Karşılaştırmalı usul hukuku , farklı devletlerin hukuk sistemlerini karşılaştırarak aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyan hukuk dalıdır
Bu hukuk dalı, hem devletler hem de bireysel hukukla ilgilenen uzmanlar tarafından ele alınır. Karşılaştırmalı hukuk, yabancı hukuk sistemlerindeki kavramları açıklayarak, onların farklı veya benzer yanlarını ortaya koyar ve pozitif hukuka katkıda bulunur
Karşılaştırmalı hukuk, makro ve mikro karşılaştırma olarak ikiye ayrılır:
Medeni Usul Hukukunun temel ilkeleri şunlardır: Tasarruf İlkesi: Davayı açmak, takip etmek veya sona erdirmek hususlarında tarafların iradeleri esas alınır. Taraflarca Getirilme İlkesi: Davanın unsurunu oluşturan olgular ve kanıtlar tarafların talebine bağlıdır, hakim kendiliğinden delil toplayamaz. İstemle Bağlılık İlkesi: Hakim, tarafların istemlerinin fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Hukuksal Dinlenilme Hakkı: Yargılamanın tarafları, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat yapma hakkına sahiptir. Aleniyet İlkesi: Yargılama herkese açık yapılır, ancak genel ahlak veya kamu güvenliğinin gerektirdiği durumlarda gizli yapılabilir. Dürüst Davranma ve Doğruyu Söyleme Yükümlülüğü: Taraflar, gerçeğe uygun açıklama yapmakla yükümlüdür. Usul Ekonomisi İlkesi: Yargılama hızlı, düzenli ve ekonomik bir şekilde yürütülmelidir. Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi: Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılması için taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir. Hakimin Yargılamayı Sevk ve İdare Etmesi İlkesi: Yargılamayı hakim sevk ve idare eder. Hakimin Hukuku Resen Uygulama İlkesi: Hakim, Türk hukukunu resen uygular.
Basit yargılama usulü ve yazılı yargılama usulü arasındaki temel farklar şunlardır: Dilekçeler Aşaması: Yazılı yargılama usulünde, davacı dava dilekçesi, davalı ise cevap ve cevaba cevap (düplik) dilekçesi verir. Basit yargılama usulünde, davacı dava dilekçesi, davalı ise cevap dilekçesi sunar ve cevaba cevap dilekçesi verilmez. İddianın ve Savunmanın Değiştirilmesi: Yazılı yargılama usulünde, bu yasak, cevap dilekçesinin verilmesiyle başlar. Basit yargılama usulünde, bu yasak, dava dilekçesinin verilmesiyle başlar. Dosya İşlemden Kaldırılması: Yazılı yargılama usulünde, dosya en fazla iki defa işlemden kaldırılabilir. Basit yargılama usulünde, dosya en fazla bir defa işlemden kaldırılabilir. Duruşma Sayısı: Yazılı yargılama usulünde, duruşma sayısı sınırlanmaz. Basit yargılama usulünde, tahkikat aşaması ilk duruşma hariç en fazla iki duruşmada tamamlanır. Delil Sunumu: Yazılı yargılama usulünde, delillerin ikamesi için taraflara iki haftalık süre tanınır. Basit yargılama usulünde, deliller dava veya cevap dilekçesinde sunulmalıdır.
Medeni hukuk ve medeni usul hukuku arasındaki temel fark, kapsamları ve konularıdır: Medeni hukuk, özel hukuk ilişkilerini düzenleyen bir hukuk dalıdır. Medeni usul hukuku ise, özel hukuk yargılama usulünü düzenleyen hukuk dalıdır. Özetle: - Medeni hukuk: Özel hukuk ilişkileri. - Medeni usul hukuku: Bu ilişkilerin mahkeme önünde nasıl çözümleneceği.
Usul hukuku ve maddi hukuk arasındaki temel fark, hüküm bağlamında şu şekilde açıklanabilir: Usul Hukuku: Mahkemelerin tüm cezai, hukuki ve idari davaların sonuçlarına karar verdiği kuralları belirler. Maddi Hukuk: İnsanların kabul edilen sosyal normlara göre nasıl davranmaları gerektiğini tanımlar. Hüküm ise, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karardır.
