İçtihatlar, bağlayıcılık derecesine göre iki ana türe ayrılır :
Ayrıca, içtihadın diğer türleri arasında örf ve adet içtihatları da yer alır
İçtihat ve kanun arasındaki temel farklar şunlardır: 1. İçtihat: - Tanım: İçtihat, daha önce görülmüş benzer davalarla ilgili mahkeme kararlarının, gelecekte benzer olaylarda yol gösterici olarak kullanılmasıdır. - Türleri: - Bağlayıcı İçtihat: Yüksek mahkemelerin kararları, alt mahkemeleri bağlar. - Yol Gösterici İçtihat: Mahkemelere rehberlik eder, ancak bağlayıcı değildir. - Önemi: Hukukun uygulanabilirliğini güçlendirir, kanunların yorumlanmasında yardımcı olur ve hukuki belirsizlikleri azaltır. 2. Kanun: - Tanım: Kanun, yasama organı tarafından belirlenen ve genel geçerliliği olan yazılı kurallardır. - Özellikler: - Merkezi Düzenleme: Genel geçerliliği olan ve merkezi bir şekilde belirlenen kurallardır. - Değişmezlik: Genellikle değiştirilmesi zor ve uzun bir süreç gerektirir. - Uygulama: Kanunların yorumlanması ve uygulanması genellikle hakimlere ve mahkemelere bırakılır. Özetle, içtihatlar daha esnek ve duruma özel çözümler sunarken, kanunlar daha merkezi ve genel geçerliliği olan kurallardır.
Re'y ve içtihat, İslam'ın başlangıcından itibaren var olsa da, sistemleşme süreci farklı dönemlerde gerçekleşmiştir: Sahabe ve Tabiin Dönemi: Re'y ve içtihat, bu dönemde başlamış ve sistemleşmeye başlamıştır. Müctehid İmamlar Dönemi: Hicri ikinci asrın başlarından dördüncü asrın ortalarına kadar olan dönem, içtihadın "altın çağı" ve "tedvin dönemi" olarak adlandırılır. İçtihat, özellikle sanayi devrimi sonrası, toplumsal değişimlere uyum sağlamak amacıyla yeniden gündeme gelmiştir.
İçtihat ve emsal karar aynı şey değildir, ancak birbirleriyle ilişkilidir. Emsal karar, mahkemeler tarafından daha önceden verilmiş ve benzer uyuşmazlıklarda uygulanabilmeye elverişli kararlardır. İçtihat ise, bir mahkeme kararının başka mahkeme kararlarına etkisi bağlamında ele alınır. Özetle, emsal kararlar içtihat kapsamında değerlendirilir, ancak her içtihat aynı zamanda emsal karar olmayabilir.
Kazancı içtihat ifadesi, doğrudan bir terim olarak kullanılmamaktadır. Ancak, "içtihat" genel anlamıyla şu şekilde tanımlanabilir: İçtihat, yargıcın veya hukukçunun görüşünden doğan ve yargı kuralı değerinde olan sonuçtur.
İçtihat, İslam hukukçusunun, sosyal hayatta şeriatın birincil kaynaklarında yer almayan sorunları çözmek amacıyla, fıkıh usulü prensiplerini kullanarak hükme varmak için zihinsel çaba harcamasına verilen Arapça bir terimdir. İçtihat yapmak için gerekli şartlar: Kaynak bilgisi: Kur'an, sünnet, icmâ ve Arapça bilgisi. Yöntem bilgisi: Kıyas ve diğer istidlal yollarını bilmek. İçtihat şu şekilde yapılır: 1. Delillerin incelenmesi: Kur'an ve sünnet gibi kaynaklardan ilgili hükümler araştırılır. 2. Kıyas ve diğer istidlal yolları: Hakkında hüküm bulunmayan meseleler için kıyas veya diğer delâlet yolları kullanılır. 3. Hüküm çıkarma: Tüm bu çabalar sonucunda bir hüküm ve görüş ortaya konur. İçtihat, yalnızca İslam hukuku konusunda yeterli bilgi ve kabiliyete sahip kişiler tarafından yapılabilir.
Hukuk
JÖH ve JÖAK yaş sınırı var mı?
Jandarma'da hangi bölümler var?
Kapalı cezaevinde yatanlar dışarı çıkabilir mi?
Kardeş Eli Derneği güvenilir mi?
Kamu kurumlarında işçi olarak kimler çalışabilir?
Jandarma ne zaman İçişleri Bakanlığına bağlandı?
Jandarma'nın yeni komutanı Ali Çardakçı kimdir?
Kaç kattan sonra çıkma yasak?
Karar harcı ve ilam borcu aynı şey mi?
Kayıp çocuk bulununca nereye teslim edilir?
Kaza sonrası sigortaya başvuru iki taraf da mı yapılır?
Jandarma kime bağlıdır vatandaş olarak?
Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?
Karadağ Avrupa Birliği'ne girdi mi?
Kamu ihale kanunu neden sürekli değişiyor?
Kaç çeşit ictihat vardır?
Kanuni takip ne anlama gelir?
Kanada başbakanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi mi?
Karaburun Adliyesi hangi adliyeye bağlıdır?
Kamu düzeni nedir?
Kadrosuz işçi sendikaya üye olabilir mi?
K1 belgesi başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Karşı boşanma davası açma süresi geçerse ne olur?
Kariyer Kapısı başvurularım nerede?
Katiplik sınavında metinler önceden veriliyor mu?
Karşı imza kuralı nedir?
Kayyum atanması için mahkeme kararı gerekir mi?
Kamulaştırma ihalesi nasıl yapılır?
Kat malikleri dış cepheye müdahale edebilir mi?
Kabotaji hangi ilke ile ilgilidir?
Kaçak geçiş cezası kaç gün içinde gelir?
Kan grubu kartı yerine yazılı beyan geçerli mi?
Kamu idaresi içi nakil ne zaman yapılır?
Kaç çeşit kanun vardır?
Katiplik sınavında analiz nasıl yapılır?
Kadastro mahkemesinde davalıdır ne demek?
Kamu denetçisi hangi bakanlığa bağlıdır?
Kamu işçi ek göstergesi nasıl hesaplanır?
Kamu personeli misafirhanelerde kalabilir mi?
Jurnalcilik neden yapılır?