Bağlaç olan "ki" bitişik yazılan kelimeler :
Ayrıca, kalıplaşmış bazı ifadelerde de "ki" bitişik yazılır :
Sıfat oluşturan "-ki" ve ilgi zamiri olan "-ki" bitişik yazılır :
Örnek cümle : "Seninki bugün buraya gelmedi"
Bitişik yazılan birleşik kelimeler, belirli kurallara göre tanımlanabilir: Ses düşmesine uğrayan kelimeler: "kaynana", "kaynata", "nasıl", "niçin", "pazartesi", "sütlaç" gibi kelimeler bitişik yazılır. Yardımcı fiillerle birleşen kelimeler: "emretmek", "kaybolmak", "haletmek", "menolunmak", "affetmek", "reddetmek" gibi kelimeler bitişik yazılır. Kalıplaşmış emir kipi içeren kelimeler: "alaşağı", "ateşkes", "çalçene", "dönbaba", "gelberi", "incitmebeni", "sallabaş", "veryansın" gibi kelimeler bitişik yazılır. Belirli geçmiş zaman veya geniş zaman eki almış kelimeler: "dedikodu", "kaptıkaçtı", "oldubitti", "biçerbağlar", "okuryazar" gibi kelimeler bitişik yazılır. Somut yer bildirmeyen "alt, üst, üzeri" sözleri ile kurulan kelimeler: "ayakaltı", "bilinçaltı", "akşamüstü", "olağanüstü" gibi kelimeler bitişik yazılır. Hane, name, zade kelimeleriyle oluşturulan kelimeler: "çayhane", "beyanname", "amcazade" gibi kelimeler bitişik yazılır. Farsça kurallara göre oluşan tamlamalar: "cürmümeşhut", "ehlibeyit", "gayrimenkul" gibi kelimeler bitişik yazılır.
Ki ekinin bitişik mi, ayrı mı olduğunu anlamak için şu yöntemler kullanılabilir: Cümleden çıkarma: "Ki" bağlacı cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmuyorsa, "ki" ayrı yazılır. Çoğul eki: Sözcükte "-ki" eki varsa, o sözcüğe çoğul eki olan "-ler" veya "-lar" eklendiğinde anlam bozulmuyorsa, bitişik yazım doğrudur. Vurgu: Ayrı yazılan "ki" daha vurgulu bir ses tonuyla söylenir. Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır: "bilmem ki", "demek ki", "kaldı ki". Ek olan "-ki" bitişik yazılır: "yazıdaki", "dışındaki", "dünyadaki". Kalıplaşmış ifadeler: Belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki gibi kelimeler istisna olarak bitişik yazılır.
Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. İşte bazı örnekler: bilmem ki; demek ki; kaldı ki; yeter ki; ne yazık ki; tabii ki; belki; çünkü; halbuki; mademki. Ayrıca, şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan "ki" de ayrı yazılır. Örnekler: Ders bitti, zil çaldı mı ki? Seni öyle göreceğim geldi ki. O kadar beğendim ki. Kalıplaşmış bazı ifadeler hariç, "-ki" eki bitişik yazılır. Kalıplaşmış ifadeler: belki; çünkü; hâlbuki; mademki; meğerki; oysaki; sanki.
Ayrı ve bitişik yazılan kelimelerden bazıları şunlardır: Bitişik yazılan kelimeler: Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler: birbiri, kaynana, pazartesi. Özgün biçimleri tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler: affetmek, reddetmek. Bitki adları: aslanağzı, keçiboynuzu. Kişi adları, soyadları ve lakaplar: Alper, Atatürk, Şenol. Türkçe yer adları: Çanakkale, Gümüşhane. Ara yönleri belirten kelimeler: güneydoğu, kuzeybatı. Baş sözüyle oluşturulan sıfat tamlamaları: başağırlık, başkahraman. Ayrı yazılan kelimeler: Dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelimeler: ahlak dışı, hafta içi, yanı sıra. Somut olarak yer belirten alt ve üst sözleriyle oluşturulan birleşik kelimeler: deri altı, yer altı. Kalıplaşmış bazı kelimeler: belki, çünkü, hâlbuki, meğerki. Renklerle oluşan birleşik kelimeler: bal rengi, ateş kırmızısı. Belgisiz sıfat ve zamirler: bir gözeli, iki anlamlı.
Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre bitişik yazılan bazı kelime grupları: Ses düşmesine uğrayan kelimeler: birbiri, kaynana, pazartesi. Özgün biçimleri tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler: emretmek, affetmek, hissetmek. -a, -e, -ı, -i, -u, -ü zarf-fiil ekleriyle kurulan tasvirî fiiller: düşünebilmek, uyuyakalmak. Bir veya iki ögesi emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler: ateşkes, gelberi, unutmabeni. İkinci kelimesi -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) belirli geçmiş zaman ekleriyle kurulan kelimeler: albastı, gündöndü, imambayıldı. Her iki kelimesi de -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) belirli geçmiş zaman veya -r /-ar /-er geniş zaman eklerini almış ve kalıplaşmış bulunan kelimeler: dedikodu, kaptıkaçtı, uçtuuçtu. Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan kelimeler: ayakaltı, bilinçaltı, akşamüstü. İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşmuş kişi adları, soyadları ve lakaplar: Alper, Atatürk, Şenol, Varol. İki veya daha çok kelimeden oluşmuş il, ilçe, semt vb. yer adları: Çanakkale, Gümüşhane, Beşiktaş.
Bağlaç olan "ki" ve ek olan "-ki" şu şekilde ayırt edilebilir: Anlam Bozulması Testi: Cümledeki "ki"den sonra "-ler/-lar" eki getirilir. Eğer cümlenin anlamı bozulmuyorsa, "-ki" ektir ve bitişik yazılır. Kalıplaşmış İfadeler: "Sanki, oysaki, meğerki, belki, hâlbuki, çünkü, mademki" gibi kelimeler kalıplaşmıştır ve bu kelimelerde "ki" bitişik yazılır. Örnek Cümleler: Bağlaç Olan "ki": "Öyle görünüyor ki sen de artık herkes gibisin". Ek Olan "-ki": "Gelecek haftaki sunum önemli". Kalıplaşmış İfade: "Mademki durum böyleydi, neden en başta böyle söylemedin?".
Yazım kurallarına göre bitişik yazılan bazı ekler: Ek-fiilin çekimleri: "-ken", "-le", "-se". Sıfat-fiil ekleri: "-an/-en", "-r/-ar/-er/-ır/-ir", "-maz/-mez", "-mış/-miş". Kalıplaşmış geçmiş zaman ekleri: "-dı/-di/-du/-dü", "-tı/-ti/-tu/-tü". Geniş zaman ekleri: "-r/-ar/-er". Emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler: "albeni", "ateşkes", "çekyat", "kapkaç". Ayrıca, ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler, hane, name, zade kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelimeler ve somut olarak yer bildirmeyen alt, üst, üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler de bitişik yazılır.
Blog
Kaçamak yapmak ne anlama gelir?
Kit ne anlama gelir?
Kurdelenin diğer adı nedir?
Kural dışı ne demek TDK?
Kimse zannettiği kadar meşgul değildir kimin sözü?
Koç burcunu ne değiştirir?
Kebir ne anlama gelir?
Köşe olmak deyim mi?
Koç burcu hangi astroloji?
Kutup yıldızı kolye ne anlama gelir?
Koca kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Koç yönetici gezegen Mars nasıl etkiler?
Kentsel dönüşüm yarısı bizden kampanyası ne zaman başlıyor?
Kodaman ve patron aynı mı?
Koku bulmaca ne demek?
Köşeli parantez yerine kare parantez kullanılır mı?
Kök çakra neresi?
Kurgusal ne demek?
Köpek patisi nasıl denir?
Kolay gele yerine ne kullanılır?
Korece ve Japonca neden Altay dili?
Konulu ve cilveli ne demek?
Kuzey Ay düğümü Akrep hangi ev?
Körle yatan şaşı kalkar ne anlama gelir?
Kayseri'de en büyük ilçe Kocasinan mı?
Kaç tane büyükşehir ve ilçe var?
Kiril alfabesi Latin alfabesine nasıl çevrilir?
Kids kime denir?
Komut ve emir aynı şey mi?
Kırgız Türkçesini öğrenmek zor mu?
Kocaeli İzmit mahalle sınırları nasıl belirlenir?
Kelem hangi yöreye ait?
Kurallı ve devrik cümle nedir etkinlik?
Kılıç Prensi ters ne anlama gelir?
Kayınconun eşine neden yenge denir?
Kırklareli'nin kaç tane ilçesi var?
Kepez Aras Kargo hangi mahallede?
Kilis'te doğalgaz var mı?
Kaç çeşit basit fiil vardır?
Korkaklara ne denir?