Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kelimenin okunuşuna göre ayrılır ve kesmeyle ayrılmaz
Örnekler:
Yazım kurallarına göre bitişik yazılan bazı ekler: Ek-fiilin çekimleri: "-ken", "-le", "-se". Sıfat-fiil ekleri: "-an/-en", "-r/-ar/-er/-ır/-ir", "-maz/-mez", "-mış/-miş". Kalıplaşmış geçmiş zaman ekleri: "-dı/-di/-du/-dü", "-tı/-ti/-tu/-tü". Geniş zaman ekleri: "-r/-ar/-er". Emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler: "albeni", "ateşkes", "çekyat", "kapkaç". Ayrıca, ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler, hane, name, zade kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelimeler ve somut olarak yer bildirmeyen alt, üst, üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler de bitişik yazılır.
Kısaltmaların okunuşu, küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşuna, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Küçük harflerle yapılan kısaltmalar: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalar: BDT’ye, TDK’den, THY’de, TRT’den, TL’nin. Bazı istisnalar: Kelime gibi okunan kısaltmalar: ASELSAN’da, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya. Yabancı kökenli kısaltmalar: Yerleşmiş bir okunuşları varsa bu okunuşa göre ek alır (örneğin, CNN’e, CNN’i, CNN’de). Numara sözünün kısaltması: No.lu, No.suz. Üs işaretli kısaltmalar: cm³e, m²ye, 64ten. Sert ünsüzle biten kısaltmalar: AGİK’in, CMUK’un, RTÜK’e. Birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalar: ÇUKOBİRLİK’e, FİSKOBİRLİK’in.
Büyük harfle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınarak yazılır. Bazı örnekler: BDT’ye; TDK’den; THY’de; TRT’den; TL’nin. Ancak, kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır. Örneğin: ASELSAN’da; BOTAŞ’ın; NATO’dan; UNESCO’ya.
Kısaltmalara gelen eklerin yazılışı şu kurallara göre yapılır: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Bazı istisnai durumlarda kısaltmanın okunuşu temel alınır. Üç örnek: 1. Küçük harflerle yapılan kısaltma: m'yi (metrenin kısaltması). 2. Büyük harflerle yapılan kısaltma: TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun kısaltması). 3. İstisnai durum: NATO'da (NATO'nun kısaltması).
TDK'ya göre özel isimlerde kısaltma yapılırken şu kurallara dikkat edilir: Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz. Özel ad, unvan veya rütbe olan kısaltmalarda ilk harf büyük yazılır. Cins isim olan kısaltmalarda ilk harf küçük yazılır. Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda, yer adının ilk harfi büyük yazılır. Örnekler: Prof. (Profesör); Dr. (Doktor); Alb. (Albay); TDK (Türk Dil Kurumu); TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi).
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilecek ek, kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre belirlenir. Örnekler: cm’yi; kg’dan; m’ye; mm’de. Nokta kullanılan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman okunuşta sert ses yumuşatılmaz. Örnekler: AGİK’in; CMUK’un; RTÜK’e; TÜBİTAK’ın. Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte k’nin yumuşatılması normaldir. Örnekler: ÇUKOBİRLİK’e; FİSKOBİRLİK’in.
Evet, tarih kısaltmalarına gelen ekler ayrılır ve bu ekler kesme işaretiyle yazılır. Örnekler: 17 Aralık’a; 30 Ağustos kutlamaları; 15 Eylül’de. Ancak, belirli bir tarih belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar ve bu adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Örnek: pazar günü.
Blog
Kufi kafada ne anlama gelir?
Kötülüğe iyilikle karşılık vermek ne anlama gelir?
Kürtçe iyi misin nasıl sorulur?
Kürtçe kuzum ne demek?
Kayseri Melikgazi acemi birliği usta birliği nereye gönderiyor?
Komünyon almak ne anlama gelir?
Kompetenz ve kompetans ne demek?
Kerpeten hangi yöreye ait?
KJ ne anlama gelir?
Kaç tane İngilizce ülke var?
Kurna ne anlama gelir?
Keşbiş olsun ne demek?
Kroner ne demek?
Kiril Alfabesi'nde kaç Türkçe harf var?
Küt ve küte aynı mı?
Komando brövesi hangi kuvvetlerde var?
Kulaktan kulaga oyununda neden yanlışlar olur?
Kolektif House Maslak kaç kişilik?
Kova burcu yükseleni terazi nasıl olur?
Kemal Kılıçdaroğlu adaylığa çıktığında kaç yaşındaydı?
Koçtaş ve Yapı Market aynı mı?
Küçümsemek ne anlama gelir?
Kofik hangi yöreye ait?
Konuşma ve yazı dili arasındaki farklar nelerdir?
Küçücük ve minicik küçültme sıfatı mı?
Konç yüksekliği ne olmalı?
Kent D-Range Blue hangi ülkenin malı?
Kaç çeşit zekât vardır ve kimlere verilir?
Kitap ve eser eş anlamlı mı?
Kör yerine ne kullanılır?
Konuk eş anlamlısı nedir?
Kozmik ne anlama gelir?
Koşullu ve şartsız ne demek?
Kaşmer ve kaşmeran aynı mı?
Keder yerine ne kullanılır?
Korecede hangi harfler Türkçe'ye benziyor?
Kelebek seti kaç numara olmalı?
Kiril ve Türkçe aynı mı?
Kulak kabartmak deyiminin hikayesi nedir?
Kulüp ve klüp arasındaki fark nedir?