Kanun yararına bozma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) . ve. maddelerinde düzenlenmiştir
Kanun yararına bozma, hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde hukuka aykırılık bulunması durumunda, Adalet Bakanlığı'nın bu karar veya hükümlerin bozulması istemiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurmasıdır. Kanun yararına bozma başvuru nedenleri arasında maddi hukuka veya usul hukukuna ilişkin hukuka aykırılıklar yer alır. Kanun yararına bozma başvurusu yapma yetkisi, Adalet Bakanlığı'na aittir. Kanun yararına bozma, kesinleşmiş hükümlerin infazını kendiliğinden durdurmaz; infazın durdurulması isteniyorsa, kararla birlikte ilgili yargı mercilerinden ayrıca talepte bulunulması gerekir.
Kanun yararına bozulabilecek kararlar, hakim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerdir. Bazı örnekler: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itiraz üzerine verilen "itirazın reddi" kararı; Cumhuriyet savcısının iddianamenin iadesine itirazının reddi kararı; Yetkisizlik kararının kaldırılması için yapılan itiraz üzerine verilen "itirazın reddi" kararı; Ağır Ceza Mahkemesi'nin infaza ilişkin verdiği kesinleşmiş kararlar; İcra ceza mahkemesi kararları. Kanun yararına bozma başvurusu, maddi hukuka veya usul hukukuna ilişkin hukuka aykırılık nedenlerine dayanabilir.
Kanun yararına bozma dilekçesi verilmesi, infazı durdurmaz. Kesinleşmiş hükmün infazının durdurulması için ayrıca ilgili mahkemeden talepte bulunulması gerekir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 289. maddesi, temyiz dilekçesi veya beyanında gösterilmiş olmasa da aşağıda yazılı hallerde hukuka kesin aykırılık olduğunu belirtir: Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması. Hâkimlik görevini yapmaktan kanun gereğince yasaklanmış hâkimin hükme katılması. Geçerli şüphe nedeniyle hakkında ret istemi öne sürülmüş olup da bu istem kabul olunduğu hâlde hâkimin hükme katılması veya bu istemin kanuna aykırı olarak reddedilip hâkimin hükme katılması. Mahkemenin kanuna aykırı olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi. Cumhuriyet savcısı veya duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gereken diğer kişilerin yokluğunda duruşma yapılması. Duruşmalı olarak verilen hükümde açıklık kuralının ihlal edilmesi. Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi. Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması. Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması. CMK'nın 297. maddesi ise temyiz dilekçesinin tebliği ve cevabı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının görevini düzenler: Temyiz istemine ilişkin dilekçe, karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı tarafın iki hafta içinde yazılı cevap verme hakkı vardır. Cevap süresi geçtikten sonra dosya, bölge adliye mahkemesi tarafından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. Başsavcılık tarafından düzenlenen tebliğname, hükmü temyiz eden veya aleyhine sonuç doğurabilecek taraflara tebliğ edilir ve bu taraflar iki hafta içinde yazılı cevap verebilir. Tebligatlar, dava dosyasında yer alan son adreslere yapılmakla geçerli olur.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda (CMK) uygulanan bazı kanunlar şunlardır: Türk Ceza Kanunu. Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu. İl İdaresi Kanunu. Bankalar Kanunu. Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu.
CMK'nın 251 ve 252. maddeleri, basit yargılama usulünü düzenler. CMK madde 251: Asliye ceza mahkemesinin, iddianamenin kabulünden sonra, adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verebileceğini belirtir. Sanık, mağdur ve şikâyetçinin beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmelerinin isteneceğini ve duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceğini ifade eder. Mahkûmiyet kararı verilirse sonucun dörtte bir oranında indirileceğini ve belirli durumlarda hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilebileceğini veya ertelenebileceğini belirtir. CMK madde 252: 251. madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebileceğini ve süresi içinde itiraz edilmeyen hükümlerin kesinleşeceğini açıklar. İtiraz üzerine hükmü veren mahkemenin duruşma açarak genel hükümlere göre yargılamaya devam edeceğini belirtir. Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı gibi durumlarda veya soruşturma ya da kovuşturmanın izne veya talebe bağlı olduğu suçlarda uygulanmaz.
CMK'nın 297. maddesi, "Temyiz Dilekçesinin Tebliği ve Cevabı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Görevi" başlığını taşır. Bu maddeye göre: 296. maddeye göre hükmü veren bölge adliye mahkemesince reddedilmeyen temyiz istemine ilişkin dilekçenin bir örneği karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde yazılı olarak cevabını verebilir. Cevap verildikten veya belirlenen süre bittikten sonra dava dosyası, bölge adliye mahkemesi tarafından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, dosyayı inceleyerek bir tebliğname düzenler ve bu tebliğname, hükmü temyiz etmeleri veya aleyhine sonuç doğurabilecek görüş içermesi halinde, sanık veya müdafii ile katılan veya vekillerine tebliğ edilir. İlgili taraf, tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde yazılı olarak cevap verebilir. Üçüncü fıkra uyarınca yapılacak tebligatlar, ilgililerin dava dosyasından belirlenen son adreslerine yapılmasıyla geçerli olur. 262. ve 263. madde hükümleri saklıdır.
Hukuk
Kanun-i Esasi'nin en önemli maddesi nedir?
Kambiyo ile teminat senedi arasındaki fark nedir?
Kantar ceza tutanağı nereye gönderilir?
Karabağlar Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kayyum ataması nasıl yapılır?
Karar düzeltme yoluna başvurma dilekçesi nereye verilir?
Jandarma gözaltı yapabilir mi?
Karar ilamı harcı gider yazılır mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri kurulu kimlerden oluşur?
Kasa kirası kaç ay ödenir?
Jandarma ve polis arasında geçiş var mı?
Kendi firması olmayan şantiye şefi çalışabilir mi?
Kambiyo senetlerinde kimler borçlu olabilir?
Jandarma uzman erbaş alımı sonuçları nasıl öğrenilir?
Kamu ajans ne iş yapar?
Kaç dönüm tarla bölünemez?
Kazım karabekir Atatürk'ün hangi partisine karşı çıktı?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ortaklık nasıl kurulur?
Jandarma hangi durumlarda ceset toplar?
JÖH ve PÖH farkı nedir?
Kaydı silinen öğrenci aftan nasıl yararlanır?
JÖH yaş sınırı kaç?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi kentsel dönüşüm için yeterli mi?..
Kamu tüzel kişiliği nedir?
Kadın güvenlik görevlisi kaç saat çalışır?
Kamu davasında zamanaşımı nasıl olur?
Kadın 35 erkek 29 evlilik olur mu?
Kaliforniya yaz saati uygulamasına ne zaman geçiyor?
Kapalı alanlarda sigara içilmesi hangi kanun?
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun verdiği kararlar kesin mi?
Japonya koruma kanunu nedir?
Jandarma uzman erbaş sözlü mülakat nasıl oluyor?
Kaza tespit tutanağı kusur oranına itiraz süresi ne kadar?
Kadastro ve imar aynı şey mi?
Kamusen'in bağlı olduğu konfederasyon hangisi?
Katılımcı demokrasi ve katılımcılık arasındaki fark nedir?
Jandarma Uzman Çavuş Nitelik Belgesi Nasıl Alınır?
Kadastroya tabi parseller imarlı mı?
Kaçak filmi neden yasaklandı?
Kararda faiz yoksa faiz istenebilir mi?