Jeopolitik , devletlerin coğrafi konumları, nüfus özellikleri, doğal kaynaklar ve topoğrafya özellikleri ile bunların ülkelerin iç ve dış politikaları üzerindeki etkilerini inceleyen bir bilim dalıdır
Bu terim, ilk kez 1899 yılında İsveçli siyaset bilimci ve coğrafyacı Rudolf Kjellén tarafından ortaya atılmıştır
Jeopolitik, farklı başlıklar altında incelenir:
Jeopolitik riskler, bir ülkenin veya bölgenin siyasi istikrarsızlığı, uluslararası ilişkilerdeki gerilimler, askeri çatışmalar, terör eylemleri, ticaret savaşları ve benzeri politik olayların yatırım ortamını olumsuz etkileme potansiyelidir. Bazı jeopolitik risk örnekleri: Rusya-Ukrayna Savaşı. Brexit. ABD-Çin Ticaret Savaşı. İsrail-Hamas Savaşı. Jeopolitik riskler, yatırımcıların güvenini sarsabilir, sermaye kaçışına neden olabilir, ekonomik büyümeyi yavaşlatabilir ve finansal piyasalarda dalgalanmalara yol açabilir.
Eleştirel jeopolitik teorileri şu şekilde özetlenebilir: Toplumsal inşa: Jeopolitik varsayımlar doğal değil, toplumsal olarak inşa edilmiştir. Ben ve öteki ilişkisi: "Ben" ve "öteki" arasındaki ilişki, eleştirel jeopolitiğin temel konularından biridir. İkili karşıtlıklar: "Ulusal ve uluslararası", "iç ve dış", "dost ve düşman" gibi ikili karşıtlıklar iktidar ilişkilerinde önemli rol oynar. Güç ve bilgi ilişkisi: Jeopolitik söylem, güç ve bilgi arasındaki ilişkinin bir sonucudur; güç bilgiyi, bilgi ise gücü doğurur. Yapısöküm: Geleneksel jeopolitiğin normalleştirilmiş kategorilerinden ve anlatılarından kopuk bir teoridir. Çoklu doğruluk: Tek doğru, güç eksenli yapının değil, birden fazla olası doğrunun ve gerçekliğin olduğunu savunur. Eleştirel jeopolitik, resmi, pratik ve popüler olmak üzere üç ana alanda incelenir. Resmi jeopolitik: Strateji enstitüleri, düşünce kuruluşları ve akademiyi kapsar. Pratik jeopolitik: Dış politika, bürokrasi ve siyasi kurumları içerir. Popüler jeopolitik: Medya, sinema, edebiyat, müzik, çizgi roman gibi popüler kültür alanlarını kapsar.
Jeopolitik ve siyasi riskler arasındaki temel fark, jeopolitik risklerin coğrafi unsurlar ve stratejik konumlarla ilgili olması, siyasi risklerin ise ülkeler arasındaki siyasi gerginlikler ve olaylarla ilgili olmasıdır. Jeopolitik riskler, bir ülkenin veya bölgenin siyasi istikrarsızlığı, uluslararası ilişkilerdeki gerilimler, askeri çatışmalar, terör eylemleri, ticaret savaşları gibi olayların finansal piyasalar ve yatırımlar üzerindeki olumsuz etkilerini ifade eder. Siyasi riskler ise, bir ülkedeki hükümet değişiklikleri, yasal düzenlemelerdeki belirsizlikler ve diğer politik olayların iş dünyası ve yatırımlar üzerindeki etkilerini kapsar. Özetle, jeopolitik riskler daha geniş bir kavram olup, siyasi riskler bu risklerin bir alt başlığı olarak değerlendirilebilir.
Jeostratejik ve jeopolitik konum arasındaki farklar şunlardır: 1. Jeopolitik Konum: Bir ülkenin veya bölgenin coğrafi konumunun, doğal kaynaklarının, demografik yapısının ve çevresel faktörlerin uluslararası ilişkiler ve güç dinamikleri üzerindeki etkilerini inceler. 2. Jeostratejik Konum: Bir ülkenin coğrafi konumunu, askeri kapasitesini, ekonomik gücünü ve diğer kaynaklarını kullanarak stratejik hedeflerini gerçekleştirmek için izlediği uzun vadeli planlar ve politikalar bütünüdür.
