Kesme işareti ve yapım eki nasıl ayırt edilir?

Kesme işareti ve yapım eki nasıl ayırt edilir?

Kesme işareti ve yapım eki arasındaki fark şu şekilde ayırt edilebilir:

• Kesme işareti , özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırmak için kullanılır
• Yapım ekleri , özel adlara getirildiğinde kesme işareti ile ayrılmaz

Örnekler:

• Kesme işareti : "Atatürk'ün, Yunus Emre'yi, Türk'üm"
• Yapım ekleri : "Türklük, Müslümanlık, Avrupalı"

Not: Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz

Özel isimlere gelen ek kesme işareti ile ayrılmazsa ne olur?

Özel isimlere gelen eklerin kesme işareti ile ayrılmaması durumunda, bu ekler bitişik yazılmış gibi görünür ve özel ismin bir parçası olarak kabul edilir. Bazı örnekler: "Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Hristiyanlık, Avrupalılaşmak, Aydınlı, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler" gibi. "Başbakanlık, Rektörlük" gibi sözler, ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde "Başbakanlığa, Rektörlüğe" biçimlerinde yazılmalıdır. Ayrıca, kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler de kesme işareti ile ayrılmaz.

İsimden yapım eki nasıl ayırt edilir?

İsimden yapım ekini ayırt etmek için şu özelliklere dikkat edilebilir: Anlam değişikliği: Yapım ekleri, eklendikleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir. Konum: Yapım ekleri, çekim eklerinden önce gelir. Tür: İsimden yapım ekleri, isim kök veya gövdelerine eklenerek yeni isimler türetir. Bazı isme gelen yapım ekleri ve örnekleri: -lik: zeytinlik, şekerlik, suluk. -li: köylü, nişanlı, renkli. -sız: evsiz, huysuz, akılsız. -cı: çaycı, futbolcu, bekçi. -daş: meslektaş, vatandaş, arkadaş. -sal: kumsal, evrensel. -tı: yaşıt. -msı: acımsı, ekşimsi.

Kesme işareti nerelerde kullanılır?

Kesme işareti (‘) kullanıldığı yerler: Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırmak için: "Kurtuluş Savaşı’nı, Atatürk’üm, Türkiye’mizin". Kişi adlarından sonra gelen saygı ve ünvan sözlerine getirilen ekleri ayırmak için: "Nihat Bey’e, Ayşe Hanım’dan". Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için: "TBMM’nin, TDK’nin, BM’de, ABD’de". Sayılara getirilen ekleri ayırmak için: "1985’te, 8’inci madde, 2’nci kat". Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için: "Başvurular 17 Aralık’a kadar sürecektir". Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için: "Bir ok attım karlı dağın ardına / Düştü m’ola sevdiğimin yurduna". Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için: "a’dan z’ye kadar, b’nin m’ye dönüşmesi".

Özel isimlere gelen eklerden sonra kesme işareti konur mu?

Evet, özel isimlere gelen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Örnekler: Mustafa’nın altın gibi saçları vardı. Sinop’u merak ediyor musunuz? Pamuk’un kırmızı boyunluğu bulunuyor. Ancak, özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz. Örnekler: Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Hristiyanlık, Avrupalı. Aydınlı, Konyalı, Bursalı, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler.

Kısaltma ekleri kesme işareti ile ayrılır mı?

Evet, kısaltmalara getirilen ekler kesme işareti ile ayrılır. Örnekler: TBMM'nin; TDK'nin; BM'de; ABD'de; TV'ye. Ancak, nokta ile biten kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz ve ekler kelimenin okunuşuna göre getirilir. Ayrıca, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, kelimenin değil, son harfin okunuşu esas alınır.

Ki hangi durumlarda yapım eki olur?

Ki, yapım eki olarak, isimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türeten ektir. Zaman bildiren kelimelerin sonuna doğrudan eklenir. Yer bildiren sıfatlar türetirken “-dE” hâl ekiyle birlikte kullanılır. Örnekler: bu yılki sınav; yarınki maç; dünkü film; bugünkü aklım; masadaki kitaplar; duvardaki saat; evdeki hesap.

Dan ekinin yapım eki olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Dan ekinin yapım eki olup olmadığını anlamak için şu adımlar izlenebilir: 1. Kelimenin köküne bakılır. 2. Eklenen ekin kelimenin anlamını değiştirip değiştirmediğine bakılır. Eğer ek, kelimenin anlamını değiştiriyorsa yapım ekidir; değiştirmiyorsa çekim ekidir. Örneğin, "ev-den" kelimesinde "-den" eki, "ev" köküne eklenmiş ve kelimenin anlamını "evden" olacak şekilde değiştirmiştir. Diğer bir örnek olarak, "okul-dan" kelimesinde de "-dan" eki, "okul" köküne eklenmiş ve kelimenin anlamını "okuldan" olacak şekilde değiştirmiştir. Ancak, "-den" eki bazen sıfat yapan ek olarak da kullanılabilir ve bu durumda yapım eki olarak kabul edilir. Türkçede "-den" eki hem yapım eki hem de çekim eki olarak kullanılabilir; bu nedenle, bağlamın dikkate alınması önemlidir.