2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun eleştirilen bazı yönleri :
Kamulaştırma bedelini, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi belirler. Mahkemenin belirlediği bilirkişi kurulu, bedelin tespitini etkileyecek tüm ölçütleri dikkate alarak rapor düzenler. Ayrıca, sermaye piyasası kurulunun kabul ettiği değerleme standartlarına uygun, gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlanır. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tesciline ilişkin davalarda davacı, kamulaştırma işlemini yapan idaredir; davalı ise taşınmaz mal sahibidir.
Kamulaştırma yetkisi, Anayasa ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na göre devlet ve kamu tüzel kişilerine aittir. Kamulaştırma yapabilecek kurum ve kişiler: Kamu tüzel kişilikleri: Belediyeler, il özel idareleri, bakanlıklar gibi kamu kurumları. Kanunla yetkilendirilmiş özel tüzel kişiler: Enerji projeleri kapsamında elektrik, doğal gaz ve petrol iletim şirketleri gibi. Özel hukuk tüzel kişileri veya gerçek kişilerin kamulaştırma yapma yetkisi yoktur.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na göre kamulaştırma, aşağıdaki durumlarda yapılır: Kamu hizmetlerinin yürütülmesi: Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yükümlü olunan kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz mallar, kaynaklar ve irtifak hakları kamulaştırılabilir. Büyük enerji ve sulama projeleri: Bakanlar Kurulunca kabul edilen büyük enerji ve sulama projeleri ile iskân projelerinin gerçekleştirilmesi için. Yeni ormanların yetiştirilmesi: Yeni ormanların yetiştirilmesi amacıyla. Kıyıların korunması: Kıyıların korunması ve turizm amacıyla yapılacak kamulaştırmalarda. İmar planları: Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, imar programlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde. Kamulaştırma işlemi, idarenin yeterli ödeneği temin etmesinden sonra başlatılabilir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi, acele kamulaştırmayı düzenler. Bu maddeye göre, yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca ya da Cumhurbaşkanlığınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz mallar, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde tespit edilir. İdare, bu tespit edilen değeri mal sahibi adına bir bankaya yatırarak taşınmaz mala el koyabilir. Acele kamulaştırma, kamulaştırma sürecinin olağan yolundan farklı olarak, taşınmazın malikinde mülkiyet hakkını korurken idarenin taşınmaz üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilmesini sağlar. 27. madde davaları, bedel ve tescil yönünden bağlayıcı değildir.
Anayasa'nın 46. maddesi, kamulaştırma ile ilgilidir ve şu şekildedir: > "Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir." Bu maddeye göre, kamulaştırma bedeli ile kesin hükme bağlanan artırım bedeli nakden ve peşin olarak ödenir.
Kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma arasındaki temel farklar şunlardır: Kamulaştırma: Amaç: Toplumun genel yararı veya kamusal bir hizmetin sağlanması için özel mülkiyete el koyma. Süreç: Resmi bir prosedüre tabidir ve genellikle yerel yönetimler veya kamu kurumları tarafından başlatılır. Tazminat: Mülkiyet sahibine, mülkünü kaybettiği için tazminat ödenir. Kamulaştırmasız El Atma: Tanım: İdarenin, kamulaştırma işlemi yapmaksızın, özel mülkiyete el koymasıdır. Hukuka Aykırılık: Anayasa'nın mülkiyet hakkını güvence altına alan hükümlerine aykırıdır. Dava Türleri: El atmanın önlenmesi, bedel, tazminat ve ecrimisil davaları açılabilir. Özetle, kamulaştırma yasal prosedürlere uygun olarak gerçekleştirilirken, kamulaştırmasız el atma hukuka aykırı bir durumdur ve mülkiyet sahibinin haklarını korumak için hukuki süreçler gerektirir.
Kamulaştırma, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 46. maddesi ile düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararı gerektirdiğinde, özel mülkiyette bulunan taşınmazları, gerçek bedelini peşin ödemek şartıyla kamulaştırabilir.
Hukuk
JÖH ve JÖAK yaş sınırı var mı?
Jandarma'da hangi bölümler var?
Kapalı cezaevinde yatanlar dışarı çıkabilir mi?
Kardeş Eli Derneği güvenilir mi?
Kapalı secim sistemi nedir?
Kamu kurumlarında işçi olarak kimler çalışabilir?
Jandarma ne zaman İçişleri Bakanlığına bağlandı?
Jandarma'nın yeni komutanı Ali Çardakçı kimdir?
Kaç kattan sonra çıkma yasak?
Karar harcı ve ilam borcu aynı şey mi?
Kayıp çocuk bulununca nereye teslim edilir?
Kaza sonrası sigortaya başvuru iki taraf da mı yapılır?
Jandarma kime bağlıdır vatandaş olarak?
Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?
Karadağ Avrupa Birliği'ne girdi mi?
Kamu ihale kanunu neden sürekli değişiyor?
Kaç çeşit ictihat vardır?
Kanuni takip ne anlama gelir?
Kanada başbakanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi mi?
Karaburun Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kamu düzeni nedir?
Kadrosuz işçi sendikaya üye olabilir mi?
K1 belgesi başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Karşı boşanma davası açma süresi geçerse ne olur?
Kariyer Kapısı başvurularım nerede?
Katiplik sınavında metinler önceden veriliyor mu?
Karşı imza kuralı nedir?
Kayyum atanması için mahkeme kararı gerekir mi?
Kamulaştırma ihalesi nasıl yapılır?
Kat malikleri dış cepheye müdahale edebilir mi?
Kabotaji hangi ilke ile ilgilidir?
Kaçak geçiş cezası kaç gün içinde gelir?
Kan grubu kartı yerine yazılı beyan geçerli mi?
Kamu idaresi içi nakil ne zaman yapılır?
Kaç çeşit kanun vardır?
Katiplik sınavında analiz nasıl yapılır?
Kadastro mahkemesinde davalıdır ne demek?
Kamu denetçisi hangi bakanlığa bağlıdır?
Kamu işçi ek göstergesi nasıl hesaplanır?
Kamu personeli misafirhanelerde kalabilir mi?