Türkçede kaynaştırma harfi olarak kullanılan 4 harf vardır :
Bu harfler, sesli ile biten kelimeler ek aldığında ünlü harflerin arasına gelir. Çünkü dil bilgisi kurallarına göre bir kelimede iki ünlü harf yer almaz
"Onun" kelimesi, kaynaştırma ünsüzü olarak kullanılır çünkü ünlüyle başlayan bir ek (iyelik eki) aldığında, kelime ile ek arasına "n" kaynaştırma ünsüzü girer.
Kaynaştırma ünsüzü, Türkçede iki ünlü harf yan yana gelemeyeceği için, ünlü ile biten bir kök veya gövdenin sonuna eklenen ve yine bir ünlü ile başlayan ekin önüne (iki ünlü arasına) gelen ünsüzü belirtir. Sadece Türkiye Türkçesi için değil, bütün tarihî ve çağdaş Türk yazı dillerinde temel kaynaştırma ünsüzleri /y/ ve /n/ sesleridir. Kaynaştırma ünsüzünün kullanıldığı bazı durumlar şunlardır: İlgi ve iyelik eklerinden önce. Üleştirme ekinden önce. Fiil çekimlerinde. Ayrıca, "idi", "ile", "imiş" gibi ayrı da yazılabilen sözcüklerde iki ünlü art arda gelmediği hâlde kaynaştırma ünsüzü görülür.
Harfler, Türkçede şu şekilde sınıflandırılır: Ünlü (sesli) harfler: a, e, ı, i, o, ö, u, ü. Ünsüz (sessiz) harfler: b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z. Ünsüz harfler ayrıca şu şekilde sınıflandırılır: Sert ünsüzler: ç, f, h, k, p, s, ş, t. Yumuşak ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z. Ünlü harfler ise şu şekilde sınıflandırılır: Kalın ünlüler: a, ı, o, u. İnce ünlüler: e, i, ö, ü. Düz ünlüler: a, e, ı, i. Yuvarlak ünlüler: o, ö, u, ü. Geniş ünlüler: a, e, o, ö. Dar ünlüler: ı, i, u, ü.
Kaynaşma kelimesi üç farklı anlamda kullanılabilir: 1. Toplumdaki hareketlilikle birbirine iyice uyuşma. Bu anlam, beden eğitimi ve spor alanında kullanılır. 2. Kalabalığın çok olduğu bir yerde kıpırdanma, hareketlilik. 3. Ayrı hecelerdeki iki ünlünün bir tek ünlüde veya birden çok hecedeki seslerin tek hecede toplanması.
Kaynaştırma harfleri ile ilgili sorular şu şekilde çözülebilir: Ünlüyle biten kelimeye ek gelirken: Ünlü ile başlayan ek geldiğinde, iki ünlü yan yana gelemeyeceği için araya "y, ş, s, n" kaynaştırma harflerinden uygun olanı girer. Örnekler: "bahçe + i" denmez, "bahçeyi" olur. "kuzu + un" denmez, "kuzunun" olur. "anne + i" denmez, "annesi" olur. "yedi + er" denmez, "yedişer" olur. Dikkat edilmesi gerekenler: "beş - er", "altmış - ar", "yetmiş - er" gibi kelimelerde kaynaştırma harfi yoktur. "idi", "imiş", "ise" ekeylemleri, "ile" sözcüğü ve "iken" bağ-fiil eki birleşik yazıldığı zaman araya "y" koruyucu ünsüzü girer. Kaynaştırma harfleri ile ilgili daha fazla örnek ve soru için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: kunfeyekun.org sitesindeki "Ulama ve kaynaştırma hakkında örnek cümleler ve sorular" konusu; dersimiz.com'daki "4. Sınıf Türkçe Kaynaştırma Harfleri Çalışma Sayfası"; turkedebiyati.org'daki "Kaynaştırma Harfleri Ünsüzleri" konusu.
Evet, kaynaştırma ünsüzü bir ünsüz türemesi türüdür.
Kaynaştırma örnekleri: Yazı – a → yazı – y – a (durum ekinden önce). Dede-i → dede- s -i (iyelik ekinden önce). Altı – ar → altı – ş – ar (üleştirme sıfatı ekinden önce). Sanatçının şiiri – e → sanatçının şiiri – n – e (iyelik ekinden sonra gelen durum ekinden önce). Şayet vaktin varsa gel de sana biraz "serayı" gezdireyim. Bu ay "kirayı" zamanında yatırabilecek misiniz?. Yarın sınıf arkadaşlarımla "tiyatroya" gideceğiz. Amcam hepimize ikişer tane kalem hediye etti. Senin bu yaptığına dereyi görmeden paçaları sıvamak denir. Kısmetse seneye İzmir'de yaşamaya başlayacağım.
Blog
Kurtların ulumasını duymak ne anlama gelir?
Küçük bahçeye hangi havuz yapılır?
Kağnı ne anlama gelir?
Kayzer neden Alman imparatoru?
Kuru tütün kaç günde nemlenir?
Kerahat vaktine denk gelirse ne olur?
Kitapta yazar adı nereye yazılır?
Kuzey ve güney ay düğümleri ne anlama gelir?
Kinaye örnekleri nelerdir?
Kocaeli bit pazarı ne zaman kuruluyor?
Kağıthane-Mecidiyeköy metrosu kaç durak?
Koç ve Yay birlikteliği nasıl olur?
Kristal neden değerli?
Küçüme ne demek?
Kore'de neden 2 alfabe var?
KMV ne demek?
Kongre ve konvansiyon arasındaki fark nedir?
Kimse neden olumsuz cümlelerde kullanılır?
Kelime üretici nasıl yapılır?
Kaşe mürekkebi ve ıstampa aynı mı?
Kürtçe sayılar nasıl okunur?
Kök Zümrüt değerli mi?
Kürtçe nasılsın sorusuna nasıl cevap verilir?
Köpek balığının hangi eti yenmez?
Korece kadın isimleri nasıl okunur?
Ki bağlacı ile ilgili cümleler nelerdir?
Kinaye ve mecaz aynı şey mi?
Kaynamak ne anlama gelir?
Kulaç hangi köken?
Kentsoylu ve burjuva aynı mı?
Küçük hanımefendi ve küçük beyefendi ne demek?
Kip ve kip eki aynı şey mi?
Koca ne demek?
Klavuz kelimesinin kökeni nedir?
Kolombiya neden İspanyolca konuşuyor?
Kesilmiş hayvan görmek ne demek?
Kemal ve kâmil aynı şey mi?
Kuzen ve abla arasındaki fark nedir?
Kitap okuma alışkanlığı ingilizcede nasıl anlatılır?
Kınıfırın bed renk olması ne anlama gelir?