Karşılaştırmalı usul hukuku , farklı devletlerin hukuk sistemlerini karşılaştırarak aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyan hukuk dalıdır
Bu hukuk dalı, hem devletler hem de bireysel hukukla ilgilenen uzmanlar tarafından ele alınır. Karşılaştırmalı hukuk, yabancı hukuk sistemlerindeki kavramları açıklayarak, onların farklı veya benzer yanlarını ortaya koyar ve pozitif hukuka katkıda bulunur
Karşılaştırmalı hukuk, makro ve mikro karşılaştırma olarak ikiye ayrılır:
Medeni Usul Hukukunun temel ilkeleri şunlardır: Tasarruf İlkesi: Davayı açmak, takip etmek veya sona erdirmek hususlarında tarafların iradeleri esas alınır. Taraflarca Getirilme İlkesi: Davanın unsurunu oluşturan olgular ve kanıtlar tarafların talebine bağlıdır, hakim kendiliğinden delil toplayamaz. İstemle Bağlılık İlkesi: Hakim, tarafların istemlerinin fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Hukuksal Dinlenilme Hakkı: Yargılamanın tarafları, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat yapma hakkına sahiptir. Aleniyet İlkesi: Yargılama herkese açık yapılır, ancak genel ahlak veya kamu güvenliğinin gerektirdiği durumlarda gizli yapılabilir. Dürüst Davranma ve Doğruyu Söyleme Yükümlülüğü: Taraflar, gerçeğe uygun açıklama yapmakla yükümlüdür. Usul Ekonomisi İlkesi: Yargılama hızlı, düzenli ve ekonomik bir şekilde yürütülmelidir. Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi: Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılması için taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir. Hakimin Yargılamayı Sevk ve İdare Etmesi İlkesi: Yargılamayı hakim sevk ve idare eder. Hakimin Hukuku Resen Uygulama İlkesi: Hakim, Türk hukukunu resen uygular.
Basit yargılama usulü ve yazılı yargılama usulü arasındaki temel farklar şunlardır: Dilekçeler Aşaması: Yazılı yargılama usulünde, davacı dava dilekçesi, davalı ise cevap ve cevaba cevap (düplik) dilekçesi verir. Basit yargılama usulünde, davacı dava dilekçesi, davalı ise cevap dilekçesi sunar ve cevaba cevap dilekçesi verilmez. İddianın ve Savunmanın Değiştirilmesi: Yazılı yargılama usulünde, bu yasak, cevap dilekçesinin verilmesiyle başlar. Basit yargılama usulünde, bu yasak, dava dilekçesinin verilmesiyle başlar. Dosya İşlemden Kaldırılması: Yazılı yargılama usulünde, dosya en fazla iki defa işlemden kaldırılabilir. Basit yargılama usulünde, dosya en fazla bir defa işlemden kaldırılabilir. Duruşma Sayısı: Yazılı yargılama usulünde, duruşma sayısı sınırlanmaz. Basit yargılama usulünde, tahkikat aşaması ilk duruşma hariç en fazla iki duruşmada tamamlanır. Delil Sunumu: Yazılı yargılama usulünde, delillerin ikamesi için taraflara iki haftalık süre tanınır. Basit yargılama usulünde, deliller dava veya cevap dilekçesinde sunulmalıdır.
Medeni hukuk ve medeni usul hukuku arasındaki temel fark, kapsamları ve konularıdır: Medeni hukuk, özel hukuk ilişkilerini düzenleyen bir hukuk dalıdır. Medeni usul hukuku ise, özel hukuk yargılama usulünü düzenleyen hukuk dalıdır. Özetle: - Medeni hukuk: Özel hukuk ilişkileri. - Medeni usul hukuku: Bu ilişkilerin mahkeme önünde nasıl çözümleneceği.
Usul hukuku ve maddi hukuk arasındaki temel fark, hüküm bağlamında şu şekilde açıklanabilir: Usul Hukuku: Mahkemelerin tüm cezai, hukuki ve idari davaların sonuçlarına karar verdiği kuralları belirler. Maddi Hukuk: İnsanların kabul edilen sosyal normlara göre nasıl davranmaları gerektiğini tanımlar. Hüküm ise, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karardır.
