Haliçli (estuar) kıyı tipi , gelgit etkisiyle akarsu ağızlarının aşındırılması sonucu oluşan bir kıyı tipidir
Bu kıyı tipi, genellikle vadinin alt kısımlarında, yani yüksekliği az olan yerlerde su ile temastan dolayı meydana gelir. Türkiye'de gelgit genliği olmadığından, haliçli kıyı tipi bulunmaz
Haliçli kıyıların özel bir türü olarak limanlar bilinir. Dünya üzerinde Kuzeybatı Avrupa'da yaygındır; en büyük örneği Almanya'daki Hamburg Limanı'dır
Lagün ve haliç arasındaki temel fark, lagünlerde denizel çevre ile önemli bir dolaşımın olmaması, haliçlerde ise gelgit akıntıları tarafından karakterize edilmiş bir dolaşımın bulunmasıdır. Lagün, denizlerden kum bankları ile ayrılmış sığ su gölleridir. Ayrıca, lagünler genellikle tek bir nehir tarafından beslenen ve denizle açık dolaşımı olan kıyı suları olan haliçlerden farklı olarak, düşük enerjili bölgelerdir.
Haliçli kıyılar, gelgit genliğinin fazla olduğu Kuzeybatı Avrupa kıyılarında görülür. En büyük örnek, Almanya'daki Hamburg limanıdır. Türkiye'de ise haliçli kıyı tipi bulunmaz, çünkü ülkemizde gelgit genliği çok azdır.
Lagün ve kıyı seti, birikim-çökelim (depozisyonel) kıyı tipidir. Birikim-çökelim kıyıları, kıyıdaki kırıntılı tanelerin dalga hareketleri ve akıntılar ile kıyı açığına doğru taşınmaları ile meydana gelir.
Haliç'in coğrafya özellikleri şunlardır: 1. Konum: Haliç, İstanbul'un tarihi yarımadasının kuzeyinde, Marmara Denizi'nin güneydoğu kesiminde, Boğaziçi'nin hemen batısında yer alır. 2. Boyutlar: Yaklaşık 7 kilometre uzunluğunda ve ortalama 500 metre genişliğindedir. 3. Jeomorfoloji: Doğudan batıya doğru uzanır. 4. Su Kaynakları: Alibeyköy Deresi, Kağıthane Deresi ve Küçüksu Deresi gibi dereler Haliç'e karışır. 5. Tarihî Önem: Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde stratejik bir liman ve askeri üs olarak kullanılmıştır. 6. Ekolojik Değer: Haliç, deniz ve nehir etkilerinin birleştiği bir bölge olup, dünyanın en verimli doğal yaşam alanlarından biridir.
Watt ve haliçli kıyılar, gelgitli kıyılarda farklı şekillerde oluşur: Watt kıyıları, gelgit olayının etkili olduğu yerlerde suların yükseldiği dönemlerde sular altında kalan, suların geri çekildiği dönemlerde ise karalaşan balçıklı kıyılardır. Haliçli kıyılar, gelgit genliğinin fazla olduğu okyanus kıyılarında, akarsu ağızlarının gelgit tarafından aşınması ile denizin akarsu vadisi boyunca karaya doğru girinti yapmasıyla oluşur. Türkiye'de haliçli ve watt kıyı tipleri görülmez.
Haliçli, fiyortlu ve haliçli kıyılar şu şekilde oluşur: Haliçli Kıyılar: Gelgitlerin fazla görüldüğü okyanus kıyılarında, akarsu ağızlarının gelgit tarafından aşınması sonucunda denizin akarsu vadisi boyunca karaya doğru girinti yapmasıyla oluşur. Fiyortlu Kıyılar: Buzul vadilerinin yükselen deniz sularının altında kalmasıyla oluşur. Kalanklı Kıyılar: Karstik oluşumlu kanyon vadilerinin sular altında kalmasıyla dar ve derin koylardan meydana gelir. Türkiye'de haliçli, fiyortlu ve kalanklı kıyı tipleri bulunmaz, çünkü ülkenin matematik konumu bu kıyı tiplerinin oluşumuna uygun değildir.
Türkiye'de beş çeşit kıyı tipi bulunmaktadır: 1. Enine Kıyı Tipi: Dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde görülür. 2. Boyuna Kıyı Tipi: Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde görülür. 3. Ria Kıyı Tipi: Eski akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşur. 4. Dalmaçya Kıyı Tipi: Kıyıya paralel uzanan dağların çukur kısımlarının deniz suları altında kalmasıyla oluşur. 5. Limanlı Kıyılar: Akarsu vadilerinde meydana gelen körfez ve koyların önlerinin kıyı okları ile kapanması sonucu oluşur. Türkiye'de ayrıca fiyortlu, skyer tipi, haliçli ve watt tipi kıyılar gibi diğer kıyı tipleri de bulunur, ancak bunlar daha az yaygındır.
Eğitim
Haliçli ve lagünlü kıyılar nerelerde görülür?
Gabro hangi kayaç türüdür?
Gerçek bir gazın hacmi neden ideal gazdan daha büyüktür?
Geometrik dizide ortak çarpan nasıl bulunur?
Galaksi ve galaktik arasındaki fark nedir?
Göktürk ve Uygur dönemi hakkında neler biliyoruz?
Geometrik optik hangi fizik dalı?
Fourier dönüşümünde sinc ne işe yarar?
Grafikte dikey çizgi neyi gösterir?
Gümüş nitrat kalemi ne işe yarar?
Gazoz sıvı-sıvı çözelti midir?
Formel mantık nedir?
Glikozaminoglikanlar ve protidoglikanlar arasındaki fark nedir?
Güneş sisteminde 8 gezegen neden tek sırada?
Güz döneminde kalınan ders bahar döneminde alınır mı?
Fizikte paralel bağ ne demek?
Fotoğrafta yarıçap nedir?
Görsel dikte nedir?
Gonozomal ve otozomal kalıtım nedir?
Güneş ve ay tutulması nasıl simüle edilir?
Fuzem nedir?
Fizyoloji kitabı PDF nereden indirilir?
Grassroots C semineri kaç gün?
Gamet oluşumu ve döllenme nedir?
Gümüşhane'de 6 Şubat'ta okullar tatil mi?
Geniş açıya sahip bir üçgen nasıl çizilir?
Gök cisimlerinin dizilişi nasıl görünür?
Halil İnalcık ne yapmıştır?
Foça Jandarma Komando Okulu'nda kimler eğitim görüyor?
Gen testi için hangi patoloji?
H0 ve H1 hipotezi nasıl kurulur?
Gri ve beyaz madde arasındaki fark nedir?
Gökçeada neden volkanik ada?
Güneş'in diğer adı nedir ve anlamı?
Halil İnalcığın kaç tane doktora tezi var?
Gümüşhane Üniversitesi duyuruları nasıl takip edilir?
Geleneksel girişimcilik sertifikası nasıl alınır?
Graduate degree ne işe yarar?
Göğüs kafesi kısa mı uzun mu yassı mı?
Grovaklı zemin ne demek?