Kanunname , Osmanlı İmparatorluğu'nda devletin idari, mali, askeri ve hukuki düzenlemelerini içeren resmi belgeler veya yasalar topluluğudur
Bu terim, Arapça kökenli "kanun" (yasalar) ve Farsça kökenli "name" (kitap) kelimelerinin birleşiminden oluşur
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Ali Osman aynı belgedir.
Fatih Kanunnamesi toplam 68 maddeden oluşmaktadır.
Kanunname-i Ali Osman'da yer alan bazı hükümler: Devlet teşkilatına dair düzenlemeler. Divan ve saray hizmetkârlarına dair kurallar. Suç ve cezalar. Mansıp sahiplerinin gelirleri. Elkâb örnekleri. Bu kanunname, Osmanlı hukuk sisteminin temelini oluşturmuş ve XIX. yüzyıla kadar yürürlükte kalmıştır.
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Al-i Osman'ın (Ali Osman Kanunnamesi) hazırlanmasında farklı kişiler rol oynamıştır: Fatih Kanunnamesi: Fatih Sultan Mehmet'in emriyle, dönemin nişancısı Leys-zâde Mehmet Efendi tarafından hazırlanmıştır. Kanunname-i Al-i Osman: Nişancı Leysî-zâde tarafından, 1451'den önceki mevcut kanunların derlenmesiyle oluşturulmuştur. Hazırlanış sürecinde padişahın rolü, kanunların tasdik makamında yer alması ve eksik kısımların bizzat Fatih tarafından tamamlanması şeklinde olmuştur.
Fatih Kanunnamesi ve Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam ve İçerik: - Fatih Kanunnamesi: - Üç ana bölümden oluşur: Devlet ileri gelenlerinin protokol yerleri, saltanat işlerinin düzeni ve suçlar ile cezaları. - Daha çok teşkilat ve yönetim konularına odaklanır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Daha kapsamlı olup, idari, hukuki, mali ve cezai konuları içerir. - Hukukta usul konusunu da kapsar. 2. Hazırlanma Süreci: - Fatih Kanunnamesi: - Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanmış ve sonraki dönemlerde de yürürlükte kalmıştır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Kanuni Sultan Süleyman döneminde, genellikle Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin fetvalarına dayanarak hazırlanmıştır. 3. Sayıca Fark: - Fatih Kanunnamesi: - Daha az sayıda kanun içerir. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Sayıca daha fazla ve daha muntazam kanunlardan oluşur.
III. Murad'ın kanunnameleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi yönetim teşkilatını düzenlemeye yönelik kanun hükümlerini içerir. Bazı III. Murad dönemi kanunnameleri: Budin’de bulunan kul taifesinin ulufelerinin ödenmesi. Kıbrıs'taki askeri zümreye toprak geliri verilmesi. Ayrıca, III. Murad devri kanunnameleri hakkında detaylı bilgi veren "Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri: III. Murad Devri Kanunnameleri" adlı kitap, Ahmed Akgündüz tarafından yazılmış ve 1994 yılında yayımlanmıştır.
1630 tarihli Ulah Kanunnamesi, Kutsal Roma Germen İmparatoru II. Ferdinand tarafından, Sava ve Drava nehirleri arasındaki bölgeye göç etmiş Ulah ahalisinin haklarını ve ayrıcalıklarını belirtmek amacıyla ilan edilen bir belgedir. Kanunnamenin bazı özellikleri: Kapsamı: Koprivnica, Križevci ve Ivanić kaptanlıklarından oluşan Yukarı Slavon Askeri Serhâd’dinin tüm köylerini kapsar. Madde Sayısı: Beş bölüm ve elli dört maddeden oluşur. İçerik: Temsil ve yetki, hukuki süreçler, tasarruf ve mülkiyet hakları, özel ve genel suçlar, askeri yükümlülükler gibi konuları içerir. Kanunname ile Ulah ahalisine fiili arazi mülkiyeti, vergilerden muafiyet ve özerk yönetim gibi imtiyazlar tanınmıştır.
Hukuk
Kapıda ödemede kargo ücreti kime ait?
Kat mülkiyetli tapu alınırsa ne olur?
Katı atık vergisi ödenmezse ne olur?
Kamu kurumlarına başvuru formu nereye gönderilir?
Kaymakam olmak için hangi sınava girmek gerekir?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi tek taraflı feshedilebilir mi?
Karayolu taşıma yönetmeliği kaç yıl geçerli?
Jandarma ve astsubay aynı mı?
Kazancı içtihat nedir?
Jandarma ve Genelkurmay Başkanlığı neden ayrıldı?
Kaçak giriş çıkış cezası kaç ay?
Japonya'da idam cezası neden var?
Kaç maç izleme sınırı var?
Kahvelerde bira ne zaman yasaklandı?
Karar ilam harcı kesinleşmeden istenebilir mi?
Kefalet senedinde kefil kim olur?
Kanada devleti kime bağlı?
Karaca iade kaç gün içinde yapılmalı?
Kasa fazlası tutanağı nasıl tutulur?
Kastı aşan yaralama kaç yıl ceza alır?
Kefilin itirazına karşı ne yapılır?
Kadastro geçmişi olan tarla alınır mı?
Katılan sanık ne demek hukukta?
Karadeniz Mahallesi'nde hangi polis karakolu var?
Kamu görevlileri etik kurulu hangi kanuna tabidir?
Kariyer Net CV neden aktif olmuyor?
Kamu iş başvurularında fotoğraf gerekli mi?
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun amacı nedir?
Kaymakamların en büyük görevi nedir?
Kadıköy Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Jandarma personel temini pertem nedir?
Katılan ve katılma talebi arasındaki fark nedir?
Kat Mülkiyeti için iskan şart mı?
Kapalı cezaevi mektup okuma komisyonu ne kadar sürede cevap verir?
Kazaskerler neden önemli?
Kaddafi döneminde Libya nasıl bir ülkeydi?
Kader Mahkumu kaç yıl yatar?
Kadın askerler kaç yaşında askere gider?
Jandarma olmak için hangi okul mezunu olmak gerekir?
Kat mülkiyeti kanununa göre yönetim planı nedir?