"-ki" yapım eki , isimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türetir
"-ki" ekinin, cümlede anlam bozukluğu oluşturup oluşturmadığını kontrol etmek için "-ler" çokluk eki kullanılabilir. Eğer anlam bozukluğu oluşmuyorsa, "-ki" bitişik yazılır; aksi takdirde ayrı yazılır
En çok kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -ci: göz-cü, sanat-çı, yol-cu, simit-çi. -lik: şeker-lik, kömür-lük, göz-lük, kulak-lık, dost-luk. -li: köylü, nişanlı, renkli, mavili, bilgili, görgülü. -siz: evsiz, huysuz, akılsız, işsiz, parasız. -sal: kumsal, evrensel. Fiilden isim yapan ekler: -ecek: giy-ecek, yak-acak, aç-acak, iç-ecek. -ak: yat-ak, kaç-ak, dur-ak. -gan: çalışkan, unutkan, çekingen. -gıç: bilgiç, dalgıç, başlangıç. -ik: kesik, açık, göçük, kırık. Küçültme ekleri: -cık: bademcik, arpacık, biricik, kitapçık. -ca: derin-ce, büyük-çe, geniş-çe. Bu ekler, sözcüklere yeni anlamlar kazandırarak yeni kelimeler türetir.
Yapım ekleri, isim veya fiil kök veya gövdelerine eklenerek onlardan yeni isimler ya da fiiller türeten eklerdir. Türkçede sıkça kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -lik: zeytinlik, şekerlik; -li: köylü, renkli; -siz: evsiz, akılsız; -cil: evcil, otçul; -daş: meslektaş, vatandaş; -inci: üçüncü, beşinci; -msı: acımsı, ekşimsi; -sal: kumsal, evrensel; -ıt: yaşıt; -tı: horultu, cıvıltı. Fiilden isim yapan ekler: -ce: düşünce, eğlence; -acak: giyecek, yakacak; -gan: çalışkan, unutkan; -gıç: bilgiç, dalgıç; -ik: kesik, açık; -ın: yığın, akın; -nç: gülünç, basınç; -ıntı: esinti, çıkıntı; -er: gelir, gider; -maca: bulmaca, kesmece. Fiilden fiil yapan ekler: -t: yürüt-, anlat-; -(a)r: kopar-, çıkar-; -dır: yazdır-, açtır-; -(ı)l: atıl-, yazıl-; -(ı)n: taran-, yıkan-. Yapım ekleri, her zaman çekim eklerinden önce gelir.
Soru ekleri çekim ekidir. Çekim ekleri, kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlar. Soru eki olan “mi” her zaman ayrı yazılır.
Soru eki ile yapım ekini ayırt etmek için şu özelliklere dikkat edilebilir: Soru eki: Cümleye soru anlamı katar ve kendinden önceki sözcükten ayrı, kişi eklerine bitişik yazılır. Yapım eki: Sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. Örnekler: Soru eki: "Bu konuyu anladın mı?". Yapım eki: "Göz" köküne "lük" yapım eki eklenerek "gözlük" sözcüğü oluşturulur.
"Sınıf" kelimesi, yapım eki almıştır. Yapım ekleri, sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. Çekim ekleri ise, kelimelerin cümle içindeki görevlerini belirten veya onların diğer kelimelerle bağ kurmasını sağlayan eklerdir. Türemiş kelime ise, yapım eki almış sözcüklere denir.
Türkçede dört çeşit yapım eki bulunmaktadır: 1. İsimden isim yapan ekler. 2. İsimden fiil yapan ekler. 3. Fiilden isim yapan ekler. 4. Fiilden fiil yapan ekler.
"Gelince" kelimesinde -ce eki çekim ekidir. Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, cümlede görev almasını, hâlini, sayısını, zamanını, şahsını belirtir. Örnekler: Okul-a git-iyor-um → Okula gidiyorum. Ağaç-ın dal-ı-nı kır-dı-lar → Ağacın dalını kırdılar. Yapım ekleri ise sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir ve her zaman çekim eklerinden önce gelir. Örnekler: Göz-lük. Ev-ci. Akıl-lı.
Blog
Kaçamak yapmak ne anlama gelir?
Kit ne anlama gelir?
Kurdelenin diğer adı nedir?
Kural dışı ne demek TDK?
Kimse zannettiği kadar meşgul değildir kimin sözü?
Koç burcunu ne değiştirir?
Kebir ne anlama gelir?
Köşe olmak deyim mi?
Koç burcu hangi astroloji?
Kutup yıldızı kolye ne anlama gelir?
Koca kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Koç yönetici gezegen Mars nasıl etkiler?
Kentsel dönüşüm yarısı bizden kampanyası ne zaman başlıyor?
Kodaman ve patron aynı mı?
Koku bulmaca ne demek?
Köşeli parantez yerine kare parantez kullanılır mı?
Kök çakra neresi?
Kurgusal ne demek?
Köpek patisi nasıl denir?
Kolay gele yerine ne kullanılır?
Korece ve Japonca neden Altay dili?
Konulu ve cilveli ne demek?
Kuzey Ay düğümü Akrep hangi ev?
Körle yatan şaşı kalkar ne anlama gelir?
Kayseri'de en büyük ilçe Kocasinan mı?
Kaç tane büyükşehir ve ilçe var?
Kiril alfabesi Latin alfabesine nasıl çevrilir?
Kids kime denir?
Komut ve emir aynı şey mi?
Kırgız Türkçesini öğrenmek zor mu?
Kocaeli İzmit mahalle sınırları nasıl belirlenir?
Kelem hangi yöreye ait?
Kurallı ve devrik cümle nedir etkinlik?
Kılıç Prensi ters ne anlama gelir?
Kayınconun eşine neden yenge denir?
Kırklareli'nin kaç tane ilçesi var?
Kepez Aras Kargo hangi mahallede?
Kilis'te doğalgaz var mı?
Kaç çeşit basit fiil vardır?
Korkaklara ne denir?