Kamu tüzel kişileri, iki ana gruba ayrılır :
Ayrıca, anayasada "devlet ve diğer kamu tüzel kişileri" ifadesi geçtiği için, devlet dışında da kamu tüzel kişileri bulunmaktadır. Örnek olarak, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, meslek kuruluşları, kamu hastaneleri ve üniversiteler verilebilir
Tüzel kişiler, hukuki statülerine ve kuruluş amaçlarına göre iki ana kategoriye ayrılır: 1. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri: Devlet veya kamu otoriteleri tarafından kurulan, kamu yararına hizmet eden kuruluşlardır. Örnekler: Devlet ve bakanlıklar; Belediyeler ve il özel idareleri; Devlet üniversiteleri. 2. Özel Hukuk Tüzel Kişileri: Bireyler tarafından özel amaçlarla kurulan ve özel hukuk hükümlerine tabi olan kuruluşlardır. Örnekler: Şirketler; Dernek, vakıf, sendika ve siyasi parti gibi sivil toplum kuruluşları; Ticaret odası ve kooperatif gibi ekonomik birlikler.
Tüzel kişilerin sahip olduğu bazı haklar şunlardır: Sözleşme yapma hakkı. Dava açma ve dava edilme hakkı. Mal varlığı edinme hakkı. Vergi muafiyeti ve teşviklerden faydalanma. Tüzel kişilerin sahip olduğu haklar, kuruluşun amacı ve hukuki statüsüne göre değişiklik gösterebilir.
Kamu kurumları, kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanarak idari işlemlerle kurulur. Bu konuda yetki, yasama ve yürütme organlarına aittir. Örneğin, Kamu Denetçiliği Kurumu, 14/6/2012 kabul tarihli ve 29/6/2012 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'na göre kurulmuştur. Ayrıca, 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkili, verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülebilmesi için bakanlıkların kurulmasına, teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin esas ve usulleri düzenler.
Tüzel kişilik örnekleri şunlardır: Kamu tüzel kişileri: Devlet ve bakanlıklar; Belediyeler ve il özel idareleri; Devlet üniversiteleri; YÖK, TÜBİTAK gibi kamu kurumları. Özel hukuk tüzel kişileri: Şirketler; Dernek, vakıf, sendika ve siyasi parti gibi sivil toplum kuruluşları; Ticaret odası ve kooperatif gibi ekonomik birlikler. Diğer örnekler: Anonim şirketler (A.Ş.); Limited şirketler (Ltd. Şti.); Şahıs şirketleri; Kamu İktisadi Teşebbüsleri; Çocuk Esirgeme Yurtları.
Tüzel kişilik ve şirket aynı şey değildir; ancak şirket, tüzel kişilik statüsüne sahip olabilir. Tüzel kişilik, belirli bir amaç için yasal olarak kurulan ve ayrı bir hukuki kişiliğe sahip olan kuruluşları tanımlar. Şirket, tüzel kişilik statüsüne sahip bir organizasyon türüdür.
Tüzel kişi statüsüne sahip olabilecek oluşumlar şunlardır: Kamu hukuku tüzel kişileri: Devlet ve bakanlıklar; Belediyeler ve il özel idareleri; Devlet üniversiteleri; YÖK, TÜBİTAK gibi kamu kurumları; Sosyal Güvenlik Kurumu, Türkiye İş Kurumu gibi kuruluşlar. Özel hukuk tüzel kişileri: Şirketler (anonim şirket, limited şirket, komandit şirket gibi); Kooperatifler; Dernekler ve vakıflar; Sendikalar ve siyasi partiler; Ticaret odası ve ekonomik birlikler. Türk vatandaşları yanında, belirli koşullarda yabancı gerçek ve tüzel kişiler de Türkiye'de tüzel kişi kurabilir. Adi şirketler ise tüzel kişi değildir; iki veya daha fazla kişinin basit ortaklık anlaşmasıyla oluşturdukları yapılardır ve tüzel kişilik kazanmazlar.
Kamu kurumlarının tüzel kişiliğe sahip olmasının temel nedenleri şunlardır: Kamu yararı: Kamu tüzel kişileri, kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla kurulur. Bağımsız yasal varlık: Kendi adına yasal hak ve yükümlülük taşıyabilirler. Kamu gücü ayrıcalığı: Kamu tüzel kişileri, kamu gücü ve ayrıcalıklarına sahiptir, bu da onlara özel hukuku aşan üstün yetkiler tanır. Yasal işlemler: Tek taraflı işlemler yapma ve düzenleyici işlemler gerçekleştirme yetkisine sahiptirler. Vesayet denetimi: Kendi görev alanları ile sınırlı olarak idari vesayet denetimine tabidirler.
Hukuk
JÖH ve JÖAK yaş sınırı var mı?
Jandarma'da hangi bölümler var?
Kapalı cezaevinde yatanlar dışarı çıkabilir mi?
Kardeş Eli Derneği güvenilir mi?
Kapalı secim sistemi nedir?
Kamu kurumlarında işçi olarak kimler çalışabilir?
Jandarma ne zaman İçişleri Bakanlığına bağlandı?
Jandarma'nın yeni komutanı Ali Çardakçı kimdir?
Kaç kattan sonra çıkma yasak?
Karar harcı ve ilam borcu aynı şey mi?
Kayıp çocuk bulununca nereye teslim edilir?
Kaza sonrası sigortaya başvuru iki taraf da mı yapılır?
Jandarma kime bağlıdır vatandaş olarak?
Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?
Karadağ Avrupa Birliği'ne girdi mi?
Kamu ihale kanunu neden sürekli değişiyor?
Kaç çeşit ictihat vardır?
Kanuni takip ne anlama gelir?
Kanada başbakanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi mi?
Karaburun Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kamu düzeni nedir?
Kadrosuz işçi sendikaya üye olabilir mi?
K1 belgesi başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Karşı boşanma davası açma süresi geçerse ne olur?
Kariyer Kapısı başvurularım nerede?
Katiplik sınavında metinler önceden veriliyor mu?
Karşı imza kuralı nedir?
Kayyum atanması için mahkeme kararı gerekir mi?
Kamulaştırma ihalesi nasıl yapılır?
Kat malikleri dış cepheye müdahale edebilir mi?
Kabotaji hangi ilke ile ilgilidir?
Kaçak geçiş cezası kaç gün içinde gelir?
Kan grubu kartı yerine yazılı beyan geçerli mi?
Kamu idaresi içi nakil ne zaman yapılır?
Kaç çeşit kanun vardır?
Katiplik sınavında analiz nasıl yapılır?
Kadastro mahkemesinde davalıdır ne demek?
Kamu denetçisi hangi bakanlığa bağlıdır?
Kamu işçi ek göstergesi nasıl hesaplanır?
Kamu personeli misafirhanelerde kalabilir mi?