Bağlaç olan "ki" bitişik yazılan kelimeler :
Ayrıca, kalıplaşmış bazı ifadelerde de "ki" bitişik yazılır :
Sıfat oluşturan "-ki" ve ilgi zamiri olan "-ki" bitişik yazılır :
Örnek cümle : "Seninki bugün buraya gelmedi"
Bitişik yazılan birleşik kelimeler, belirli kurallara göre tanımlanabilir: Ses düşmesine uğrayan kelimeler: "kaynana", "kaynata", "nasıl", "niçin", "pazartesi", "sütlaç" gibi kelimeler bitişik yazılır. Yardımcı fiillerle birleşen kelimeler: "emretmek", "kaybolmak", "haletmek", "menolunmak", "affetmek", "reddetmek" gibi kelimeler bitişik yazılır. Kalıplaşmış emir kipi içeren kelimeler: "alaşağı", "ateşkes", "çalçene", "dönbaba", "gelberi", "incitmebeni", "sallabaş", "veryansın" gibi kelimeler bitişik yazılır. Belirli geçmiş zaman veya geniş zaman eki almış kelimeler: "dedikodu", "kaptıkaçtı", "oldubitti", "biçerbağlar", "okuryazar" gibi kelimeler bitişik yazılır. Somut yer bildirmeyen "alt, üst, üzeri" sözleri ile kurulan kelimeler: "ayakaltı", "bilinçaltı", "akşamüstü", "olağanüstü" gibi kelimeler bitişik yazılır. Hane, name, zade kelimeleriyle oluşturulan kelimeler: "çayhane", "beyanname", "amcazade" gibi kelimeler bitişik yazılır. Farsça kurallara göre oluşan tamlamalar: "cürmümeşhut", "ehlibeyit", "gayrimenkul" gibi kelimeler bitişik yazılır.
Ki ekinin bitişik mi, ayrı mı olduğunu anlamak için şu yöntemler kullanılabilir: Cümleden çıkarma: "Ki" bağlacı cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmuyorsa, "ki" ayrı yazılır. Çoğul eki: Sözcükte "-ki" eki varsa, o sözcüğe çoğul eki olan "-ler" veya "-lar" eklendiğinde anlam bozulmuyorsa, bitişik yazım doğrudur. Vurgu: Ayrı yazılan "ki" daha vurgulu bir ses tonuyla söylenir. Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır: "bilmem ki", "demek ki", "kaldı ki". Ek olan "-ki" bitişik yazılır: "yazıdaki", "dışındaki", "dünyadaki". Kalıplaşmış ifadeler: Belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki gibi kelimeler istisna olarak bitişik yazılır.
Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. İşte bazı örnekler: bilmem ki; demek ki; kaldı ki; yeter ki; ne yazık ki; tabii ki; belki; çünkü; halbuki; mademki. Ayrıca, şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan "ki" de ayrı yazılır. Örnekler: Ders bitti, zil çaldı mı ki? Seni öyle göreceğim geldi ki. O kadar beğendim ki. Kalıplaşmış bazı ifadeler hariç, "-ki" eki bitişik yazılır. Kalıplaşmış ifadeler: belki; çünkü; hâlbuki; mademki; meğerki; oysaki; sanki.
Ayrı ve bitişik yazılan kelimelerden bazıları şunlardır: Bitişik yazılan kelimeler: Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler: birbiri, kaynana, pazartesi. Özgün biçimleri tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler: affetmek, reddetmek. Bitki adları: aslanağzı, keçiboynuzu. Kişi adları, soyadları ve lakaplar: Alper, Atatürk, Şenol. Türkçe yer adları: Çanakkale, Gümüşhane. Ara yönleri belirten kelimeler: güneydoğu, kuzeybatı. Baş sözüyle oluşturulan sıfat tamlamaları: başağırlık, başkahraman. Ayrı yazılan kelimeler: Dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelimeler: ahlak dışı, hafta içi, yanı sıra. Somut olarak yer belirten alt ve üst sözleriyle oluşturulan birleşik kelimeler: deri altı, yer altı. Kalıplaşmış bazı kelimeler: belki, çünkü, hâlbuki, meğerki. Renklerle oluşan birleşik kelimeler: bal rengi, ateş kırmızısı. Belgisiz sıfat ve zamirler: bir gözeli, iki anlamlı.
Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre bitişik yazılan bazı kelime grupları: Ses düşmesine uğrayan kelimeler: birbiri, kaynana, pazartesi. Özgün biçimleri tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler: emretmek, affetmek, hissetmek. -a, -e, -ı, -i, -u, -ü zarf-fiil ekleriyle kurulan tasvirî fiiller: düşünebilmek, uyuyakalmak. Bir veya iki ögesi emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler: ateşkes, gelberi, unutmabeni. İkinci kelimesi -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) belirli geçmiş zaman ekleriyle kurulan kelimeler: albastı, gündöndü, imambayıldı. Her iki kelimesi de -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) belirli geçmiş zaman veya -r /-ar /-er geniş zaman eklerini almış ve kalıplaşmış bulunan kelimeler: dedikodu, kaptıkaçtı, uçtuuçtu. Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan kelimeler: ayakaltı, bilinçaltı, akşamüstü. İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşmuş kişi adları, soyadları ve lakaplar: Alper, Atatürk, Şenol, Varol. İki veya daha çok kelimeden oluşmuş il, ilçe, semt vb. yer adları: Çanakkale, Gümüşhane, Beşiktaş.
Bağlaç olan "ki" ve ek olan "-ki" şu şekilde ayırt edilebilir: Anlam Bozulması Testi: Cümledeki "ki"den sonra "-ler/-lar" eki getirilir. Eğer cümlenin anlamı bozulmuyorsa, "-ki" ektir ve bitişik yazılır. Kalıplaşmış İfadeler: "Sanki, oysaki, meğerki, belki, hâlbuki, çünkü, mademki" gibi kelimeler kalıplaşmıştır ve bu kelimelerde "ki" bitişik yazılır. Örnek Cümleler: Bağlaç Olan "ki": "Öyle görünüyor ki sen de artık herkes gibisin". Ek Olan "-ki": "Gelecek haftaki sunum önemli". Kalıplaşmış İfade: "Mademki durum böyleydi, neden en başta böyle söylemedin?".
Yazım kurallarına göre bitişik yazılan bazı ekler: Ek-fiilin çekimleri: "-ken", "-le", "-se". Sıfat-fiil ekleri: "-an/-en", "-r/-ar/-er/-ır/-ir", "-maz/-mez", "-mış/-miş". Kalıplaşmış geçmiş zaman ekleri: "-dı/-di/-du/-dü", "-tı/-ti/-tu/-tü". Geniş zaman ekleri: "-r/-ar/-er". Emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler: "albeni", "ateşkes", "çekyat", "kapkaç". Ayrıca, ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler, hane, name, zade kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelimeler ve somut olarak yer bildirmeyen alt, üst, üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler de bitişik yazılır.
Blog
Keşke hangi dilek kipidir?
Kufi kafada ne anlama gelir?
Kötülüğe iyilikle karşılık vermek ne anlama gelir?
Kürtçe iyi misin nasıl sorulur?
Kürtçe kuzum ne demek?
Kayseri Melikgazi acemi birliği usta birliği nereye gönderiyor?
Komünyon almak ne anlama gelir?
Kompetenz ve kompetans ne demek?
Kerpeten hangi yöreye ait?
KJ ne anlama gelir?
Kaç tane İngilizce ülke var?
Kurna ne anlama gelir?
Keşbiş olsun ne demek?
Kroner ne demek?
Kiril Alfabesi'nde kaç Türkçe harf var?
Küt ve küte aynı mı?
Komando brövesi hangi kuvvetlerde var?
Kulaktan kulaga oyununda neden yanlışlar olur?
Kolektif House Maslak kaç kişilik?
Kova burcu yükseleni terazi nasıl olur?
Kemal Kılıçdaroğlu adaylığa çıktığında kaç yaşındaydı?
Koçtaş ve Yapı Market aynı mı?
Küçümsemek ne anlama gelir?
Kofik hangi yöreye ait?
Konuşma ve yazı dili arasındaki farklar nelerdir?
Küçücük ve minicik küçültme sıfatı mı?
Konç yüksekliği ne olmalı?
Kent D-Range Blue hangi ülkenin malı?
Kaç çeşit zekât vardır ve kimlere verilir?
Kitap ve eser eş anlamlı mı?
Kör yerine ne kullanılır?
Konuk eş anlamlısı nedir?
Kozmik ne anlama gelir?
Koşullu ve şartsız ne demek?
Kaşmer ve kaşmeran aynı mı?
Keder yerine ne kullanılır?
Korecede hangi harfler Türkçe'ye benziyor?
Kelebek seti kaç numara olmalı?
Kiril ve Türkçe aynı mı?
Kulak kabartmak deyiminin hikayesi nedir?