılır?
Gregoryen takvim kaç yıl geri?
Güç ve enerji vektörel midir?
Francis bacon neden önemli?
Güneş sistemi ve gezegenler nasıl anlatılır?
Güneş neden daire şeklinde?
H2 gazı 22,4 litre kaç mol eder?
Güneş karşıt güneş ne demek?
Gece ve gündüzün eşit olduğu yerlere ne denir?
Halil İnalcığın en büyük başarısı nedir?
Fırat ünv'de hangi fakülteler var?
Gezegenlerde neden uydu var?
Fosforik ve fosforik asit aynı mı?
Greenwich neden dünyanın merkezi?
Güneş enerjisi bölgesel olarak nasıl dağılır?
Gaz ve sıvı kromatografi arasındaki fark nedir?
Fizikte kaç tane alt dal var?
Gel git genliği en fazla nerede?
Gastronom olmak için hangi bölüm okunmalı?
Fütürist gibi ne demek?
Fizyolojinin temel ilkeleri nelerdir?
Gaziantep Üniversitesi OBS'ye nasıl girilir?
Gök cisimleri kaça ayrılır 7.sınıf?
Gazeteci olmak için hangi bölüm okunmalı?
Gazlar akışkan mıdır?
GMP iyi üretim uygulamaları nedir?
Gençlik kaç yaşına kadar?
Halk eğitim hijyen belgesi başvurusu nasıl yapılır?
Gerçek sayıların üslü ve köklü gösterimleri ile yapılan işlemler nelerdir?..
Genel kültür bilgileri kaça ayrılır?
Gen ekspresyonu nedir?
Fırat Üniversitesi ders kaydı nasıl yapılır?
Gazi diploması dünyada geçerli mi?
Fırat UOLP kaç yıl?
Hacim ve boşluk aynı şey mi?
Güneşin dönme hareketi sonucu ne oluşur?
Güherçile formülü nedir?