Kanunname , Osmanlı İmparatorluğu'nda devletin idari, mali, askeri ve hukuki düzenlemelerini içeren resmi belgeler veya yasalar topluluğudur
Bu terim, Arapça kökenli "kanun" (yasalar) ve Farsça kökenli "name" (kitap) kelimelerinin birleşiminden oluşur
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Ali Osman aynı belgedir.
Fatih Kanunnamesi toplam 68 maddeden oluşmaktadır.
Kanunname-i Ali Osman'da yer alan bazı hükümler: Devlet teşkilatına dair düzenlemeler. Divan ve saray hizmetkârlarına dair kurallar. Suç ve cezalar. Mansıp sahiplerinin gelirleri. Elkâb örnekleri. Bu kanunname, Osmanlı hukuk sisteminin temelini oluşturmuş ve XIX. yüzyıla kadar yürürlükte kalmıştır.
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Al-i Osman'ın (Ali Osman Kanunnamesi) hazırlanmasında farklı kişiler rol oynamıştır: Fatih Kanunnamesi: Fatih Sultan Mehmet'in emriyle, dönemin nişancısı Leys-zâde Mehmet Efendi tarafından hazırlanmıştır. Kanunname-i Al-i Osman: Nişancı Leysî-zâde tarafından, 1451'den önceki mevcut kanunların derlenmesiyle oluşturulmuştur. Hazırlanış sürecinde padişahın rolü, kanunların tasdik makamında yer alması ve eksik kısımların bizzat Fatih tarafından tamamlanması şeklinde olmuştur.
Fatih Kanunnamesi ve Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam ve İçerik: - Fatih Kanunnamesi: - Üç ana bölümden oluşur: Devlet ileri gelenlerinin protokol yerleri, saltanat işlerinin düzeni ve suçlar ile cezaları. - Daha çok teşkilat ve yönetim konularına odaklanır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Daha kapsamlı olup, idari, hukuki, mali ve cezai konuları içerir. - Hukukta usul konusunu da kapsar. 2. Hazırlanma Süreci: - Fatih Kanunnamesi: - Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanmış ve sonraki dönemlerde de yürürlükte kalmıştır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Kanuni Sultan Süleyman döneminde, genellikle Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin fetvalarına dayanarak hazırlanmıştır. 3. Sayıca Fark: - Fatih Kanunnamesi: - Daha az sayıda kanun içerir. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Sayıca daha fazla ve daha muntazam kanunlardan oluşur.
III. Murad'ın kanunnameleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi yönetim teşkilatını düzenlemeye yönelik kanun hükümlerini içerir. Bazı III. Murad dönemi kanunnameleri: Budin’de bulunan kul taifesinin ulufelerinin ödenmesi. Kıbrıs'taki askeri zümreye toprak geliri verilmesi. Ayrıca, III. Murad devri kanunnameleri hakkında detaylı bilgi veren "Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri: III. Murad Devri Kanunnameleri" adlı kitap, Ahmed Akgündüz tarafından yazılmış ve 1994 yılında yayımlanmıştır.
1630 tarihli Ulah Kanunnamesi, Kutsal Roma Germen İmparatoru II. Ferdinand tarafından, Sava ve Drava nehirleri arasındaki bölgeye göç etmiş Ulah ahalisinin haklarını ve ayrıcalıklarını belirtmek amacıyla ilan edilen bir belgedir. Kanunnamenin bazı özellikleri: Kapsamı: Koprivnica, Križevci ve Ivanić kaptanlıklarından oluşan Yukarı Slavon Askeri Serhâd’dinin tüm köylerini kapsar. Madde Sayısı: Beş bölüm ve elli dört maddeden oluşur. İçerik: Temsil ve yetki, hukuki süreçler, tasarruf ve mülkiyet hakları, özel ve genel suçlar, askeri yükümlülükler gibi konuları içerir. Kanunname ile Ulah ahalisine fiili arazi mülkiyeti, vergilerden muafiyet ve özerk yönetim gibi imtiyazlar tanınmıştır.
Hukuk
JÖH ve JÖAK yaş sınırı var mı?
Jandarma'da hangi bölümler var?
Kapalı cezaevinde yatanlar dışarı çıkabilir mi?
Kardeş Eli Derneği güvenilir mi?
Kapalı secim sistemi nedir?
Kamu kurumlarında işçi olarak kimler çalışabilir?
Jandarma ne zaman İçişleri Bakanlığına bağlandı?
Jandarma'nın yeni komutanı Ali Çardakçı kimdir?
Kaç kattan sonra çıkma yasak?
Karar harcı ve ilam borcu aynı şey mi?
Kayıp çocuk bulununca nereye teslim edilir?
Kaza sonrası sigortaya başvuru iki taraf da mı yapılır?
Jandarma kime bağlıdır vatandaş olarak?
Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?
Karadağ Avrupa Birliği'ne girdi mi?
Kamu ihale kanunu neden sürekli değişiyor?
Kaç çeşit ictihat vardır?
Kanuni takip ne anlama gelir?
Kanada başbakanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi mi?
Karaburun Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kamu düzeni nedir?
Kadrosuz işçi sendikaya üye olabilir mi?
K1 belgesi başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Karşı boşanma davası açma süresi geçerse ne olur?
Kariyer Kapısı başvurularım nerede?
Katiplik sınavında metinler önceden veriliyor mu?
Karşı imza kuralı nedir?
Kayyum atanması için mahkeme kararı gerekir mi?
Kamulaştırma ihalesi nasıl yapılır?
Kat malikleri dış cepheye müdahale edebilir mi?
Kabotaji hangi ilke ile ilgilidir?
Kaçak geçiş cezası kaç gün içinde gelir?
Kan grubu kartı yerine yazılı beyan geçerli mi?
Kamu idaresi içi nakil ne zaman yapılır?
Kaç çeşit kanun vardır?
Katiplik sınavında analiz nasıl yapılır?
Kadastro mahkemesinde davalıdır ne demek?
Kamu denetçisi hangi bakanlığa bağlıdır?
Kamu işçi ek göstergesi nasıl hesaplanır?
Kamu personeli misafirhanelerde kalabilir mi?