Karşılaştırmalı usul hukuku , farklı devletlerin hukuk sistemlerini karşılaştırarak aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyan hukuk dalıdır
Bu hukuk dalı, hem devletler hem de bireysel hukukla ilgilenen uzmanlar tarafından ele alınır. Karşılaştırmalı hukuk, yabancı hukuk sistemlerindeki kavramları açıklayarak, onların farklı veya benzer yanlarını ortaya koyar ve pozitif hukuka katkıda bulunur
Karşılaştırmalı hukuk, makro ve mikro karşılaştırma olarak ikiye ayrılır:
Medeni Usul Hukukunun temel ilkeleri şunlardır: Tasarruf İlkesi: Davayı açmak, takip etmek veya sona erdirmek hususlarında tarafların iradeleri esas alınır. Taraflarca Getirilme İlkesi: Davanın unsurunu oluşturan olgular ve kanıtlar tarafların talebine bağlıdır, hakim kendiliğinden delil toplayamaz. İstemle Bağlılık İlkesi: Hakim, tarafların istemlerinin fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Hukuksal Dinlenilme Hakkı: Yargılamanın tarafları, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat yapma hakkına sahiptir. Aleniyet İlkesi: Yargılama herkese açık yapılır, ancak genel ahlak veya kamu güvenliğinin gerektirdiği durumlarda gizli yapılabilir. Dürüst Davranma ve Doğruyu Söyleme Yükümlülüğü: Taraflar, gerçeğe uygun açıklama yapmakla yükümlüdür. Usul Ekonomisi İlkesi: Yargılama hızlı, düzenli ve ekonomik bir şekilde yürütülmelidir. Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi: Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılması için taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir. Hakimin Yargılamayı Sevk ve İdare Etmesi İlkesi: Yargılamayı hakim sevk ve idare eder. Hakimin Hukuku Resen Uygulama İlkesi: Hakim, Türk hukukunu resen uygular.
Basit yargılama usulü ve yazılı yargılama usulü arasındaki temel farklar şunlardır: Dilekçeler Aşaması: Yazılı yargılama usulünde, davacı dava dilekçesi, davalı ise cevap ve cevaba cevap (düplik) dilekçesi verir. Basit yargılama usulünde, davacı dava dilekçesi, davalı ise cevap dilekçesi sunar ve cevaba cevap dilekçesi verilmez. İddianın ve Savunmanın Değiştirilmesi: Yazılı yargılama usulünde, bu yasak, cevap dilekçesinin verilmesiyle başlar. Basit yargılama usulünde, bu yasak, dava dilekçesinin verilmesiyle başlar. Dosya İşlemden Kaldırılması: Yazılı yargılama usulünde, dosya en fazla iki defa işlemden kaldırılabilir. Basit yargılama usulünde, dosya en fazla bir defa işlemden kaldırılabilir. Duruşma Sayısı: Yazılı yargılama usulünde, duruşma sayısı sınırlanmaz. Basit yargılama usulünde, tahkikat aşaması ilk duruşma hariç en fazla iki duruşmada tamamlanır. Delil Sunumu: Yazılı yargılama usulünde, delillerin ikamesi için taraflara iki haftalık süre tanınır. Basit yargılama usulünde, deliller dava veya cevap dilekçesinde sunulmalıdır.
Medeni hukuk ve medeni usul hukuku arasındaki temel fark, kapsamları ve konularıdır: Medeni hukuk, özel hukuk ilişkilerini düzenleyen bir hukuk dalıdır. Medeni usul hukuku ise, özel hukuk yargılama usulünü düzenleyen hukuk dalıdır. Özetle: - Medeni hukuk: Özel hukuk ilişkileri. - Medeni usul hukuku: Bu ilişkilerin mahkeme önünde nasıl çözümleneceği.
Usul hukuku ve maddi hukuk arasındaki temel fark, hüküm bağlamında şu şekilde açıklanabilir: Usul Hukuku: Mahkemelerin tüm cezai, hukuki ve idari davaların sonuçlarına karar verdiği kuralları belirler. Maddi Hukuk: İnsanların kabul edilen sosyal normlara göre nasıl davranmaları gerektiğini tanımlar. Hüküm ise, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karardır.
