Kurallı sıfat tamlaması , en az iki kelimeden oluşan ve ayrı yazılan sıfat tamlamalarıdır. Bu sıfat tamlamaları, belirli kurallara göre anlamca kaynaşmış gibi görünse de, aslında her kelime anlamını korur
Kurallı sıfat tamlamaları şu şekillerde oluşabilir :
6 örnek sıfat tamlaması ve tamlayan-tamlanan ögeleri şu şekildedir: 1. kırmızı elbise. tamlayan: kırmızı; tamlanan: elbise. 2. çalışkan öğrenci. tamlayan: çalışkan; tamlanan: öğrenci. 3. kalın bir kitap. tamlayan: kalın; tamlanan: kitap. 4. eski evler, dükkânlar. tamlayan: eski; tamlanan: evler, dükkânlar. 5. Ahmet’in mavi gömleği. tamlayan: Ahmet’in; tamlanan: mavi gömlek. 6. gümüş yüzük. tamlayan: gümüş; tamlanan: yüzük. Sıfat tamlaması bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Bir ismin önüne gelen ve o isimle ilgili bilgi veren sıfatları belirleyin. 2. Sıfatların, isimlerin önüne gelerek onlarla oluşturdukları söz öbeklerini tespit edin. Sıfat tamlamalarında, tamlanana (isme) “nasıl, hangi, kaç, kaçıncı?” soruları sorularak tamlayan (sıfat) bulunabilir.
Hayır, asıl sayı sıfatı ve sıfat tamlamaları aynı şey değildir. Asıl sayı sıfatı, varlıkların sayılarını kesin olarak belirten sıfatlardır. Sıfat tamlaması ise sıfatların, isimlerin önüne gelerek oluşturdukları söz öbekleridir. Dolayısıyla, asıl sayı sıfatları sıfat tamlamasının bir türüdür, ancak her sıfat tamlaması bir asıl sayı sıfatı değildir.
Altı çeşit sıfat tamlaması vardır: 1. Niteleme sıfatlarıyla kurulan sıfat tamlamaları. 2. Belirtme sıfatlarıyla kurulan sıfat tamlamaları. 3. Pekiştirme sıfatlarıyla kurulan sıfat tamlamaları. 4. Sayı sıfatlarıyla kurulan sıfat tamlamaları. 5. Soru sıfatlarıyla kurulan sıfat tamlamaları. 6. Sıfat-fiillerle kurulan sıfat tamlamaları.
Niteleme ve belirtme sıfat tamlamalarını bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlede sıfatları belirleme: Sıfatları bulmak için isme “nasıl?” sorusu sorulur. 2. Sıfat tamlamasını analiz etme: Niteleme sıfatlarıyla kurulan tamlamalar: Bir ismin özelliklerini belirtir. Belirtme sıfatlarıyla kurulan tamlamalar: Belirli bir ismi işaret eder. Örnekler: Niteleme sıfatları: “Kocaman yürek ile insanlık dersi veriyordu herkese.” “Mavi gömlek sana yakışmış.” Belirtme sıfatları: “Bu yollar ne zaman yapılacak?” “Şu elbiseyi de giyecek misin?” Not: Sıfat tamlamalarında sıfatla isim arasında noktalama işareti kullanılmaz.
Sıfat ve sıfat tamlamasıyla ilgili sorular, şu yöntemlerle ayırt edilebilir: Sıfat: Bir ismi niteleyen veya belirten, onun özelliklerini açıklayan kelimelerdir. Sıfat Tamlaması: Sıfatların, isimlerin önüne gelerek onlarla oluşturdukları söz öbekleridir. Ayırt etme yöntemi: 1. Soru Sorma: Sıfat tamlamalarında, tamlanana ("nasıl, hangi, kaç, kaçıncı?") sorular sorularak tamlayanı (sıfatı) bulunabilir. 2. Konum: Sıfatlar, cümlede çoğunlukla ismin hemen önünde yer alır. 3. Birden Fazla Sıfat: Bir ismi birden fazla sıfat da niteleyebilir.
5 tane niteleme sıfatı: 1. Mavi deniz. 2. Tatlı su. 3. Kötü gün. 4. Çalışkan öğrenci. 5. Kurumuş yapraklar. 5 tane soru sıfatı: 1. Kaç gün sonra geleceksin. 2. Hangi yoldan gitmemizi tavsiye ediyorsun. 3. Ne gün geleceğini söyledi mi. 4. Kaçar kişilik gruplar hâlinde gideceğiz. 5. Ne kadar elma yedin.
Sıfat ve sıfat-fiili ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir: Ekler: Sıfat-fiiller, fiillere getirilen "-an (-en), -ası (-esi), -maz (-mez), -ar (-er / -ır / -ir / -r), -dık (-dik / -duk /-dük), -acak (-ecek), -mış (-miş / -muş / -müş)" ekleriyle oluşturulur. Görev: Sıfat-fiiller, varlıkları niteledikleri için sıfat görevinde kullanılırlar ve yan cümlecik kurarlar. Olumsuzluk: Bir sözcük sıfat-fiil eklerini almışsa, "ma, me" olumsuzluk ekiyle olumsuz yapılabilirse sıfat-fiil olarak kalır. Örnek: Sıfat: "Ağacın kırık dallarını kökünden kestik." cümlesinde "kırık" sözcüğü sıfat-fiil değildir. Sıfat-fiil: "Ağacın kırılmış dallarını kökünden kestik." cümlesindeki "kırılmış" sözcüğü sıfat-fiildir. Ayrıca, sıfat-fiiller niteledikleri isim düştüğünde onun yerine geçerek bir isim gibi kullanılırlar, yani adlaşırlar.
Blog
Kaçamak yapmak ne anlama gelir?
Kit ne anlama gelir?
Kurdelenin diğer adı nedir?
Kural dışı ne demek TDK?
Kimse zannettiği kadar meşgul değildir kimin sözü?
Koç burcunu ne değiştirir?
Kebir ne anlama gelir?
Köşe olmak deyim mi?
Koç burcu hangi astroloji?
Kutup yıldızı kolye ne anlama gelir?
Koca kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Koç yönetici gezegen Mars nasıl etkiler?
Kentsel dönüşüm yarısı bizden kampanyası ne zaman başlıyor?
Kodaman ve patron aynı mı?
Koku bulmaca ne demek?
Köşeli parantez yerine kare parantez kullanılır mı?
Kök çakra neresi?
Kurgusal ne demek?
Köpek patisi nasıl denir?
Kolay gele yerine ne kullanılır?
Korece ve Japonca neden Altay dili?
Konulu ve cilveli ne demek?
Kuzey Ay düğümü Akrep hangi ev?
Körle yatan şaşı kalkar ne anlama gelir?
Kayseri'de en büyük ilçe Kocasinan mı?
Kaç tane büyükşehir ve ilçe var?
Kiril alfabesi Latin alfabesine nasıl çevrilir?
Kids kime denir?
Komut ve emir aynı şey mi?
Kırgız Türkçesini öğrenmek zor mu?
Kocaeli İzmit mahalle sınırları nasıl belirlenir?
Kelem hangi yöreye ait?
Kurallı ve devrik cümle nedir etkinlik?
Kılıç Prensi ters ne anlama gelir?
Kayınconun eşine neden yenge denir?
Kırklareli'nin kaç tane ilçesi var?
Kepez Aras Kargo hangi mahallede?
Kilis'te doğalgaz var mı?
Kaç çeşit basit fiil vardır?
Korkaklara ne denir?