Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kelimenin okunuşuna göre ayrılır ve kesmeyle ayrılmaz
Örnekler:
Yazım kurallarına göre bitişik yazılan bazı ekler: Ek-fiilin çekimleri: "-ken", "-le", "-se". Sıfat-fiil ekleri: "-an/-en", "-r/-ar/-er/-ır/-ir", "-maz/-mez", "-mış/-miş". Kalıplaşmış geçmiş zaman ekleri: "-dı/-di/-du/-dü", "-tı/-ti/-tu/-tü". Geniş zaman ekleri: "-r/-ar/-er". Emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler: "albeni", "ateşkes", "çekyat", "kapkaç". Ayrıca, ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler, hane, name, zade kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelimeler ve somut olarak yer bildirmeyen alt, üst, üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler de bitişik yazılır.
Kısaltmaların okunuşu, küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşuna, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Küçük harflerle yapılan kısaltmalar: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalar: BDT’ye, TDK’den, THY’de, TRT’den, TL’nin. Bazı istisnalar: Kelime gibi okunan kısaltmalar: ASELSAN’da, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya. Yabancı kökenli kısaltmalar: Yerleşmiş bir okunuşları varsa bu okunuşa göre ek alır (örneğin, CNN’e, CNN’i, CNN’de). Numara sözünün kısaltması: No.lu, No.suz. Üs işaretli kısaltmalar: cm³e, m²ye, 64ten. Sert ünsüzle biten kısaltmalar: AGİK’in, CMUK’un, RTÜK’e. Birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalar: ÇUKOBİRLİK’e, FİSKOBİRLİK’in.
Büyük harfle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınarak yazılır. Bazı örnekler: BDT’ye; TDK’den; THY’de; TRT’den; TL’nin. Ancak, kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır. Örneğin: ASELSAN’da; BOTAŞ’ın; NATO’dan; UNESCO’ya.
Kısaltmalara gelen eklerin yazılışı şu kurallara göre yapılır: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Bazı istisnai durumlarda kısaltmanın okunuşu temel alınır. Üç örnek: 1. Küçük harflerle yapılan kısaltma: m'yi (metrenin kısaltması). 2. Büyük harflerle yapılan kısaltma: TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun kısaltması). 3. İstisnai durum: NATO'da (NATO'nun kısaltması).
TDK'ya göre özel isimlerde kısaltma yapılırken şu kurallara dikkat edilir: Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz. Özel ad, unvan veya rütbe olan kısaltmalarda ilk harf büyük yazılır. Cins isim olan kısaltmalarda ilk harf küçük yazılır. Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda, yer adının ilk harfi büyük yazılır. Örnekler: Prof. (Profesör); Dr. (Doktor); Alb. (Albay); TDK (Türk Dil Kurumu); TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi).
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilecek ek, kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre belirlenir. Örnekler: cm’yi; kg’dan; m’ye; mm’de. Nokta kullanılan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman okunuşta sert ses yumuşatılmaz. Örnekler: AGİK’in; CMUK’un; RTÜK’e; TÜBİTAK’ın. Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte k’nin yumuşatılması normaldir. Örnekler: ÇUKOBİRLİK’e; FİSKOBİRLİK’in.
Evet, tarih kısaltmalarına gelen ekler ayrılır ve bu ekler kesme işaretiyle yazılır. Örnekler: 17 Aralık’a; 30 Ağustos kutlamaları; 15 Eylül’de. Ancak, belirli bir tarih belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar ve bu adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Örnek: pazar günü.
Blog
Korece zor bir dil mi?
Küçük sera kaç m2 olmalı?
Kuzum neden denir?
Kuzey ay düğümü kaç yılda bir burç değiştirir?
Koç burcu yükseleni yay nasıl olur?
Kitap ayracı hangi iple örülür?
Kediye yemek vermek neye işarettir?
Kirlilik kelimesinin eş anlamlısı ve zıt anlamlısı ne?
Kent kelimesi nereden gelir?
Kimler yakın koruma olabilir?
Kuzey Ekspres nerenin gazetesi?
Köpek dişi çıkması neye işarettir?
Kip ile fiil aynı şey mi?
Kompetan ve kompedan aynı mı?
Kolombiya İspanyolcası farklı mı?
Kolanya mı kolonya mı hangisi doğru?
Kürtçe metin nasıl okunur?
Kolay gelsin ne anlama gelir?
Kolpa ne anlama gelir?
Kim vakfı ne iş yapar?
Kent sigara hangi ülkenin malı?
Kürtçe çeviride hangi lehçe kullanılır?
Keskin nişancı olmak için hangi rütbe?
Kova burcu için hangi kupa?
Korgenaralin üstü kim?
Korece alfabesi altına okunuşları ve yazılışları Türkçe olarak nasıl okunur..
Keskin nişancı takım lideri kim?
Kıbrıs'ın resmi dili nedir?
Kedinin ağladığını görmek neye işarettir?
Kip ve zaman aynı şey mi?
Küçük kardeşe neden little sister denir?
Koç hangi burçla aynı element?
Kurnaz ve tatlı su kurnazlığı arasındaki fark nedir?
Kök boyasına neden kök boyası denir?
Korkak ve cesur zıt mı?
Klas ve elit arasındaki fark nedir?
Kupa şövalyesi aşkta ne anlama gelir?
Kürtçe'de kaç tane ay var?
Koal ne anlama gelir?
Kelime Gezmece köprü 3 ne?