Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilecek ek, kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre belirlenir
Örnekler:
Nokta kullanılan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz
Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman okunuşta sert ses yumuşatılmaz
Örnekler:
Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte k’nin yumuşatılması normaldir
Örnekler:
Kısaltmanın sonuna gelen ek, genellikle yumuşamaz. İstisnai durumlar: Sert ünsüzle biten kısaltmalar: Ek alındığında sondaki sert ünsüz yumuşamaz. "Birlik" kelimesiyle yapılan kısaltmalar: Bu kısaltmalarda yumuşama görülebilir. Numara sözünün kısaltması "no" da kısaltmanın okunuşuna göre ek alır ve bu ek de yumuşamaz.
Resmi yazılarda kısaltma kullanımı şu kurallara tabidir: İlk Kullanım: Metin içinde kısaltma kullanılacaksa, ifadenin ilk kullanıldığı yerde açık biçimi yazılır, ardından parantez içinde kısaltma yer alır. Örnek: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). Zorunluluk: Zorunlu olmadıkça yabancı kelime kullanılmaz, kullanılması durumunda anlamı parantez içinde belirtilir. İstisna: Muhatabı yabancı ülke veya uluslararası kuruluş olan resmî yazışmalarda yabancı dil kullanılabilir. Bağlı veya ilgili idarelerde başlık yazımı şu şekildedir: İlk satıra “T.C.” kısaltması, ikinci satıra bağlı veya ilgili olunan bakanlığın adı büyük harflerle, üçüncü satıra idarenin adı ilk harfleri büyük diğerleri küçük harflerle, dördüncü satıra birimin adı ilk harfleri büyük diğerleri küçük harflerle yazılır. Örnek: T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi Başkanlığı.
Evet, kısaltmalara getirilen ekler kesme işareti ile ayrılır. Örnekler: TBMM'nin; TDK'nin; BM'de; ABD'de; TV'ye. Ancak, nokta ile biten kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz ve ekler kelimenin okunuşuna göre getirilir. Ayrıca, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, kelimenin değil, son harfin okunuşu esas alınır.
Küçük harfle başlayan kısaltmalarda nokta kullanılır. Örnekler: vb.; dr.; prof..
Kısaltmalara gelen eklerin yazılışı şu kurallara göre yapılır: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Bazı istisnai durumlarda kısaltmanın okunuşu temel alınır. Üç örnek: 1. Küçük harflerle yapılan kısaltma: m'yi (metrenin kısaltması). 2. Büyük harflerle yapılan kısaltma: TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun kısaltması). 3. İstisnai durum: NATO'da (NATO'nun kısaltması).
Büyük harfle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınarak yazılır. Bazı örnekler: BDT’ye; TDK’den; THY’de; TRT’den; TL’nin. Ancak, kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır. Örneğin: ASELSAN’da; BOTAŞ’ın; NATO’dan; UNESCO’ya.
Kısaltmaların okunuşu, küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşuna, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Küçük harflerle yapılan kısaltmalar: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalar: BDT’ye, TDK’den, THY’de, TRT’den, TL’nin. Bazı istisnalar: Kelime gibi okunan kısaltmalar: ASELSAN’da, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya. Yabancı kökenli kısaltmalar: Yerleşmiş bir okunuşları varsa bu okunuşa göre ek alır (örneğin, CNN’e, CNN’i, CNN’de). Numara sözünün kısaltması: No.lu, No.suz. Üs işaretli kısaltmalar: cm³e, m²ye, 64ten. Sert ünsüzle biten kısaltmalar: AGİK’in, CMUK’un, RTÜK’e. Birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalar: ÇUKOBİRLİK’e, FİSKOBİRLİK’in.
Blog
Kurtların ulumasını duymak ne anlama gelir?
Küçük bahçeye hangi havuz yapılır?
Kağnı ne anlama gelir?
Kayzer neden Alman imparatoru?
Kuru tütün kaç günde nemlenir?
Kerahat vaktine denk gelirse ne olur?
Kitapta yazar adı nereye yazılır?
Kuzey ve güney ay düğümleri ne anlama gelir?
Kinaye örnekleri nelerdir?
Kocaeli bit pazarı ne zaman kuruluyor?
Kağıthane-Mecidiyeköy metrosu kaç durak?
Koç ve Yay birlikteliği nasıl olur?
Kristal neden değerli?
Küçüme ne demek?
Kore'de neden 2 alfabe var?
KMV ne demek?
Kongre ve konvansiyon arasındaki fark nedir?
Kimse neden olumsuz cümlelerde kullanılır?
Kelime üretici nasıl yapılır?
Kaşe mürekkebi ve ıstampa aynı mı?
Kürtçe sayılar nasıl okunur?
Kök Zümrüt değerli mi?
Kürtçe nasılsın sorusuna nasıl cevap verilir?
Köpek balığının hangi eti yenmez?
Korece kadın isimleri nasıl okunur?
Ki bağlacı ile ilgili cümleler nelerdir?
Kinaye ve mecaz aynı şey mi?
Kaynamak ne anlama gelir?
Kulaç hangi köken?
Kentsoylu ve burjuva aynı mı?
Küçük hanımefendi ve küçük beyefendi ne demek?
Kip ve kip eki aynı şey mi?
Koca ne demek?
Klavuz kelimesinin kökeni nedir?
Kolombiya neden İspanyolca konuşuyor?
Kesilmiş hayvan görmek ne demek?
Kemal ve kâmil aynı şey mi?
Kuzen ve abla arasındaki fark nedir?
Kitap okuma alışkanlığı ingilizcede nasıl anlatılır?
Kınıfırın bed renk olması ne anlama gelir?