Usul hukukunda hüküm çeşitleri şunlardır: Esasa ilişkin nihai kararlar: Uyuşmazlığın esasını inceleyerek verilen kararlardır. Mahkemeden istenen hukuki korumaya göre üçe ayrılır: Eda hükümleri: Bir şeyin yapılmasına veya yapılmamasına karar verilmesi. Tespit hükümleri: Bir durumun tespit edilmesi. İnşai hükümler: Yeni bir hukuki durum oluşturulması. Usule ilişkin nihai kararlar: Davanın esası ile ilgili olmayan, usule ilişkin bir sorun hakkında verilen kararlardır. Ara kararlar: Yargılamaya son vermeyen, hâkimin yargılamadan elini çekmesi sonucu doğurmayan, yargılamaya devam edilmesini sağlayan kararlardır. Ceza muhakemesi hukukunda ise hüküm çeşitleri şunlardır: beraat kararı; ceza verilmesine yer olmadığı kararı; mahkûmiyet kararı; güvenlik tedbirine hükmedilmesi; davanın reddi kararı; davanın düşmesi kararı; adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı.
Usul kelimesi Arapça kökenli olup, farklı anlamlara sahiptir: Bir şeyin temeli, esası veya yöntemi. Kökler, asıllar. Kendine baktırmak için kullanılan yöntem. Belli bir sonuca erişmek için izlenen yol, metot. Klasik Türk müziğinde tempo. Hukukta ise usul, yargılama sürecini başlangıcından sonuçlanmasına kadar belli bir tertip içinde düzenleyici ve şekillendirici işlemleri ifade eder.
Usul hukukunun karşılaştırmalı hukuktaki yeri, farklı devletlerin hukuk sistemlerini karşılaştırarak aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Karşılaştırmalı hukuk, yabancı hukuk sistemlerindeki kavramları açıklayarak, onların farklı veya benzer yanlarını ortaya koyar ve bu sayede pozitif hukuka katkıda bulunur. Karşılaştırmalı hukuk, özellikle kanunlar ihtilâfı ve atıf (renvoi) gibi konularda, iç hukuka tekrar gönderme yapan kuralların kabulü veya reddi için yöntemler sunar. Ayrıca, karşılaştırmalı hukuk, devletlerin genel hukuk ilkelerinin somutlaştırılmasında da işlev görür.
Hukuk
Kapıda ödemede kargo ücreti kime ait?
Kat mülkiyetli tapu alınırsa ne olur?
Katı atık vergisi ödenmezse ne olur?
Kamu kurumlarına başvuru formu nereye gönderilir?
Kaymakam olmak için hangi sınava girmek gerekir?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi tek taraflı feshedilebilir mi?
Karayolu taşıma yönetmeliği kaç yıl geçerli?
Jandarma ve astsubay aynı mı?
Kazancı içtihat nedir?
Jandarma ve Genelkurmay Başkanlığı neden ayrıldı?
Kaçak giriş çıkış cezası kaç ay?
Japonya'da idam cezası neden var?
Kaç maç izleme sınırı var?
Kahvelerde bira ne zaman yasaklandı?
Karar ilam harcı kesinleşmeden istenebilir mi?
Kefalet senedinde kefil kim olur?
Kanada devleti kime bağlı?
Karaca iade kaç gün içinde yapılmalı?
Kasa fazlası tutanağı nasıl tutulur?
Kastı aşan yaralama kaç yıl ceza alır?
Kefilin itirazına karşı ne yapılır?
Kadastro geçmişi olan tarla alınır mı?
Katılan sanık ne demek hukukta?
Karadeniz Mahallesi'nde hangi polis karakolu var?
Kamu görevlileri etik kurulu hangi kanuna tabidir?
Kariyer Net CV neden aktif olmuyor?
Kamu iş başvurularında fotoğraf gerekli mi?
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun amacı nedir?
Kaymakamların en büyük görevi nedir?
Kadıköy Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Jandarma personel temini pertem nedir?
Katılan ve katılma talebi arasındaki fark nedir?
Kat Mülkiyeti için iskan şart mı?
Kapalı cezaevi mektup okuma komisyonu ne kadar sürede cevap verir?
Kazaskerler neden önemli?
Kaddafi döneminde Libya nasıl bir ülkeydi?
Kader Mahkumu kaç yıl yatar?
Kadın askerler kaç yaşında askere gider?
Jandarma olmak için hangi okul mezunu olmak gerekir?
Kat mülkiyeti kanununa göre yönetim planı nedir?