Jeopolitik teorinin kurucusu olarak kabul edilen kişi İsveçli siyaset bilimci Rudolf Kjellen'dir. Kavramın isim babası olarak bilinse de, jeopolitik terimi ilk kez Britanya Kraliyet Coğrafyacısı Sör Halford Mackinder tarafından "yeni coğrafya" başlığı altında esasları belirlenmiş ve Mackinder'in çalışmaları da jeopolitik teorinin gelişiminde önemli bir yer tutmuştur.
Jeopolitik riskin artması, ülkeler arasındaki siyasi gerginlikler, çatışmalar, savaşlar, terör eylemleri, hükümet değişiklikleri ve diğer politik olayların yatırım ortamını olumsuz etkileme potansiyelinin yükselmesi anlamına gelir. Jeopolitik riskin artmasının bazı sonuçları: Finansal piyasalarda dalgalanmalar. Ekonomik büyümenin yavaşlaması. Savunma harcamalarının artması. Varlık fiyatlarında ani düzeltmeler. Jeopolitik risk, sadece belirli bir ülke veya bölgeyle sınırlı kalmayabilir.
Jeopolitik konumun bazı dezavantajları şunlardır: Bölgesel sorunlar ve güvenlik riskleri: Ortadoğu gibi problemli coğrafyalara yakın olmak, güvenlik sorunlarına yol açabilir. Göçmen baskısı: Asya, Ortadoğu ve Doğu Kuzey Afrika ülkelerinden gelen göçmenlerin geçiş güzergahında bulunmak, ciddi göçmen sorunlarına neden olabilir. Tarih boyunca yaşanan ve yaşanabilecek savaşlar: Boğazlar gibi stratejik bölgelere sahip olmak, tarih boyunca çeşitli savaşlara ve tehditlere maruz kalmaya neden olabilir. Ekonomik ve askeri baskılar: Jeopolitik önemi nedeniyle, güçlü ve zengin ülkeler arasında rekabet ve saldırılara açık hale gelebilir.
Hukuk
Kat irtifaklı tapu kaç yıl geçerli?
Jandarma hangi durumlarda eve girebilir?
Kamu spotları neden zorunlu?
Kariyer nette başvuru geri çekince ne olur?
Kadın kocasından kaç yıl ayrı kalabilir?
Kat karşılığı anlaşmasında arsa sahibi ne yapmalı?
Kefil hangi durumlarda sorumlu olur?
Karşılıklı boşanma davasında nafaka nasıl belirlenir?
Kahramanmaraş'ın en büyük valisi kimdir?
Kamu konutları kimlere verilir?
Kaynak Holding neden kayyum atandı?
Kasten öldürmeye teşebbüs ile kasten yaralama arasındaki fark nedir?
Kat Mülkiyeti Kanununa göre toplantı yeter sayısı kaçtır?
Kaç derece mahkeme var?
K1 Belgesi kaç günde çıkar?
Kamuda çalışan 4b'liler tayin isteyebilir mi?
Kamu spotu nasıl paylaşılır?
Karara çıktıktan sonra ne olur?
Karakola ifade verdikten sonra serbest bırakılırsa ne olur?
Kaçakçılık suçunda araç müsadere edilir mi?
Katılma talebinde bulunduktan sonra ne olur?
Kaldırım olmayan yolda hangi taraftan yürünür?
Karabük Valiliği'nde hangi birimler var?
Japonya'da hizmetçi olmak için ne gerekli?
Karz akdi nedir?
Kanun maddesinin farklı yorumlanması talebi nedir?
Kazancı Hukuk'ta hangi kararlar var?
Kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin ayrıcalıkları ve yükümlülükleri nelerd..
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi denetimli serbestlik kaç yıl?..
Kamu hizmetleri nelerdir?
Kadastro mahkemesine nasıl dava açılır?
Kambiyo senedine dayalı takipte tescile zorlama davası nasıl açılır?
Kadın ve erkek eşitliğini sağlamak için hangi yasal düzenlemeler yapılmalıd..
Katılım bankaları hangi kanuna tabi?
Kanun-i Esasi ile halkın yönetime katılması nasıl sağlanmıştır?
Kadınlara siyasi hakların verilmesi hangi ilke ile ilgilidir?
Kayyum atanan sendika ne demek?
Karar defteri nasıl tutulur?
Kaç yıl ceza alan kaç ay yatar?
Katılım belgesi ile sertifika aynı şey mi?