Kök sözcüğü gerçek, mecaz ve terim anlam olarak şu şekilde kullanılabilir:
Gerçek anlam :
Mecaz anlam :
Terim anlam :
Ayrıca, "kök" sözcüğü "bazı şeylerde dip bölüm" anlamında da kullanılabilir; bu durumda yan anlamda kullanılmış olur
Bir sözcüğün mecaz olarak kullanılması için şu şartlar gereklidir: 1. Kelimenin kendi manası dışında kullanılması. 2. Gerçek anlam ile arasında benzerlik ilgisi bulundurmaması. 3. Gerçek anlamın anlaşılmasına engel olan bir ipucunun bulunması (karine-i mânia). 4. Mecazın bilinçli bir şekilde kullanılması.
Gerçek anlam ve mecaz anlam arasındaki temel fark, kelimelerin kullanım şeklidir: Gerçek anlam, bir kelimenin sözlükte yer alan ilk ve en yaygın anlamıdır. Mecaz anlam, bir kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Ayırt etme yöntemleri: Benzetme edatları: Mecaz anlamda "gibi", "kadar", "sanki" gibi benzetme edatları bulunmaz. Kullanım amacı: Gerçek anlamda kelime, doğrudan kendi anlamıyla kullanılırken, mecaz anlamda başka bir kelimenin yerine kullanılabilir.
Kök kelimesinin mecaz anlamda kullanımına örnek cümleler: İşin köküne kadar inelim. Adamın kökü belli değil. Hayatımda bulunan her şey kökten bozuk. Annem bana kök söktürdü. Mecaz anlamda "kök" kelimesi; kaynak, köken, dip, temel, esas gibi anlamlara gelir.
Gerçek, mecaz ve terim anlamlı kelimelerden bazıları şunlardır: Gerçek anlamlı kelimeler. Pencereye vuran güneş içeriyi aydınlatıyordu. Köpeğim kemik kokusu aldı. Sağır olduğu için seni duyamıyor. Mecaz anlamlı kelimeler. Konsere gidemeyince biletlerimiz yandı. Olaylara karşı kör ve sağırdır. Boş sözlerle beni oyalamayın. Terim anlamlı kelimeler. Matematik: Doğal sayılar, kare, polinom. Tiyatro: Sahne, perde, kostüm. Müzik: Nota, akor, sol anahtarı. Coğrafya: Meridyen, ölçek, izohips, Dünya, boğaz. Resim: Portre, palet, tuval. Futbol: Taç, faul, gol. Bir kelimenin gerçek, mecaz veya terim anlamlı olup olmadığını anlamak için kullanıldığı cümleye bakmak gerekir.
Mecaz anlamda kullanılan bazı kelimeler: Tabağında ne varsa yalayıp yuttu. Telefonla konuştuktan sonra ateş püskürüyordu. Yeni yönetici çok sığ bir konuşma yaptı. Yıllardır senin kırdığın ceviz kırkı aştı. Bugün benim ciğerim yandı. Ortalıkta savaş kokusu vardı. Olaylara karşı kör ve sağırdır. Boş sözlerle beni oyalamayın.
Mecaz anlam, bir kelimenin gerçek anlamının dışında, daha çok soyut olarak kullanılmasıdır. 4. sınıf düzeyinde mecaz anlam şu örneklerle açıklanabilir: "Tiyatroya gidemeyince aldığımız biletlerimiz yandı" cümlesinde "yanmak" fiili geçerliliğini yitirmek anlamında kullanılmıştır. "Yeni gelen öğretmen sığ biri" cümlesinde "sığ" kelimesi, öğretmenin yeterli yetkinlik ve bilgiye sahip olmadığını anlatmak için kullanılmıştır. "Kırdığın cevizler sonunu getirdi" cümlesinde "ceviz kırmak" deyimi, yapılan hataları belirtmek için kullanılmıştır. Mecaz anlam, söze güzellik, canlılık ve güç katmak amacıyla kullanılır.
Mecaz anlam ile ilgili cümlelerden bazıları şunlardır: "Tabağında ne varsa yalayıp yuttu". "Telefonla konuştuktan sonra ateş püskürüyordu". "Yeni yönetici çok sığ bir konuşma yaptı". "Yıllardır senin kırdığın ceviz kırkı aştı". "Sinemaya geç kalınca aldığımız filmin bileti yandı". "Onun bakışları yüreğimi yakıyor, beni kahrediyordu". "Konsere gidemeyince biletlerimiz yandı". "Ortalıkta savaş kokusu vardı". "Olaylara karşı kör ve sağırdır". "Boş sözlerle beni oyalamayın". Daha fazla örnek için şu siteler kullanılabilir: mustafakaragol.com; dilbilgisi.net; cnnturk.com; dersturkce.net.
Blog
Kurtların ulumasını duymak ne anlama gelir?
Kağnı ne anlama gelir?
Kayzer neden Alman imparatoru?
Kuru tütün kaç günde nemlenir?
Kerahat vaktine denk gelirse ne olur?
Kitapta yazar adı nereye yazılır?
Kuzey ve güney ay düğümleri ne anlama gelir?
Kinaye örnekleri nelerdir?
Kocaeli bit pazarı ne zaman kuruluyor?
Kağıthane-Mecidiyeköy metrosu kaç durak?
Koç ve Yay birlikteliği nasıl olur?
Kristal neden değerli?
Küçüme ne demek?
Kore'de neden 2 alfabe var?
KMV ne demek?
Kongre ve konvansiyon arasındaki fark nedir?
Kimse neden olumsuz cümlelerde kullanılır?
Kelime üretici nasıl yapılır?
Kaşe mürekkebi ve ıstampa aynı mı?
Kürtçe sayılar nasıl okunur?
Kök Zümrüt değerli mi?
Kürtçe nasılsın sorusuna nasıl cevap verilir?
Köpek balığının hangi eti yenmez?
Korece kadın isimleri nasıl okunur?
Ki bağlacı ile ilgili cümleler nelerdir?
Kinaye ve mecaz aynı şey mi?
Kaynamak ne anlama gelir?
Kulaç hangi köken?
Kentsoylu ve burjuva aynı mı?
Küçük hanımefendi ve küçük beyefendi ne demek?
Kip ve kip eki aynı şey mi?
Koca ne demek?
Klavuz kelimesinin kökeni nedir?
Kolombiya neden İspanyolca konuşuyor?
Kesilmiş hayvan görmek ne demek?
Kemal ve kâmil aynı şey mi?
Kuzen ve abla arasındaki fark nedir?
Kitap okuma alışkanlığı ingilizcede nasıl anlatılır?
Kınıfırın bed renk olması ne anlama gelir?
Konkordas ve konkordans aynı mı?