Usul hukukunda hüküm çeşitleri şunlardır: Esasa ilişkin nihai kararlar: Uyuşmazlığın esasını inceleyerek verilen kararlardır. Mahkemeden istenen hukuki korumaya göre üçe ayrılır: Eda hükümleri: Bir şeyin yapılmasına veya yapılmamasına karar verilmesi. Tespit hükümleri: Bir durumun tespit edilmesi. İnşai hükümler: Yeni bir hukuki durum oluşturulması. Usule ilişkin nihai kararlar: Davanın esası ile ilgili olmayan, usule ilişkin bir sorun hakkında verilen kararlardır. Ara kararlar: Yargılamaya son vermeyen, hâkimin yargılamadan elini çekmesi sonucu doğurmayan, yargılamaya devam edilmesini sağlayan kararlardır. Ceza muhakemesi hukukunda ise hüküm çeşitleri şunlardır: beraat kararı; ceza verilmesine yer olmadığı kararı; mahkûmiyet kararı; güvenlik tedbirine hükmedilmesi; davanın reddi kararı; davanın düşmesi kararı; adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı.
Usul kelimesi Arapça kökenli olup, farklı anlamlara sahiptir: Bir şeyin temeli, esası veya yöntemi. Kökler, asıllar. Kendine baktırmak için kullanılan yöntem. Belli bir sonuca erişmek için izlenen yol, metot. Klasik Türk müziğinde tempo. Hukukta ise usul, yargılama sürecini başlangıcından sonuçlanmasına kadar belli bir tertip içinde düzenleyici ve şekillendirici işlemleri ifade eder.
Usul hukukunun karşılaştırmalı hukuktaki yeri, farklı devletlerin hukuk sistemlerini karşılaştırarak aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Karşılaştırmalı hukuk, yabancı hukuk sistemlerindeki kavramları açıklayarak, onların farklı veya benzer yanlarını ortaya koyar ve bu sayede pozitif hukuka katkıda bulunur. Karşılaştırmalı hukuk, özellikle kanunlar ihtilâfı ve atıf (renvoi) gibi konularda, iç hukuka tekrar gönderme yapan kuralların kabulü veya reddi için yöntemler sunar. Ayrıca, karşılaştırmalı hukuk, devletlerin genel hukuk ilkelerinin somutlaştırılmasında da işlev görür.
Hukuk
Kanun-i Esasi'nin en önemli maddesi nedir?
Kambiyo ile teminat senedi arasındaki fark nedir?
Kantar ceza tutanağı nereye gönderilir?
Karabağlar Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kayyum ataması nasıl yapılır?
Karar düzeltme yoluna başvurma dilekçesi nereye verilir?
Jandarma gözaltı yapabilir mi?
Karar ilamı harcı gider yazılır mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri kurulu kimlerden oluşur?
Kasa kirası kaç ay ödenir?
Jandarma ve polis arasında geçiş var mı?
Kendi firması olmayan şantiye şefi çalışabilir mi?
Kambiyo senetlerinde kimler borçlu olabilir?
Jandarma uzman erbaş alımı sonuçları nasıl öğrenilir?
Kamu ajans ne iş yapar?
Kaç dönüm tarla bölünemez?
Kazım karabekir Atatürk'ün hangi partisine karşı çıktı?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ortaklık nasıl kurulur?
Jandarma hangi durumlarda ceset toplar?
JÖH ve PÖH farkı nedir?
Kaydı silinen öğrenci aftan nasıl yararlanır?
JÖH yaş sınırı kaç?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi kentsel dönüşüm için yeterli mi?..
Kamu tüzel kişiliği nedir?
Kadın güvenlik görevlisi kaç saat çalışır?
Kamu davasında zamanaşımı nasıl olur?
Kadın 35 erkek 29 evlilik olur mu?
Kaliforniya yaz saati uygulamasına ne zaman geçiyor?
Kapalı alanlarda sigara içilmesi hangi kanun?
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun verdiği kararlar kesin mi?
Japonya koruma kanunu nedir?
Jandarma uzman erbaş sözlü mülakat nasıl oluyor?
Kaza tespit tutanağı kusur oranına itiraz süresi ne kadar?
Kadastro ve imar aynı şey mi?
Kamusen'in bağlı olduğu konfederasyon hangisi?
Katılımcı demokrasi ve katılımcılık arasındaki fark nedir?
Jandarma Uzman Çavuş Nitelik Belgesi Nasıl Alınır?
Kadastroya tabi parseller imarlı mı?
Kaçak filmi neden yasaklandı?
Kararda faiz yoksa faiz istenebilir mi?