Günümüzde kapitalizmin. yüzyıldaki biçiminden farklı olarak yeni kapitalizm olarak tanımlanan kavram, post-Fordist üretim modeli veya bilgi merkezli kapitalizm olarak adlandırılabilir
Günümüz dünyasında çeşitli kapitalizm türleri bulunmaktadır. Bunlar arasında: Serbest piyasa kapitalizmi. Anarko-kapitalizm. Devlet kapitalizmi. Refah kapitalizmi. Büyük sermaye kapitalizmi (örneğin, ABD'deki oligopolistik piyasa sistemi). Oligarşik kapitalizm (örneğin, Rusya'daki kurallar kişilere göre oluşturulan sistem). Bu türlerin her biri, serbest piyasaların derecesi, kamu mülkiyeti ve devlet müdahalesinin kapsamı gibi faktörlere göre farklılık gösterir.
Kapitalizmin temel amacı, kaynakların etkin kullanımını sağlayarak bireylerin ve toplumun refah seviyesini artırmaktır. Kapitalizmin diğer temel amaçları: Kâr elde etmek. İnovasyon ve teknolojik gelişim. Ekonomik büyüme. Girişimciliği teşvik etmek. Ancak kapitalizm, gelir eşitsizliği ve çevresel tahribat gibi dezavantajlarla da eleştirilir.
Küresel kapitalizmin başlangıcı, 16. ve 19. yüzyıllar arasına dayanmaktadır. Bu dönemde, özellikle merkantilizm adı verilen ekonomik doktrin etkili olmuştur. Ayrıca, 1870-1914 yılları arasındaki dönem, ilk küreselleşme dalgası olarak kabul edilir ve bu dönemde altın standardı uluslararası ticarette norm olmuştur. Dolayısıyla, küresel kapitalizmin tam olarak ne zaman başladığına dair kesin bir tarih vermek zor olsa da, 16. yüzyıl ve sonrası, bu sürecin hızlandığı ve kurumsallaştığı bir dönem olarak öne çıkmaktadır.
Karl Marx, kapitalizmi çeşitli açılardan eleştirmiştir: Sınıf mücadelesi: Marx'a göre kapitalizmin özü, burjuvazi (üretim araçlarına sahip olanlar) ile proletarya (emek gücünü satmaktan başka sermayesi olmayanlar) arasındaki bitmek bilmeyen mücadeledir. Üretim araçlarının özel mülkiyeti: Marx, üretim araçlarının özel mülkiyetinin eşitsizliği derinleştirdiğini ve bir grubun diğer grup üzerinde ekonomik güç ve kontrol sahibi olmasını sağladığını savunur. Rekabet ve kriz döngüleri: Marx, kapitalizmin sürekli bir rekabet ve kaçınılmaz olarak ortaya çıkan kriz döngüleri ile tanımlandığını belirtir. Yabancılaşma: Marx, kapitalist sistemde işçinin kendi emeğinin ürünüyle, kendi iş süreciyle ve hatta kendi insan doğasıyla yabancılaştığını öne sürer. Doğanın sömürülmesi: Marx, kapitalizmin ihtiyacın da ötesinde üretim yaptığını ve insanlarda satın alma arzusu yarattığını, bu durumun sahte bir çeşitlilik yarattığını ifade eder. Marx'a göre kapitalizm, artan iç çelişkileri nedeniyle devrimle sonlanacaktır.
Kapitalist sistem, 16. yüzyılda Avrupa'da feodal yapının çözülmeye başlamasıyla ortaya çıkmıştır. Kapitalizmin gelişiminde önemli aşamalar: Sanayi Devrimi (18. yüzyıl). Adam Smith'in çalışmaları . Küreselleşme (19. ve 20. yüzyıllar). 20. yüzyılda yaşanan ekonomik krizler ve savaşlar, kapitalist sistemin yapısında düzenlemeler yapılmasını kaçınılmaz kılmış, ancak kapitalizm temel ilkelerini koruyarak günümüze ulaşmıştır.
Kapitalizm ve vahşi kapitalizm arasındaki temel farklar şunlardır: Amaç: Kapitalizmde temel amaç, üretim araçları sayesinde daha fazla para kazanmak ve servet edinmektir. Emeğe saygı: Kapitalistler emekçilere ihtiyaç duyduklarını bilseler de onlara değer vermezler. Kurallar ve düzenlemeler: Vahşi kapitalizmde sermaye, kendisini herhangi bir kural veya kurumla bağlı hissetmez. İnsan hakları: Kapitalizmde işçinin bazı hak ve özgürlükleri tanınır.
Gözetim kapitalizmi çağı, kişisel verilerin metalaştırılması üzerine yoğunlaşmış bir ekonomik sistemin hakim olduğu dönemi ifade eder. Bu kavram, Shoshana Zuboff tarafından ortaya atılmıştır. Gözetim kapitalizminin bazı özellikleri: Veri mülkiyeti: Kullanıcılar, kendi verilerinin mülkiyetini elinde bulundurmaz; bu veriler, şirketler tarafından bedava hammadde olarak görülür. Gelecek tahmini: Toplanan veriler, bireylerin gelecekteki davranışlarını tahmin etmek için kullanılır. Neoliberalizmle ilişki: Gözetim kapitalizmi, neoliberal ideolojinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Ekonomi
Güney Afrika en güçlü ülkesi hangisi?
Has ve saf altın arasındaki fark nedir?
Havale neden yapılır?
Halkbank kart şifresi SMS ile nasıl alınır?
GS para kart ne işe yarar?
Hangi işlemler tam istisnadır?
Hangi gelirde vergi dilimi değişir?
Hesap cüzdanı olmazsa ne olur?
Günlük vadeli mi daha iyi aylık vadeli mi?
GTIP kodu nasıl okunur?
Hafta sonu takas işlemi nasıl yapılır?
Habaş neden önemli?
Gremseden daha değerli altın var mı?
Hedef ve strateji arasındaki fark nedir?
Headhunter ne iş yapar?
Gümrük kayıt belgesi nedir?
Harem Altın canlı piyasa nasıl takip edilir?
Hangi durumlarda tahsilat makbuzu kesilmez?
Gratis online alışverişte kart geçerli mi?
Göçmen girişimciler ne iş yapar?
Gremse altın mı daha değerli tam altın mı?
Götürü gider yöntemi nedir?
Hasan Aslanoba hangi şirketin sahibi?
Hepsiburada'nın web sitesi kime ait?
Halkbank Mobil Bankacılık Nasıl Açılır?
Hesap bakım ücreti neden alınıyor?
Hisse buyback iyi mi?
Gross margin ve gross profit arasındaki fark nedir?
Halkbank internet bankacılığı ile ödeme nasıl yapılır?
Gümüşün ons mu daha değerli gram mı?
Hangi paralar tedavülden kalktı?
Hadi kredi kartı mı ön ödemeli kart mı?
Hesap blokeli olunca EFT nasıl yapılır?
Hazıra dağ dayanmaz ne demek?
Hegemonik ne demek?
Harç Pulu ATM'den Alınır mı?
Grupanya güvenilir mi?
Hacim fiyat analizi nasıl yapılır?
Hangi durumlarda banka promosyonu yenilenir?
Halis Toprak hangi şirketin sahibi?