Kip ve bildirme arasındaki fark şu şekildedir:
Kip : Fiilin zaman, şahıs, teklik ve çoğulluk bildiren çekim şekilleridir. Fiilin nasıl gerçekleştiğini veya gerçekleşeceğini gösterir
Bildirme : Eylemin yapıldığı, yapılacağı veya yapıldığı düşünülen zamanı bildiren kiplerdir. Bu kipler zaman anlamı taşır ve dört temel zaman olarak ayrılır: geçmiş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman ve geniş zaman
Hayır, fiilde kip ve haber kipi aynı şey değildir. Fiilde kip, fiillerin zaman, şahıs, tekillik ve çoğulluk bildiren şekilleridir. İki ana kip türü vardır: 1. Haber (bildirme) kipleri: Eylemin yapıldığı, yapılacağı veya yapıldığı bildirilen kiplerdir. 2. Dilek (tasarlama) kipleri: Eyleme dilek, istek, şart veya emir anlamı katan kiplerdir. Haber kipleri, belirli bir zaman anlamı taşır ve fiilin geçmişte, şimdi veya gelecekte yapılıp yapılmadığını bildirir. Dolayısıyla, fiilde kip kavramı daha geniş bir terim olup, haber kipleri bu kavramın bir alt türüdür.
Hayır, bildirme kipi ve bildirme eki aynı şey değildir. Bildirme eki, Türkçede yükleme kesinlik, belirsizlik, ihtimal gibi anlamlar katan -dir ekidir. Bildirme kipi ise, eylemin yapıldığını, yapılmakta olduğunu veya yapılacağını haber veren kiplerdir. Örnekler: Bildirme eki: "Bizim ev sağdan üçüncüsüdür" (kesinlik anlamı). Bildirme kipi: "Yarınki maç saat 14:00’te yapılacaktır" (gelecek zaman kipi).
Kipler, fiillerin zaman, şahıs, tekillik ve çoğulluk bildiren, farklı anlamlar kazandıran çekim şekilleridir. Türkçe'de kipler iki ana gruba ayrılır: 1. Haber (Bildirme) Kipleri: Eylemin gerçekleştiği zamanı bildirir. Şimdiki Zaman; Gelecek Zaman; Geniş Zaman; Duyulan Geçmiş Zaman; Bilinen (Görülen) Geçmiş Zaman. 2. Dilek (Tasarlama) Kipleri: Eyleme dilek, istek, şart veya emir anlamı katar. Gereklilik Kipi; İstek Kipi; Şart Kipi; Emir Kipi. Emir kipinin eki yoktur, sadece şahıs ekleri ile çekimlenir.
Haber kipi (bildirme kipi) örneklerine aşağıdaki cümleler örnek verilebilir: Geniş zaman: "Her sabah dişlerimi fırçalarım". Şimdiki zaman: "Babam arka bahçede çimleri biçiyor". Bilinen (görülen) geçmiş zaman: "Geçtiğimiz hafta sonu Uludağ'a kayak yapmaya gittik". Öğrenilen (duyulan) geçmiş zaman: "Dayımlar da gelmiş". Gelecek zaman: "Ablamlar yarın bize gelecek".
Fiilde kip ve kişi bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Fiilin zaman veya tasarı ifade eden bir çekimi yapılır. 2. Ardından, onun hangi şahsa bağlı olduğunu belirtmek için şahıs ekleri getirilir. Örnekler: "Bugün bir saat kitap okudum" cümlesinde, "okumak" fiiline getirilen "-m" eki, fiilin 1. tekil kişi (ben) tarafından yapıldığını bildirir. "Memleketten dün akşam döndük" cümlesinde, "-k" eki 1. çoğul kişiyi (biz) ifade eder. Kip örnekleri: "Ödevlerini bitirsen dışarı çıkmana izin verebilirim" cümlesinde, "-se" eki koşul (şart) kipini belirtir. "Daha çok çalışmalıyım" cümlesinde, "-meli" eki gereklilik kipini ifade eder.
Kip ekleri, cümle içerisindeki eylemin hangi zaman diliminde yapıldığını veya nasıl gerçekleştiğini belirterek bulunur. Kip eklerini bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Ne zaman sorusu sormak: Yükleme "ne zaman" sorusu sorularak kip eki bulunabilir. 2. Eylemin özelliğini incelemek: Eylemin dilek, emir, gereklilik, istek veya şart ifade edip etmediğini belirlemek. Bazı kip ekleri ve örnekler: Şimdiki zaman kipi (-yor). Geniş zaman kipi (-er, -ar). Gelecek zaman kipi (-ecek, -acak). Dilek-şart kipi (-se, -sa). Gereklilik kipi (-meli, -malı). Emir kipi (ek almaz). İstek kipi (-e, -a).
Haber (bildirme) kipleri, eylemin yapıldığı veya yapılacağı zamanı bildirir. Haber kipleri: Görülen (bilinen, belirli) geçmiş zaman: "-di, -miş" ekleri. Öğrenilen (duyulan, belirsiz) geçmiş zaman: "-mış, -miş, -muş, -müş" ekleri. Şimdiki zaman: "-yor" eki. Gelecek zaman: "-ecek, -acak" ekleri. Geniş zaman: "-er, -ar" ekleri. Dilek kipleri: Gereklilik kipi: "-meli, -malı" ekleri. İstek kipi: "-e, -a" ekleri. Şart kipi: "-se, -sa" ekleri. Emir kipi: Eki yoktur, kişi ekleriyle çekimlenir.
Blog
Kaçamak yapmak ne anlama gelir?
Kit ne anlama gelir?
Kurdelenin diğer adı nedir?
Kural dışı ne demek TDK?
Kimse zannettiği kadar meşgul değildir kimin sözü?
Koç burcunu ne değiştirir?
Kebir ne anlama gelir?
Köşe olmak deyim mi?
Koç burcu hangi astroloji?
Kutup yıldızı kolye ne anlama gelir?
Koca kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Koç yönetici gezegen Mars nasıl etkiler?
Kentsel dönüşüm yarısı bizden kampanyası ne zaman başlıyor?
Kodaman ve patron aynı mı?
Koku bulmaca ne demek?
Köşeli parantez yerine kare parantez kullanılır mı?
Kök çakra neresi?
Kurgusal ne demek?
Köpek patisi nasıl denir?
Kolay gele yerine ne kullanılır?
Korece ve Japonca neden Altay dili?
Konulu ve cilveli ne demek?
Kuzey Ay düğümü Akrep hangi ev?
Körle yatan şaşı kalkar ne anlama gelir?
Kayseri'de en büyük ilçe Kocasinan mı?
Kaç tane büyükşehir ve ilçe var?
Kiril alfabesi Latin alfabesine nasıl çevrilir?
Kids kime denir?
Komut ve emir aynı şey mi?
Kırgız Türkçesini öğrenmek zor mu?
Kocaeli İzmit mahalle sınırları nasıl belirlenir?
Kelem hangi yöreye ait?
Kurallı ve devrik cümle nedir etkinlik?
Kılıç Prensi ters ne anlama gelir?
Kayınconun eşine neden yenge denir?
Kırklareli'nin kaç tane ilçesi var?
Kepez Aras Kargo hangi mahallede?
Kilis'te doğalgaz var mı?
Kaç çeşit basit fiil vardır?
Korkaklara ne denir?