Kanunname , Osmanlı İmparatorluğu'nda devletin idari, mali, askeri ve hukuki düzenlemelerini içeren resmi belgeler veya yasalar topluluğudur
Bu terim, Arapça kökenli "kanun" (yasalar) ve Farsça kökenli "name" (kitap) kelimelerinin birleşiminden oluşur
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Ali Osman aynı belgedir.
Fatih Kanunnamesi toplam 68 maddeden oluşmaktadır.
Kanunname-i Ali Osman'da yer alan bazı hükümler: Devlet teşkilatına dair düzenlemeler. Divan ve saray hizmetkârlarına dair kurallar. Suç ve cezalar. Mansıp sahiplerinin gelirleri. Elkâb örnekleri. Bu kanunname, Osmanlı hukuk sisteminin temelini oluşturmuş ve XIX. yüzyıla kadar yürürlükte kalmıştır.
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Al-i Osman'ın (Ali Osman Kanunnamesi) hazırlanmasında farklı kişiler rol oynamıştır: Fatih Kanunnamesi: Fatih Sultan Mehmet'in emriyle, dönemin nişancısı Leys-zâde Mehmet Efendi tarafından hazırlanmıştır. Kanunname-i Al-i Osman: Nişancı Leysî-zâde tarafından, 1451'den önceki mevcut kanunların derlenmesiyle oluşturulmuştur. Hazırlanış sürecinde padişahın rolü, kanunların tasdik makamında yer alması ve eksik kısımların bizzat Fatih tarafından tamamlanması şeklinde olmuştur.
Fatih Kanunnamesi ve Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam ve İçerik: - Fatih Kanunnamesi: - Üç ana bölümden oluşur: Devlet ileri gelenlerinin protokol yerleri, saltanat işlerinin düzeni ve suçlar ile cezaları. - Daha çok teşkilat ve yönetim konularına odaklanır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Daha kapsamlı olup, idari, hukuki, mali ve cezai konuları içerir. - Hukukta usul konusunu da kapsar. 2. Hazırlanma Süreci: - Fatih Kanunnamesi: - Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanmış ve sonraki dönemlerde de yürürlükte kalmıştır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Kanuni Sultan Süleyman döneminde, genellikle Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin fetvalarına dayanarak hazırlanmıştır. 3. Sayıca Fark: - Fatih Kanunnamesi: - Daha az sayıda kanun içerir. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Sayıca daha fazla ve daha muntazam kanunlardan oluşur.
III. Murad'ın kanunnameleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi yönetim teşkilatını düzenlemeye yönelik kanun hükümlerini içerir. Bazı III. Murad dönemi kanunnameleri: Budin’de bulunan kul taifesinin ulufelerinin ödenmesi. Kıbrıs'taki askeri zümreye toprak geliri verilmesi. Ayrıca, III. Murad devri kanunnameleri hakkında detaylı bilgi veren "Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri: III. Murad Devri Kanunnameleri" adlı kitap, Ahmed Akgündüz tarafından yazılmış ve 1994 yılında yayımlanmıştır.
1630 tarihli Ulah Kanunnamesi, Kutsal Roma Germen İmparatoru II. Ferdinand tarafından, Sava ve Drava nehirleri arasındaki bölgeye göç etmiş Ulah ahalisinin haklarını ve ayrıcalıklarını belirtmek amacıyla ilan edilen bir belgedir. Kanunnamenin bazı özellikleri: Kapsamı: Koprivnica, Križevci ve Ivanić kaptanlıklarından oluşan Yukarı Slavon Askeri Serhâd’dinin tüm köylerini kapsar. Madde Sayısı: Beş bölüm ve elli dört maddeden oluşur. İçerik: Temsil ve yetki, hukuki süreçler, tasarruf ve mülkiyet hakları, özel ve genel suçlar, askeri yükümlülükler gibi konuları içerir. Kanunname ile Ulah ahalisine fiili arazi mülkiyeti, vergilerden muafiyet ve özerk yönetim gibi imtiyazlar tanınmıştır.
Hukuk
Kambiyo ile teminat senedi arasındaki fark nedir?
Kantar ceza tutanağı nereye gönderilir?
Karabağlar Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kayyum ataması nasıl yapılır?
Karar düzeltme yoluna başvurma dilekçesi nereye verilir?
Jandarma gözaltı yapabilir mi?
Karar ilamı harcı gider yazılır mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri kurulu kimlerden oluşur?
Kasa kirası kaç ay ödenir?
Jandarma ve polis arasında geçiş var mı?
Kendi firması olmayan şantiye şefi çalışabilir mi?
Kambiyo senetlerinde kimler borçlu olabilir?
Jandarma uzman erbaş alımı sonuçları nasıl öğrenilir?
Kamu ajans ne iş yapar?
Kaç dönüm tarla bölünemez?
Kazım karabekir Atatürk'ün hangi partisine karşı çıktı?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ortaklık nasıl kurulur?
Jandarma hangi durumlarda ceset toplar?
JÖH ve PÖH farkı nedir?
Kaydı silinen öğrenci aftan nasıl yararlanır?
JÖH yaş sınırı kaç?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi kentsel dönüşüm için yeterli mi?..
Kamu tüzel kişiliği nedir?
Kadın güvenlik görevlisi kaç saat çalışır?
Kamu davasında zamanaşımı nasıl olur?
Kadın 35 erkek 29 evlilik olur mu?
Kaliforniya yaz saati uygulamasına ne zaman geçiyor?
Kapalı alanlarda sigara içilmesi hangi kanun?
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun verdiği kararlar kesin mi?
Japonya koruma kanunu nedir?
Jandarma uzman erbaş sözlü mülakat nasıl oluyor?
Kaza tespit tutanağı kusur oranına itiraz süresi ne kadar?
Kadastro ve imar aynı şey mi?
Kamusen'in bağlı olduğu konfederasyon hangisi?
Katılımcı demokrasi ve katılımcılık arasındaki fark nedir?
Jandarma Uzman Çavuş Nitelik Belgesi Nasıl Alınır?
Kadastroya tabi parseller imarlı mı?
Kaçak filmi neden yasaklandı?
Kararda faiz yoksa faiz istenebilir mi?
Kabahatler Kanunu'na göre para cezası nasıl hesaplanır?