Kök sözcüğü gerçek, mecaz ve terim anlam olarak şu şekilde kullanılabilir:
Gerçek anlam :
Mecaz anlam :
Terim anlam :
Ayrıca, "kök" sözcüğü "bazı şeylerde dip bölüm" anlamında da kullanılabilir; bu durumda yan anlamda kullanılmış olur
Bir sözcüğün mecaz olarak kullanılması için şu şartlar gereklidir: 1. Kelimenin kendi manası dışında kullanılması. 2. Gerçek anlam ile arasında benzerlik ilgisi bulundurmaması. 3. Gerçek anlamın anlaşılmasına engel olan bir ipucunun bulunması (karine-i mânia). 4. Mecazın bilinçli bir şekilde kullanılması.
Gerçek anlam ve mecaz anlam arasındaki temel fark, kelimelerin kullanım şeklidir: Gerçek anlam, bir kelimenin sözlükte yer alan ilk ve en yaygın anlamıdır. Mecaz anlam, bir kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Ayırt etme yöntemleri: Benzetme edatları: Mecaz anlamda "gibi", "kadar", "sanki" gibi benzetme edatları bulunmaz. Kullanım amacı: Gerçek anlamda kelime, doğrudan kendi anlamıyla kullanılırken, mecaz anlamda başka bir kelimenin yerine kullanılabilir.
Kök kelimesinin mecaz anlamda kullanımına örnek cümleler: İşin köküne kadar inelim. Adamın kökü belli değil. Hayatımda bulunan her şey kökten bozuk. Annem bana kök söktürdü. Mecaz anlamda "kök" kelimesi; kaynak, köken, dip, temel, esas gibi anlamlara gelir.
Gerçek, mecaz ve terim anlamlı kelimelerden bazıları şunlardır: Gerçek anlamlı kelimeler. Pencereye vuran güneş içeriyi aydınlatıyordu. Köpeğim kemik kokusu aldı. Sağır olduğu için seni duyamıyor. Mecaz anlamlı kelimeler. Konsere gidemeyince biletlerimiz yandı. Olaylara karşı kör ve sağırdır. Boş sözlerle beni oyalamayın. Terim anlamlı kelimeler. Matematik: Doğal sayılar, kare, polinom. Tiyatro: Sahne, perde, kostüm. Müzik: Nota, akor, sol anahtarı. Coğrafya: Meridyen, ölçek, izohips, Dünya, boğaz. Resim: Portre, palet, tuval. Futbol: Taç, faul, gol. Bir kelimenin gerçek, mecaz veya terim anlamlı olup olmadığını anlamak için kullanıldığı cümleye bakmak gerekir.
Mecaz anlamda kullanılan bazı kelimeler: Tabağında ne varsa yalayıp yuttu. Telefonla konuştuktan sonra ateş püskürüyordu. Yeni yönetici çok sığ bir konuşma yaptı. Yıllardır senin kırdığın ceviz kırkı aştı. Bugün benim ciğerim yandı. Ortalıkta savaş kokusu vardı. Olaylara karşı kör ve sağırdır. Boş sözlerle beni oyalamayın.
Mecaz anlam, bir kelimenin gerçek anlamının dışında, daha çok soyut olarak kullanılmasıdır. 4. sınıf düzeyinde mecaz anlam şu örneklerle açıklanabilir: "Tiyatroya gidemeyince aldığımız biletlerimiz yandı" cümlesinde "yanmak" fiili geçerliliğini yitirmek anlamında kullanılmıştır. "Yeni gelen öğretmen sığ biri" cümlesinde "sığ" kelimesi, öğretmenin yeterli yetkinlik ve bilgiye sahip olmadığını anlatmak için kullanılmıştır. "Kırdığın cevizler sonunu getirdi" cümlesinde "ceviz kırmak" deyimi, yapılan hataları belirtmek için kullanılmıştır. Mecaz anlam, söze güzellik, canlılık ve güç katmak amacıyla kullanılır.
Mecaz anlam ile ilgili cümlelerden bazıları şunlardır: "Tabağında ne varsa yalayıp yuttu". "Telefonla konuştuktan sonra ateş püskürüyordu". "Yeni yönetici çok sığ bir konuşma yaptı". "Yıllardır senin kırdığın ceviz kırkı aştı". "Sinemaya geç kalınca aldığımız filmin bileti yandı". "Onun bakışları yüreğimi yakıyor, beni kahrediyordu". "Konsere gidemeyince biletlerimiz yandı". "Ortalıkta savaş kokusu vardı". "Olaylara karşı kör ve sağırdır". "Boş sözlerle beni oyalamayın". Daha fazla örnek için şu siteler kullanılabilir: mustafakaragol.com; dilbilgisi.net; cnnturk.com; dersturkce.net.
Blog
Kaçamak yapmak ne anlama gelir?
Kit ne anlama gelir?
Kurdelenin diğer adı nedir?
Kural dışı ne demek TDK?
Kimse zannettiği kadar meşgul değildir kimin sözü?
Koç burcunu ne değiştirir?
Kebir ne anlama gelir?
Köşe olmak deyim mi?
Koç burcu hangi astroloji?
Kutup yıldızı kolye ne anlama gelir?
Koca kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Koç yönetici gezegen Mars nasıl etkiler?
Kentsel dönüşüm yarısı bizden kampanyası ne zaman başlıyor?
Kodaman ve patron aynı mı?
Koku bulmaca ne demek?
Köşeli parantez yerine kare parantez kullanılır mı?
Kök çakra neresi?
Kurgusal ne demek?
Köpek patisi nasıl denir?
Kolay gele yerine ne kullanılır?
Korece ve Japonca neden Altay dili?
Konulu ve cilveli ne demek?
Kuzey Ay düğümü Akrep hangi ev?
Körle yatan şaşı kalkar ne anlama gelir?
Kayseri'de en büyük ilçe Kocasinan mı?
Kaç tane büyükşehir ve ilçe var?
Kiril alfabesi Latin alfabesine nasıl çevrilir?
Kids kime denir?
Komut ve emir aynı şey mi?
Kırgız Türkçesini öğrenmek zor mu?
Kocaeli İzmit mahalle sınırları nasıl belirlenir?
Kelem hangi yöreye ait?
Kurallı ve devrik cümle nedir etkinlik?
Kılıç Prensi ters ne anlama gelir?
Kayınconun eşine neden yenge denir?
Kırklareli'nin kaç tane ilçesi var?
Kepez Aras Kargo hangi mahallede?
Kilis'te doğalgaz var mı?
Kaç çeşit basit fiil vardır?
Korkaklara ne denir?