Türkçede dört dilek kipi vardır:
Haber (bildirme) kipleri, eylemin yapıldığı veya yapılacağı zamanı bildirir. Haber kipleri: Görülen (bilinen, belirli) geçmiş zaman: "-di, -miş" ekleri. Öğrenilen (duyulan, belirsiz) geçmiş zaman: "-mış, -miş, -muş, -müş" ekleri. Şimdiki zaman: "-yor" eki. Gelecek zaman: "-ecek, -acak" ekleri. Geniş zaman: "-er, -ar" ekleri. Dilek kipleri: Gereklilik kipi: "-meli, -malı" ekleri. İstek kipi: "-e, -a" ekleri. Şart kipi: "-se, -sa" ekleri. Emir kipi: Eki yoktur, kişi ekleriyle çekimlenir.
Dilek kiplerine bazı örnekler: İstek kipi: "Yarın sen de bizimle gelsen." Gereklilik kipi: "Hafta sonuna kadar bu kitabı okumalıyım." Dilek-şart kipi: "Havalar ısınsa da pikniğe gidebilsek." Emir kipi: "Şu dosyaları müdürün odasına götür." Haber kiplerine bazı örnekler: Şimdiki zaman kipi: "Şu an sizinle konuşuyorum." Gelecek zaman kipi: "Yarın otobüse bineceğim." Geniş zaman kipi: "Her sabah yüzümü yıkarım." Geçmiş zaman kipi: "Ali düştü."
Dilek ve haber kipleri arasındaki temel fark, zaman anlamının varlığı veya yokluğudur: Haber (bildirme) kipleri, eylemin gerçekleştiği zamanı bildirir ve zaman ekleri taşır. Örnekler: Şimdiki zaman: "-yor". Gelecek zaman: "-ecek, -acak". Geniş zaman: "-er, -ar". Dilek (tasarlama) kipleri ise bir dileği, isteği, tasarlanan bir hareketi anlatır ve zaman anlamı taşımaz. Örnekler: Gereklilik kipi: "-meli, -malı". İstek kipi: "-e, -a". Şart kipi: "-se, -sa". Emir kipi: Eki yoktur, sadece kişi ekleriyle çekimlenir.
Dilek kiplerine örnek cümleler: İstek kipi: Yarın pazardan biraz sebze alayım, sana getireyim. Bu gece erken yatayım, yarın okulda uykulu görünmeyeyim. Gereklilik kipi: Bu şekilde davranmamalısın, böyle yapmamalısın. Sağlıklı bir vücut için her gün spor yapmalısın. Emir kipi: Buraya gel, ortaya git, hemen konuş. O kitabı oradan alın. Dilek-şart kipi: Keşke sınavı kazansa. Havalar bir ısınsa da deniz kenarına gitsek.
Dilek kelimesi, istek, arzu, niyet anlamlarına gelir. Dilek isminin anlamı ise şu şekilde açıklanabilir: Bir şeyin gerçekleşmesine yönelik duyulan istek, şevk, talep; Temenni; Tatlı dilli, güler yüzlü, hoş sohbet kişi. Ayrıca, çeşitli mitolojik ve halk inançlarında dilekler, tanrı veya doğa üstü varlıklar tarafından gerçekleştirilmesi beklenen arzuları ifade eder.
Dilek kipleri şu eklerle oluşturulur: İstek kipi: "-e, -a" ekleri ile oluşturulur. Dilek-koşul kipi: "-se, -sa" ekleri ile oluşturulur. Gereklilik kipi: "-meli, -malı" ekleri ile oluşturulur. Emir kipi: Ek almaz, kişi ekleriyle çekimlenir. Örnekler: İstek kipi: "Şoför bey, müsait bir yerde ineyim". Dilek-koşul kipi: "Yarın sen de bizimle gelsen". Gereklilik kipi: "Hafta sonuna kadar bu kitabı okumalıyım". Emir kipi: "O mesajı sakın cevap verme!".
"La" eki, dilek kiplerinden biri olan istek kipine dahildir.
Blog
Kitap ayracı hangi iple örülür?
Kediye yemek vermek neye işarettir?
Kirlilik kelimesinin eş anlamlısı ve zıt anlamlısı ne?
Kent kelimesi nereden gelir?
Kimler yakın koruma olabilir?
Kuzey Ekspres nerenin gazetesi?
Köpek dişi çıkması neye işarettir?
Kip ile fiil aynı şey mi?
Kompetan ve kompedan aynı mı?
Kolombiya İspanyolcası farklı mı?
Kolanya mı kolonya mı hangisi doğru?
Kürtçe metin nasıl okunur?
Kolay gelsin ne anlama gelir?
Kolpa ne anlama gelir?
Kim vakfı ne iş yapar?
Kent sigara hangi ülkenin malı?
Kürtçe çeviride hangi lehçe kullanılır?
Keskin nişancı olmak için hangi rütbe?
Kova burcu için hangi kupa?
Korgenaralin üstü kim?
Korece alfabesi altına okunuşları ve yazılışları Türkçe olarak nasıl okunur..
Keskin nişancı takım lideri kim?
Kıbrıs'ın resmi dili nedir?
Kedinin ağladığını görmek neye işarettir?
Kip ve zaman aynı şey mi?
Küçük kardeşe neden little sister denir?
Koç hangi burçla aynı element?
Kurnaz ve tatlı su kurnazlığı arasındaki fark nedir?
Kök boyasına neden kök boyası denir?
Korkak ve cesur zıt mı?
Klas ve elit arasındaki fark nedir?
Kupa şövalyesi aşkta ne anlama gelir?
Kürtçe'de kaç tane ay var?
Koal ne anlama gelir?
Kelime Gezmece köprü 3 ne?
Korece 1000 kelime kaç ayda öğrenilir?
Komili ayçiçek yağı 5 lt teneke mi pet mi?
Kurallı cümlelerde özne nerede bulunur?
Koç hayvanı neyi temsil eder?
Kürşat Türk ismi mi?