Kriter , Fransızca kökenli bir kelime olup "ölçüt", "kıstas" anlamına gelir
Bir şeyi nitelik ve nicelik cinsinden karşılaştırmak için seçilen standart olarak tanımlanabilir
Örnek cümleler:
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kriterlerini YÖK üyeleri belirler. YÖK, rektörlük ve öğretim üyeliğinde başarılı hizmet yapmış profesörlerden, temayüz etmiş üst düzey devlet görevlilerinden ve Üniversitelerarası Kurul tarafından seçilen profesörlerden oluşur. Ayrıca, YÖK izleme kriterleri, üniversitelerin çalışmalarını değerlendirmek amacıyla YÖK tarafından belirlenir ve bu kriterler arasında eğitim-öğretim, araştırma, uluslararasılaşma ve topluma hizmet gibi başlıklar bulunur.
Kriter çeşitleri genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir: Siyasi kriterler: Demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve azınlıklara saygı gibi unsurları içerir. Ekonomik kriterler: İşleyen bir pazar ekonomisinin varlığı ve birlik içindeki piyasa güçleri ile rekabet baskısına karşı koyma kapasitesi gibi ekonomik göstergeleri kapsar. Verimlilik kriterleri: Müşterinin ihtiyaç ve beklentilerinin, mümkün olan en düşük seviyede kaynak kullanılarak karşılanması ile ilgilidir. Kalite kriterleri: Müşteri tatmini, performans, güvenilirlik, dayanıklılık, maliyet ve esneklik gibi unsurları içerir. Performans kriterleri: Denetlenenin doğruluğunu, düzenliliğini, uygunluğunu, verimliliğini, etkenliğini, tutumluluğunu ölçmeye yarayan ölçütlerdir. Ayrıca, genel kriterler ve özel kriterler olarak da bir ayrım yapılabilir.
Kriter kelimesinin Türkçe karşılıkları şunlardır: Ölçüt; Kıstas; Standart; Ölçü; Kural; Esas; İlke. Bu kelimeler, cümlenin anlamına ve bağlamına göre değişiklik gösterebilir.
Kriter yerine kullanılabilecek bazı eş anlamlı kelimeler: Ölçüt; Kıstas; Standart; Ölçü; Kural; Esas; İlke. Bu kelimeler, cümlenin bağlamına göre değişiklik gösterebilir.
Kriter ve ölçüt aynı anlama gelen, birbirleriyle eş anlamlı kelimelerdir. "Ölçüt" kelimesi Türkçe kökenli olup, bir şeyin değerlendirilmesi, belirlenmesi veya sınıflandırılması için kullanılan temel veya standarttır. Günlük dilde ve birçok bağlamda bu iki terim birbirinin yerine kullanılabilir.
Kriterlerin belirlenmesi süreci, farklı alanlarda uygulanabilecek genel adımları içerir: 1. Hedef kitlenin analizi. 2. Pazar araştırması. 3. SWOT analizi. 4. Kriterlerin belirlenmesi ve önceliklendirilmesi. Ayrıca, benchmarking (kıstas alma) yöntemi de kullanılabilir; bu yöntemde, bir şirketin ürünleri veya hizmetleri, sektördeki en iyi uygulamalarla karşılaştırılarak kıstaslar belirlenir.
Kriter ve kıstas aynı anlama gelen, eş anlamlı kelimelerdir. Fransızca "critère" kelimesinden dilimize geçmiş olan kriter, "yargı ölçütü" ve "kıstas" anlamlarına gelir. Kıstas, bir konuyu veya durumu değerlendirirken esas alınan, karşılaştırma ve değerlendirme yapmada kullanılan ilke ya da ölçüt olarak tanımlanır.
