Haberde ters piramit ve düz piramit şu anlamlara gelir:
Ters piramit . Haberde bilgilerin hedef kitlenin ilgisine göre en önemliden daha az önemliye doğru sıralandığı yazım tekniğidir
Düz piramit . Ters piramit tekniğinin aksine ayrıntıdan başlanarak haberin en önemli unsurlarının sonda verildiği yazım tekniğidir
Ters piramit ve düz piramit şu şekilde örneklendirilebilir:
Ters piramit . "Bolu’da meydana gelen trafik kazasında 3 kişi öldü, 1 kişi de yaralandı" cümlesi giriş paragrafı, "Edinilen bilgiye göre Bolu – Mudurnu karayolunda Hayati Arslan yönetimindeki kamyon Özgür Orukoğlu yönetimindeki otomobille çarpıştı" cümlesi ise haberin gövdesi olarak örneklendirilebilir
Düz piramit . "Dünya genelinde yapılan bir araştırma, kadınların erkeklere oranla eşlerini çok daha fazla aldattıklarını ortaya koydu" cümlesi giriş, "Çeşitli ülkelerden 75 bin kişinin katıldığı anketten ilginç sonuçlar çıktı" cümlesi ise haberin gövdesi olarak örneklendirilebilir
Ters piramit ve düz piramit şu şekilde de özetlenebilir:
Ters piramit . Haberin önemli bölümünü ilk önce verir, ancak hedef kitlenin haberi sonuna kadar okumaya veya izlemeye teşvik etmez
Düz piramit . Haberin sonucu ancak haberin sonunda anlaşılabilir
Ters piramit ve düz piramit şu şekilde de karşılaştırılabilir:
Yorum . Ters piramit tekniğinde yorumlara ve öznel ifadelere yer verilmezken, düz piramit tekniğinde giriş cümlelerinde yoruma da yer verilir
Kullanım alanı . Ters piramit tekniği, haber yazımında mesleki bir standart olarak kabul edilir ve haber yazma eğitimlerinde temel alınan bir modeldir. Düz piramit tekniği ise gazete haberciliğinde uygun olmamakla birlikte dergi haberciliğinde en çok kullanılan tekniktir
Düz ve ters piramit teknikleri arasındaki temel fark, haberdeki bilgilerin sıralanış biçimidir: Ters Piramit Tekniği: En önemli bilgiler başta verilir ve detaylar giderek daha az önemliye doğru sıralanır. Düz Piramit Tekniği: Ayrıntıdan başlanır ve önemli kısımlar sona saklanır. Özetle: - Ters Piramit: Önemli → Az Önemli - Düz Piramit: Az Önemli → Önemli
Ters piramit tekniği, haber yazımında kullanılan ve en önemli bilgilerin başta verildiği bir yöntemdir. Örnek bir ters piramit tekniği haberi: "Paris - Araştırmacılar, bir anı ya da olayı daha önce görmüş olma, yaşamış olma hissi anlamına gelen ‘déjà vu’ hakkında yeni ipuçları yakaladı. Deneyler, ‘déjà vu’nün, tetikleyici gerçek bir anı olmadan da yaşanabileceğini gösteriyor. Birleşik Krallık’daki Leedes Üniversitesinde 18 denek üzerinde yapılan hipnoz deneyi, ‘déjà vu’nün “iki aşamalı” bir süreç olduğunu ortaya koydu. Deneye katılanlar kendilerine 24 değişik kelime gösterildikten sonra hipnoza sokuldu. Hipnoz sırasında deneklere, “kırmızı çerçeveler içinde gösterilecek kelimelerin bir tanıdıklık hissi uyandıracağı, yeşil çerçeve içinde gösterilenleriyse daha önce görmüş olduklarını hissedecekleri” söylendi. Hipnozdan çıkarılan deneklere değişik renkteki çerçevelerde ve bazıları ilk listede yer almayan kelimeler gösterildi. Kırmızı ve yeşil çerçevede gösterilen kimi alakasız kelimeler bazı deneklerde “déjà vu” hissi uyandırdı. Deneyin sonucuna göre tanıdık bir obje veya sahneyle karşılaşılmasının ardından, beyin ilk olarak hafıza arşivinden, o an görülen sahneye dair izler arıyor. Eğer iz varsa beynin farklı bir bölümü sahneyi veya objeyi tanıdık olarak belirliyor ve “déjà vu” hissi yaratıyor." Bu örnekte, en önemli bilgi (déjà vu'nun tetikleyici bir anı olmadan da yaşanabileceği) ilk cümlede verilmiştir.
Düz piramit kuralına göre haberin giriş bölümü, bir öykü tarzında başlar ve az önemli unsurlar önce verilerek, olayın detayı haberin sonunda okura sunulur. Giriş bölümünde ayrıca: Yoruma yer verilebilir. Ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin gibi soruların yanıtlarından bazıları bulunur. Bu teknik, daha çok dergi haberciliğinde, magazin haberlerinde ve gazetelerin hafta sonu eklerinde kullanılır.
