Günümüzde kapitalizmin. yüzyıldaki biçiminden farklı olarak yeni kapitalizm olarak tanımlanan kavram, post-Fordist üretim modeli veya bilgi merkezli kapitalizm olarak adlandırılabilir
Günümüz dünyasında çeşitli kapitalizm türleri bulunmaktadır. Bunlar arasında: Serbest piyasa kapitalizmi. Anarko-kapitalizm. Devlet kapitalizmi. Refah kapitalizmi. Büyük sermaye kapitalizmi (örneğin, ABD'deki oligopolistik piyasa sistemi). Oligarşik kapitalizm (örneğin, Rusya'daki kurallar kişilere göre oluşturulan sistem). Bu türlerin her biri, serbest piyasaların derecesi, kamu mülkiyeti ve devlet müdahalesinin kapsamı gibi faktörlere göre farklılık gösterir.
Kapitalizmin temel amacı, kaynakların etkin kullanımını sağlayarak bireylerin ve toplumun refah seviyesini artırmaktır. Kapitalizmin diğer temel amaçları: Kâr elde etmek. İnovasyon ve teknolojik gelişim. Ekonomik büyüme. Girişimciliği teşvik etmek. Ancak kapitalizm, gelir eşitsizliği ve çevresel tahribat gibi dezavantajlarla da eleştirilir.
Küresel kapitalizmin başlangıcı, 16. ve 19. yüzyıllar arasına dayanmaktadır. Bu dönemde, özellikle merkantilizm adı verilen ekonomik doktrin etkili olmuştur. Ayrıca, 1870-1914 yılları arasındaki dönem, ilk küreselleşme dalgası olarak kabul edilir ve bu dönemde altın standardı uluslararası ticarette norm olmuştur. Dolayısıyla, küresel kapitalizmin tam olarak ne zaman başladığına dair kesin bir tarih vermek zor olsa da, 16. yüzyıl ve sonrası, bu sürecin hızlandığı ve kurumsallaştığı bir dönem olarak öne çıkmaktadır.
Karl Marx, kapitalizmi çeşitli açılardan eleştirmiştir: Sınıf mücadelesi: Marx'a göre kapitalizmin özü, burjuvazi (üretim araçlarına sahip olanlar) ile proletarya (emek gücünü satmaktan başka sermayesi olmayanlar) arasındaki bitmek bilmeyen mücadeledir. Üretim araçlarının özel mülkiyeti: Marx, üretim araçlarının özel mülkiyetinin eşitsizliği derinleştirdiğini ve bir grubun diğer grup üzerinde ekonomik güç ve kontrol sahibi olmasını sağladığını savunur. Rekabet ve kriz döngüleri: Marx, kapitalizmin sürekli bir rekabet ve kaçınılmaz olarak ortaya çıkan kriz döngüleri ile tanımlandığını belirtir. Yabancılaşma: Marx, kapitalist sistemde işçinin kendi emeğinin ürünüyle, kendi iş süreciyle ve hatta kendi insan doğasıyla yabancılaştığını öne sürer. Doğanın sömürülmesi: Marx, kapitalizmin ihtiyacın da ötesinde üretim yaptığını ve insanlarda satın alma arzusu yarattığını, bu durumun sahte bir çeşitlilik yarattığını ifade eder. Marx'a göre kapitalizm, artan iç çelişkileri nedeniyle devrimle sonlanacaktır.
Kapitalist sistem, 16. yüzyılda Avrupa'da feodal yapının çözülmeye başlamasıyla ortaya çıkmıştır. Kapitalizmin gelişiminde önemli aşamalar: Sanayi Devrimi (18. yüzyıl). Adam Smith'in çalışmaları . Küreselleşme (19. ve 20. yüzyıllar). 20. yüzyılda yaşanan ekonomik krizler ve savaşlar, kapitalist sistemin yapısında düzenlemeler yapılmasını kaçınılmaz kılmış, ancak kapitalizm temel ilkelerini koruyarak günümüze ulaşmıştır.
Kapitalizm ve vahşi kapitalizm arasındaki temel farklar şunlardır: Amaç: Kapitalizmde temel amaç, üretim araçları sayesinde daha fazla para kazanmak ve servet edinmektir. Emeğe saygı: Kapitalistler emekçilere ihtiyaç duyduklarını bilseler de onlara değer vermezler. Kurallar ve düzenlemeler: Vahşi kapitalizmde sermaye, kendisini herhangi bir kural veya kurumla bağlı hissetmez. İnsan hakları: Kapitalizmde işçinin bazı hak ve özgürlükleri tanınır.
Gözetim kapitalizmi çağı, kişisel verilerin metalaştırılması üzerine yoğunlaşmış bir ekonomik sistemin hakim olduğu dönemi ifade eder. Bu kavram, Shoshana Zuboff tarafından ortaya atılmıştır. Gözetim kapitalizminin bazı özellikleri: Veri mülkiyeti: Kullanıcılar, kendi verilerinin mülkiyetini elinde bulundurmaz; bu veriler, şirketler tarafından bedava hammadde olarak görülür. Gelecek tahmini: Toplanan veriler, bireylerin gelecekteki davranışlarını tahmin etmek için kullanılır. Neoliberalizmle ilişki: Gözetim kapitalizmi, neoliberal ideolojinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Ekonomi
Gümrük vergisinde toplam tutar ne demek?
Hbr Türkiye ne iş yapar?
Hepsi burada kooperatif ne işe yarar?
Hadi ve Tom Bank aynı mı?
Hangi saatlerde emekli maaşı yatar?
Haber Türk gazetesi kimin?
GS1 e-ticarette zorunlu mu?
Hangi taş daha değerli ve pahalı?
Hisse senedi almak karlı mı?
Günlük icmal tablosu nedir?
Harcama ve tüketim arasındaki fark nedir ekonomi?
Hinterlandı geniş olan liman ne demek?
Hazine destekli factoring nedir?
Gümrük tarifesi parafin nedir?
Gratis kart ile giriş yapınca ne oluyor?
Hangi bölüm mezunları işyeri açabilir?
Hangi paylaşımlara reklam yazmak gerekir?
Hadi Kart hangi bankaya ait?
Hangi vergi hangi kodla ödenir?
Güvencell sigorta kime ait?
Halis Muhlis benchmarking nedir?
HepsiBuraSA ne zaman kuruldu?
Halkbank'ın eski logosu neden değişti?
Hedef holding ne iş yapar?
Gümüş altın paritesi nasıl hesaplanır?
Hesap ekstresi nereden alınır YouTube?
Gümüş yatırımı ne zaman yapılmalı?
Hepiyi Sigorta kime ait?
Hesap kesim ve son ödeme tarihi aynı mı?
Halkbank dahili kodlar nelerdir?
Hisse senedi defter değeri nasıl hesaplanır?
Halka Arzlar neden riskli?
Hangi marka hangi firmanın yan ürünü?
GSS af çıkarsa kimler yararlanacak?
Hamiline bono riskli mi?
Hal fiyatları nereden öğrenilir?
Hangi ödemeler SGK primine dahil edilmez?
Halkbank stokta daire ne demek?
Hangi ürünlerde KDV 20'ye çıktı?
Hisse senedi konsolide olursa ne olur?