Usul hukukunda hüküm çeşitleri şunlardır: Esasa ilişkin nihai kararlar: Uyuşmazlığın esasını inceleyerek verilen kararlardır. Mahkemeden istenen hukuki korumaya göre üçe ayrılır: Eda hükümleri: Bir şeyin yapılmasına veya yapılmamasına karar verilmesi. Tespit hükümleri: Bir durumun tespit edilmesi. İnşai hükümler: Yeni bir hukuki durum oluşturulması. Usule ilişkin nihai kararlar: Davanın esası ile ilgili olmayan, usule ilişkin bir sorun hakkında verilen kararlardır. Ara kararlar: Yargılamaya son vermeyen, hâkimin yargılamadan elini çekmesi sonucu doğurmayan, yargılamaya devam edilmesini sağlayan kararlardır. Ceza muhakemesi hukukunda ise hüküm çeşitleri şunlardır: beraat kararı; ceza verilmesine yer olmadığı kararı; mahkûmiyet kararı; güvenlik tedbirine hükmedilmesi; davanın reddi kararı; davanın düşmesi kararı; adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı.
Usul kelimesi Arapça kökenli olup, farklı anlamlara sahiptir: Bir şeyin temeli, esası veya yöntemi. Kökler, asıllar. Kendine baktırmak için kullanılan yöntem. Belli bir sonuca erişmek için izlenen yol, metot. Klasik Türk müziğinde tempo. Hukukta ise usul, yargılama sürecini başlangıcından sonuçlanmasına kadar belli bir tertip içinde düzenleyici ve şekillendirici işlemleri ifade eder.
Usul hukukunun karşılaştırmalı hukuktaki yeri, farklı devletlerin hukuk sistemlerini karşılaştırarak aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Karşılaştırmalı hukuk, yabancı hukuk sistemlerindeki kavramları açıklayarak, onların farklı veya benzer yanlarını ortaya koyar ve bu sayede pozitif hukuka katkıda bulunur. Karşılaştırmalı hukuk, özellikle kanunlar ihtilâfı ve atıf (renvoi) gibi konularda, iç hukuka tekrar gönderme yapan kuralların kabulü veya reddi için yöntemler sunar. Ayrıca, karşılaştırmalı hukuk, devletlerin genel hukuk ilkelerinin somutlaştırılmasında da işlev görür.
Hukuk
JÖH ve JÖAK yaş sınırı var mı?
Jandarma'da hangi bölümler var?
Kapalı cezaevinde yatanlar dışarı çıkabilir mi?
Kardeş Eli Derneği güvenilir mi?
Kapalı secim sistemi nedir?
Kamu kurumlarında işçi olarak kimler çalışabilir?
Jandarma ne zaman İçişleri Bakanlığına bağlandı?
Jandarma'nın yeni komutanı Ali Çardakçı kimdir?
Kaç kattan sonra çıkma yasak?
Karar harcı ve ilam borcu aynı şey mi?
Kayıp çocuk bulununca nereye teslim edilir?
Kaza sonrası sigortaya başvuru iki taraf da mı yapılır?
Jandarma kime bağlıdır vatandaş olarak?
Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?
Karadağ Avrupa Birliği'ne girdi mi?
Kamu ihale kanunu neden sürekli değişiyor?
Kaç çeşit ictihat vardır?
Kanuni takip ne anlama gelir?
Kanada başbakanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi mi?
Karaburun Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kamu düzeni nedir?
Kadrosuz işçi sendikaya üye olabilir mi?
K1 belgesi başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Karşı boşanma davası açma süresi geçerse ne olur?
Kariyer Kapısı başvurularım nerede?
Katiplik sınavında metinler önceden veriliyor mu?
Karşı imza kuralı nedir?
Kayyum atanması için mahkeme kararı gerekir mi?
Kamulaştırma ihalesi nasıl yapılır?
Kat malikleri dış cepheye müdahale edebilir mi?
Kabotaji hangi ilke ile ilgilidir?
Kaçak geçiş cezası kaç gün içinde gelir?
Kan grubu kartı yerine yazılı beyan geçerli mi?
Kamu idaresi içi nakil ne zaman yapılır?
Kaç çeşit kanun vardır?
Katiplik sınavında analiz nasıl yapılır?
Kadastro mahkemesinde davalıdır ne demek?
Kamu denetçisi hangi bakanlığa bağlıdır?
Kamu işçi ek göstergesi nasıl hesaplanır?
Kamu personeli misafirhanelerde kalabilir mi?