"-ki" yapım eki , isimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türetir
"-ki" ekinin, cümlede anlam bozukluğu oluşturup oluşturmadığını kontrol etmek için "-ler" çokluk eki kullanılabilir. Eğer anlam bozukluğu oluşmuyorsa, "-ki" bitişik yazılır; aksi takdirde ayrı yazılır
En çok kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -ci: göz-cü, sanat-çı, yol-cu, simit-çi. -lik: şeker-lik, kömür-lük, göz-lük, kulak-lık, dost-luk. -li: köylü, nişanlı, renkli, mavili, bilgili, görgülü. -siz: evsiz, huysuz, akılsız, işsiz, parasız. -sal: kumsal, evrensel. Fiilden isim yapan ekler: -ecek: giy-ecek, yak-acak, aç-acak, iç-ecek. -ak: yat-ak, kaç-ak, dur-ak. -gan: çalışkan, unutkan, çekingen. -gıç: bilgiç, dalgıç, başlangıç. -ik: kesik, açık, göçük, kırık. Küçültme ekleri: -cık: bademcik, arpacık, biricik, kitapçık. -ca: derin-ce, büyük-çe, geniş-çe. Bu ekler, sözcüklere yeni anlamlar kazandırarak yeni kelimeler türetir.
Yapım ekleri, isim veya fiil kök veya gövdelerine eklenerek onlardan yeni isimler ya da fiiller türeten eklerdir. Türkçede sıkça kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -lik: zeytinlik, şekerlik; -li: köylü, renkli; -siz: evsiz, akılsız; -cil: evcil, otçul; -daş: meslektaş, vatandaş; -inci: üçüncü, beşinci; -msı: acımsı, ekşimsi; -sal: kumsal, evrensel; -ıt: yaşıt; -tı: horultu, cıvıltı. Fiilden isim yapan ekler: -ce: düşünce, eğlence; -acak: giyecek, yakacak; -gan: çalışkan, unutkan; -gıç: bilgiç, dalgıç; -ik: kesik, açık; -ın: yığın, akın; -nç: gülünç, basınç; -ıntı: esinti, çıkıntı; -er: gelir, gider; -maca: bulmaca, kesmece. Fiilden fiil yapan ekler: -t: yürüt-, anlat-; -(a)r: kopar-, çıkar-; -dır: yazdır-, açtır-; -(ı)l: atıl-, yazıl-; -(ı)n: taran-, yıkan-. Yapım ekleri, her zaman çekim eklerinden önce gelir.
Soru ekleri çekim ekidir. Çekim ekleri, kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlar. Soru eki olan “mi” her zaman ayrı yazılır.
Soru eki ile yapım ekini ayırt etmek için şu özelliklere dikkat edilebilir: Soru eki: Cümleye soru anlamı katar ve kendinden önceki sözcükten ayrı, kişi eklerine bitişik yazılır. Yapım eki: Sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. Örnekler: Soru eki: "Bu konuyu anladın mı?". Yapım eki: "Göz" köküne "lük" yapım eki eklenerek "gözlük" sözcüğü oluşturulur.
"Sınıf" kelimesi, yapım eki almıştır. Yapım ekleri, sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. Çekim ekleri ise, kelimelerin cümle içindeki görevlerini belirten veya onların diğer kelimelerle bağ kurmasını sağlayan eklerdir. Türemiş kelime ise, yapım eki almış sözcüklere denir.
Türkçede dört çeşit yapım eki bulunmaktadır: 1. İsimden isim yapan ekler. 2. İsimden fiil yapan ekler. 3. Fiilden isim yapan ekler. 4. Fiilden fiil yapan ekler.
"Gelince" kelimesinde -ce eki çekim ekidir. Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, cümlede görev almasını, hâlini, sayısını, zamanını, şahsını belirtir. Örnekler: Okul-a git-iyor-um → Okula gidiyorum. Ağaç-ın dal-ı-nı kır-dı-lar → Ağacın dalını kırdılar. Yapım ekleri ise sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir ve her zaman çekim eklerinden önce gelir. Örnekler: Göz-lük. Ev-ci. Akıl-lı.
Blog
Korece'de kelime nasıl yapılır?
Korkma neden yazıldı?
Kürtçede merhaba yerine ne kullanılır?
Kriyosfer yazımı nasıl yapılır?
Keşke hangi dilek kipidir?
Kufi kafada ne anlama gelir?
Kötülüğe iyilikle karşılık vermek ne anlama gelir?
Kürtçe iyi misin nasıl sorulur?
Kürtçe kuzum ne demek?
Kayseri Melikgazi acemi birliği usta birliği nereye gönderiyor?
Komünyon almak ne anlama gelir?
Kompetenz ve kompetans ne demek?
Kerpeten hangi yöreye ait?
KJ ne anlama gelir?
Kaç tane İngilizce ülke var?
Kurna ne anlama gelir?
Keşbiş olsun ne demek?
Kroner ne demek?
Kiril Alfabesi'nde kaç Türkçe harf var?
Küt ve küte aynı mı?
Komando brövesi hangi kuvvetlerde var?
Kulaktan kulaga oyununda neden yanlışlar olur?
Kolektif House Maslak kaç kişilik?
Kova burcu yükseleni terazi nasıl olur?
Kemal Kılıçdaroğlu adaylığa çıktığında kaç yaşındaydı?
Koçtaş ve Yapı Market aynı mı?
Küçümsemek ne anlama gelir?
Kofik hangi yöreye ait?
Konuşma ve yazı dili arasındaki farklar nelerdir?
Küçücük ve minicik küçültme sıfatı mı?
Konç yüksekliği ne olmalı?
Kent D-Range Blue hangi ülkenin malı?
Kaç çeşit zekât vardır ve kimlere verilir?
Kitap ve eser eş anlamlı mı?
Kör yerine ne kullanılır?
Konuk eş anlamlısı nedir?
Kozmik ne anlama gelir?
Koşullu ve şartsız ne demek?
Kaşmer ve kaşmeran aynı mı?
Keder yerine ne kullanılır?