Kamu hizmetlerinin imtiyaz yoluyla gördürülmesi yetkisi Cumhurbaşkanına aittir
Devlete ait imtiyazlar, çeşitli alanlarda tanınan ayrıcalıklı hak ve yetkileri ifade eder. Bu imtiyazlar şunlardır: 1. Hukukta İmtiyaz: Devletin bir kişiye veya kuruma belirli bir faaliyeti yürütme hakkının tanınması. 2. Ekonomide İmtiyaz: Piyasada rekabeti sınırlayarak belirli şirketlere avantaj sağlayan özel haklar. 3. Siyasette İmtiyaz: Belirli gruplara tanınan ayrıcalıklar, bu ayrıcalıklar siyasi karar alma süreçlerinde avantaj sağlar. 4. Kamu Hizmetleri İmtiyazı: Bir kamu hizmetinin, kar ve zararı kendisine ait olmak üzere, özel bir kişi veya kuruluşa devredilmesi.
İmtiyaz sahibi, imtiyaz sözleşmesi ile belirli bir bölgede belirli bir işletmeyi işletme veya belirli bir hizmeti sunma hakkını elde eden kişi veya kuruluştur. İmtiyaz sahibinin bazı görevleri: Hizmetin yürütülmesi: İmtiyaz sahibi, sözleşme ile üstlendiği hizmetleri kâr elde etmek amacıyla yürütür. Ücret tarifesi: Hizmetten yararlananlardan alınacak ücret tarifesini idare ve kanun belirler. Yatırım yapma: Hizmetin yürütülmesi için yeni teknolojilere ve uzmanlık gerektiren işlere yatırım yapmak zorundadır. Yükümlülüklerin yerine getirilmesi: Kamu hizmetlerinde süreklilik ve kamu yararı ilkesi gereğince verdiği hizmeti kesintiye uğratamaz. Denetim ve yükümlülüklerin kontrolü: İdare, hizmetin aksamadan yürütülüp yürütülmediğini denetler ve yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda yaptırım uygulayabilir. İmtiyaz sahibi, aksi sözleşmede belirtilmedikçe hizmeti başka birine devredemez veya başka birinden hizmeti yürütmesini isteyemez.
İdarenin imtiyaz sözleşmesi yapma yetkisi, idari sözleşmelerin "değişkenliği ilkesi"ne dayanır. İmtiyaz sözleşmelerinde, idarenin tek taraflı olarak sözleşmede değişiklik yapma yetkisi vardır. Ayrıca, Anayasa'nın 47. maddesine 1999'da eklenen bir fıkra, idarenin hangi yatırım ve hizmetlerinin özel hukuk sözleşmeleriyle gerçek veya tüzel kişilere devredilebileceğini belirleme yetkisini kanun koyucuya bırakmaktadır.
Kapitülasyon ve imtiyaz arasındaki temel fark, kapitülasyonun bir ülkenin vatandaşlarına zarar verecek şekilde yabancılara tanınan ayrıcalıkları ifade ederken, imtiyazın başkalarına tanınmayan özel, kişisel ayrıcalık olarak tanımlanmasıdır. Kapitülasyon örnekleri arasında, yabancı tüccarların bir ülkede vergisiz ticaret yapması veya yabancıların kendi dinlerine göre yargılanması yer alır. İmtiyaz örnekleri ise, bir kişiye veya şirkete fabrika kurma veya maden işletme izni verilmesi gibi durumları kapsar.
Osmanlı'da kamu hizmeti imtiyazı ilk kez XIX. yüzyılın ortalarından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. 10 Haziran 1326 tarihli "Menafi-i Umumiyeye Müteallik İmtiyazat Hakkında Kanun" ile imtiyaz usulü yasal bir düzenlemeye kavuşmuştur.
Özel imtiyaz, başkalarına tanınmayan, belirli bir kişi, grup veya kurum için sağlanan özel hak ve ayrıcalıkları ifade eder. İmtiyaz kavramı, hukuk, ekonomi, siyaset ve sosyal bilimler gibi çeşitli alanlarda kullanılır ve her alanda özel bir anlam ifade eder. Bazı imtiyaz türleri: Yönetim imtiyazı. İşçi imtiyazı. Hizmet imtiyazı. Mali imtiyaz.
Kamu hizmetleri, bir hükûmet tarafından kamu kurumu aracılığıyla yetki alanlarında yaşayan kişilere sağlanan hizmetlerdir. Bazı kamu hizmetleri: itfaiye örgütü; polis; hava kuvvetleri; paramedik sağlık görevlileri; eğitim; sağlık hizmeti; sosyal güvenlik; toplu ulaşım. Kamu hizmetleri, konularına göre idari, iktisadi, sosyal ve bilimsel-kültürel olarak sınıflandırılabilir.
Hukuk
Karar düzeltme yoluna başvurma dilekçesi nereye verilir?
Jandarma gözaltı yapabilir mi?
Karar ilamı harcı gider yazılır mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri kurulu kimlerden oluşur?
Kasa kirası kaç ay ödenir?
Jandarma ve polis arasında geçiş var mı?
Kendi firması olmayan şantiye şefi çalışabilir mi?
Kambiyo senetlerinde kimler borçlu olabilir?
Jandarma uzman erbaş alımı sonuçları nasıl öğrenilir?
Kamu ajans ne iş yapar?
Kaç dönüm tarla bölünemez?
Kazım karabekir Atatürk'ün hangi partisine karşı çıktı?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ortaklık nasıl kurulur?
Jandarma hangi durumlarda ceset toplar?
JÖH ve PÖH farkı nedir?
Kaydı silinen öğrenci aftan nasıl yararlanır?
JÖH yaş sınırı kaç?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi kentsel dönüşüm için yeterli mi?..
Kamu tüzel kişiliği nedir?
Kadın güvenlik görevlisi kaç saat çalışır?
Kamu davasında zamanaşımı nasıl olur?
Kadın 35 erkek 29 evlilik olur mu?
Kaliforniya yaz saati uygulamasına ne zaman geçiyor?
Kapalı alanlarda sigara içilmesi hangi kanun?
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun verdiği kararlar kesin mi?
Japonya koruma kanunu nedir?
Jandarma uzman erbaş sözlü mülakat nasıl oluyor?
Kaza tespit tutanağı kusur oranına itiraz süresi ne kadar?
Kadastro ve imar aynı şey mi?
Kamusen'in bağlı olduğu konfederasyon hangisi?
Katılımcı demokrasi ve katılımcılık arasındaki fark nedir?
Jandarma Uzman Çavuş Nitelik Belgesi Nasıl Alınır?
Kadastroya tabi parseller imarlı mı?
Kaçak filmi neden yasaklandı?
Kararda faiz yoksa faiz istenebilir mi?
Kabahatler Kanunu'na göre para cezası nasıl hesaplanır?
Kadın erkek eşitliği için neler yapılabilir?
Kamu yararı kararı nasıl alınır?
Kayıp çocuğu bulmak için hangi numara aranır?
Kaybolan tapu senedi nasıl çıkarılır?