Kamu hizmetlerinin imtiyaz yoluyla gördürülmesi yetkisi Cumhurbaşkanına aittir
Devlete ait imtiyazlar, çeşitli alanlarda tanınan ayrıcalıklı hak ve yetkileri ifade eder. Bu imtiyazlar şunlardır: 1. Hukukta İmtiyaz: Devletin bir kişiye veya kuruma belirli bir faaliyeti yürütme hakkının tanınması. 2. Ekonomide İmtiyaz: Piyasada rekabeti sınırlayarak belirli şirketlere avantaj sağlayan özel haklar. 3. Siyasette İmtiyaz: Belirli gruplara tanınan ayrıcalıklar, bu ayrıcalıklar siyasi karar alma süreçlerinde avantaj sağlar. 4. Kamu Hizmetleri İmtiyazı: Bir kamu hizmetinin, kar ve zararı kendisine ait olmak üzere, özel bir kişi veya kuruluşa devredilmesi.
İmtiyaz sahibi, imtiyaz sözleşmesi ile belirli bir bölgede belirli bir işletmeyi işletme veya belirli bir hizmeti sunma hakkını elde eden kişi veya kuruluştur. İmtiyaz sahibinin bazı görevleri: Hizmetin yürütülmesi: İmtiyaz sahibi, sözleşme ile üstlendiği hizmetleri kâr elde etmek amacıyla yürütür. Ücret tarifesi: Hizmetten yararlananlardan alınacak ücret tarifesini idare ve kanun belirler. Yatırım yapma: Hizmetin yürütülmesi için yeni teknolojilere ve uzmanlık gerektiren işlere yatırım yapmak zorundadır. Yükümlülüklerin yerine getirilmesi: Kamu hizmetlerinde süreklilik ve kamu yararı ilkesi gereğince verdiği hizmeti kesintiye uğratamaz. Denetim ve yükümlülüklerin kontrolü: İdare, hizmetin aksamadan yürütülüp yürütülmediğini denetler ve yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda yaptırım uygulayabilir. İmtiyaz sahibi, aksi sözleşmede belirtilmedikçe hizmeti başka birine devredemez veya başka birinden hizmeti yürütmesini isteyemez.
İdarenin imtiyaz sözleşmesi yapma yetkisi, idari sözleşmelerin "değişkenliği ilkesi"ne dayanır. İmtiyaz sözleşmelerinde, idarenin tek taraflı olarak sözleşmede değişiklik yapma yetkisi vardır. Ayrıca, Anayasa'nın 47. maddesine 1999'da eklenen bir fıkra, idarenin hangi yatırım ve hizmetlerinin özel hukuk sözleşmeleriyle gerçek veya tüzel kişilere devredilebileceğini belirleme yetkisini kanun koyucuya bırakmaktadır.
Kapitülasyon ve imtiyaz arasındaki temel fark, kapitülasyonun bir ülkenin vatandaşlarına zarar verecek şekilde yabancılara tanınan ayrıcalıkları ifade ederken, imtiyazın başkalarına tanınmayan özel, kişisel ayrıcalık olarak tanımlanmasıdır. Kapitülasyon örnekleri arasında, yabancı tüccarların bir ülkede vergisiz ticaret yapması veya yabancıların kendi dinlerine göre yargılanması yer alır. İmtiyaz örnekleri ise, bir kişiye veya şirkete fabrika kurma veya maden işletme izni verilmesi gibi durumları kapsar.
Osmanlı'da kamu hizmeti imtiyazı ilk kez XIX. yüzyılın ortalarından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. 10 Haziran 1326 tarihli "Menafi-i Umumiyeye Müteallik İmtiyazat Hakkında Kanun" ile imtiyaz usulü yasal bir düzenlemeye kavuşmuştur.
Özel imtiyaz, başkalarına tanınmayan, belirli bir kişi, grup veya kurum için sağlanan özel hak ve ayrıcalıkları ifade eder. İmtiyaz kavramı, hukuk, ekonomi, siyaset ve sosyal bilimler gibi çeşitli alanlarda kullanılır ve her alanda özel bir anlam ifade eder. Bazı imtiyaz türleri: Yönetim imtiyazı. İşçi imtiyazı. Hizmet imtiyazı. Mali imtiyaz.
Kamu hizmetleri, bir hükûmet tarafından kamu kurumu aracılığıyla yetki alanlarında yaşayan kişilere sağlanan hizmetlerdir. Bazı kamu hizmetleri: itfaiye örgütü; polis; hava kuvvetleri; paramedik sağlık görevlileri; eğitim; sağlık hizmeti; sosyal güvenlik; toplu ulaşım. Kamu hizmetleri, konularına göre idari, iktisadi, sosyal ve bilimsel-kültürel olarak sınıflandırılabilir.
Hukuk
JÖH ve JÖAK yaş sınırı var mı?
Jandarma'da hangi bölümler var?
Kapalı cezaevinde yatanlar dışarı çıkabilir mi?
Kardeş Eli Derneği güvenilir mi?
Kapalı secim sistemi nedir?
Kamu kurumlarında işçi olarak kimler çalışabilir?
Jandarma ne zaman İçişleri Bakanlığına bağlandı?
Jandarma'nın yeni komutanı Ali Çardakçı kimdir?
Kaç kattan sonra çıkma yasak?
Karar harcı ve ilam borcu aynı şey mi?
Kayıp çocuk bulununca nereye teslim edilir?
Kaza sonrası sigortaya başvuru iki taraf da mı yapılır?
Jandarma kime bağlıdır vatandaş olarak?
Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?
Karadağ Avrupa Birliği'ne girdi mi?
Kamu ihale kanunu neden sürekli değişiyor?
Kaç çeşit ictihat vardır?
Kanuni takip ne anlama gelir?
Kanada başbakanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi mi?
Karaburun Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kamu düzeni nedir?
Kadrosuz işçi sendikaya üye olabilir mi?
K1 belgesi başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Karşı boşanma davası açma süresi geçerse ne olur?
Kariyer Kapısı başvurularım nerede?
Katiplik sınavında metinler önceden veriliyor mu?
Karşı imza kuralı nedir?
Kayyum atanması için mahkeme kararı gerekir mi?
Kamulaştırma ihalesi nasıl yapılır?
Kat malikleri dış cepheye müdahale edebilir mi?
Kabotaji hangi ilke ile ilgilidir?
Kaçak geçiş cezası kaç gün içinde gelir?
Kan grubu kartı yerine yazılı beyan geçerli mi?
Kamu idaresi içi nakil ne zaman yapılır?
Kaç çeşit kanun vardır?
Katiplik sınavında analiz nasıl yapılır?
Kadastro mahkemesinde davalıdır ne demek?
Kamu denetçisi hangi bakanlığa bağlıdır?
Kamu işçi ek göstergesi nasıl hesaplanır?
Kamu personeli misafirhanelerde kalabilir mi?