Düz Piramit Tekniğine Göre Yazılmış Haber Örneği: "YUNAN BURUN ESTETİK AMELİYATLA DÜZELTİLEBİLİR! Yunan burnu ameliyatının oldukça zor olduğunu vurgulayan KBB ve Yüz Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Gürkan Kayabaşoğlu, geliştirdiği yeni cerrahi ile artık bunun mümkün olduğunu söyledi." Bu haberde ayrıntıdan başlanarak önemli unsurlar sona doğru yerleştirilmiş ve genellikle öyküleyici bir anlatım kullanılmıştır. Ters Piramit Tekniğine Göre Yazılmış Haber Örneği: "Erzurum'da, gece 02:00 sularında kaldırım taşıyla camını kırdıkları cep telefonu bayisine giren maskeli iki kişi, 25 saniye içerisinde 30 bin TL değerinde cep telefonu çaldı." Bu haberde en önemli bilgiler girişte verilmiş, ardından olayın detayları ve açıklaması yer almıştır. Ters piramit tekniği, özellikle güncel ve toplumu ilgilendiren haberlerde kullanılır.
Özel haberlerde ters piramit tekniği, en önemli bilgilerin başta verilmesi ve paragraf ilerledikçe bilgilerin önemliden daha az önemliye doğru sıralanması esasına dayanır. Bu teknik, özellikle güncel ve toplumu ilgilendiren haberlerde kullanılır. Ters piramit tekniğiyle yazılmış bir haberde genellikle giriş ve gövde bölümleri bulunur ve haber 20-28 cümleden oluşur.
Piramit, genellikle tepeleri ortak bir noktada birleşen, tabanları ise çokgenin kenarları olan üçgenlerden oluşan bir cisim olarak tanımlanır.
Düz piramit tekniği, haberin ayrıntıdan başlayarak önemli kısmının sona saklandığı bir haber yazım tekniğidir. Örnek bir düz piramit tekniği haberi: "Bakanlar Kurulu’nda Ecevit’in desteğinde 7’nci kez kuru fasulye yenildi. Abdullah Hüsrev, ‘Bakanlar Kurulu yiyince iyi çalışıyor’ dedi! Bakanlar Kurulu, kuru fasulyesiyle ünlü Hüsrev Lokantasının müdavimi oldu. Kuru fasulyeyi çok sevdiği bilinen Başbakan Bülent Ecevit’in isteği üzerine bugüne kadar 46 defa toplanan Bakanlar Kurulunda yedinci kez kuru fasulye yenildi...".
Eğitim
Güney Doğu Anadolu'da neden plato yok?
Halk Sağlığı Hemşireliği dersi üç ders sınavında hangi konular çıkar?..
Halil İnalcık Devlet-i Âliyye 2 cilt kaç sayfa?
Fonksiyonun ötelemesinde hangi eksen kullanılır?
Gregoryen takvim kaç yıl geri?
Güç ve enerji vektörel midir?
Francis bacon neden önemli?
Güneş sistemi ve gezegenler nasıl anlatılır?
Güneş neden daire şeklinde?
H2 gazı 22,4 litre kaç mol eder?
Güneş karşıt güneş ne demek?
Gece ve gündüzün eşit olduğu yerlere ne denir?
Halil İnalcığın en büyük başarısı nedir?
Fırat ünv'de hangi fakülteler var?
Gezegenlerde neden uydu var?
Fosforik ve fosforik asit aynı mı?
Greenwich neden dünyanın merkezi?
Güneş enerjisi bölgesel olarak nasıl dağılır?
Gaz ve sıvı kromatografi arasındaki fark nedir?
Fizikte kaç tane alt dal var?
Gel git genliği en fazla nerede?
Gastronom olmak için hangi bölüm okunmalı?
Fütürist gibi ne demek?
Fizyolojinin temel ilkeleri nelerdir?
Gaziantep Üniversitesi OBS'ye nasıl girilir?
Gök cisimleri kaça ayrılır 7.sınıf?
Gazeteci olmak için hangi bölüm okunmalı?
Gazlar akışkan mıdır?
GMP iyi üretim uygulamaları nedir?
Gençlik kaç yaşına kadar?
Halk eğitim hijyen belgesi başvurusu nasıl yapılır?
Gerçek sayıların üslü ve köklü gösterimleri ile yapılan işlemler nelerdir?..
Genel kültür bilgileri kaça ayrılır?
Gen ekspresyonu nedir?
Fırat Üniversitesi ders kaydı nasıl yapılır?
Gazi diploması dünyada geçerli mi?
Fırat UOLP kaç yıl?
Hacim ve boşluk aynı şey mi?
Güneşin dönme hareketi sonucu ne oluşur?
Güherçile formülü nedir?