Üç çeşit ünlem cümlesi vardır:
Anlamlarına göre cümle türleri şu şekilde incelenebilir: Olumlu cümle. Olumsuz cümle. Soru cümlesi. Ünlem cümlesi. Emir cümlesi. Şart cümlesi. İstek cümlesi. Gereklilik cümlesi. Ayrıca, varsayım, öz eleştiri, karşılaştırma, hayıflanma, pişmanlık, küçümseme, tahmin, çıkarım, yadsıma gibi cümle türleri de anlamlarına göre incelenebilir.
Ünlem cümlelerinde ünlem işareti (!) kullanılır. Ünlem işareti, sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur. Örnekler: Hava ne kadar da sıcak! Bravo, çok iyi bir konuşmaydı! Eyvah, ev yanıyor! Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!
"Ve" bağlacı, cümleleri birbirine bağlamak, eşitlik veya benzerlik ifade etmek, sıralama yapmak ve neden-sonuç ilişkisi kurmak gibi çeşitli amaçlarla kullanılır. Örnek cümleler: Cümleleri bağlama: "Yağmur yağıyor ve hava soğuyor". Eşitlik veya benzerlik ifade etme: "Kedi ve köpek". Sıralama yapma: "Defter, kitap ve kalem". Neden-sonuç ilişkisi: "Çok çalıştım ve sınavı geçtim". Ayrıca, "ve" bağlacı, cümle başında kullanılarak anlamı kuvvetlendirmek ve vurgu yapmak amacıyla da kullanılabilir.
Ünlem işaretinin kullanıldığı cümleler, vurgulanarak okunur. Bazı örnek cümleler: "Ne mutlu Türk'üm diyene!". "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz, ileri!". "Eyvah, ev yanıyor!". "Dur, yolcu! Bilmeden gelip bastığın bu toprak bir devrin battığı yerdir". "Vay canına! Çok başarılı bir tablo olmuş". "Hey, sana diyorum!". "Oh! Sonunda güzel haberi aldık". "Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken / Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz!". "Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor". "Günde bin(!) test sorusu çözecekmiş".
Ünlem işareti (!), çeşitli duygu ve heyecanları bildiren cümle ve ifadelerin sonuna konulan bir noktalama işaretidir. Ünlem işaretinin bazı kullanım alanları: Duygusal ifadeler: Sevinç, kıvanç, acı, korku, heyecan, endişe, şaşma gibi duyguları bildirmek için kullanılır. Seslenme ve hitap: Uyarı, seslenme ve hitap bildiren sözlerden sonra kullanılır. Alay ve iğneleme: Alay, iğneleme, kinayeli cümlelerde kullanılır. Ünlem ifadeleri: "Vay, oh, bre, ah, vay canına" gibi ünlem bildiren ifadelerden sonra kullanılır.
Ünlem kuramı, dilin doğuşunu insanların çeşitli olaylar karşısında duydukları duyguları ifade etmek için çıkardıkları ünlemlere dayandırır. Bu kurama göre, insanlar zamanla bu ünlemleri sözcüklere dönüştürmüş ve bu kelimeler, çeşitli kavramları karşılayarak dilin ilk kelimeleri olmuştur. Ünlem kuramını savunan bazı isimler şunlardır: Max Müller ve Charles Darwin. Alman bilgin Wunt.
Ünlem ve seslenme arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Ünlem, sevinç, korku, heyecan, acıma, şaşma gibi duyguları coşkulu bir şekilde anlatan veya hitap (seslenme) gibi durumları belirten kelimelerdir. Seslenme, daha çok birinin dikkatini çekmek, onu uyarmak, ona seslenmek amaçlı ünlemlerdir. Örnekler: Ünlem: "Hava ne kadar da sıcak!". Seslenme: "Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken / Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz!".
Blog
Kova burcu yükseleni terazi nasıl olur?
Kemal Kılıçdaroğlu adaylığa çıktığında kaç yaşındaydı?
Koçtaş ve Yapı Market aynı mı?
Küçümsemek ne anlama gelir?
Kofik hangi yöreye ait?
Konuşma ve yazı dili arasındaki farklar nelerdir?
Küçücük ve minicik küçültme sıfatı mı?
Konç yüksekliği ne olmalı?
Kent D-Range Blue hangi ülkenin malı?
Kaç çeşit zekât vardır ve kimlere verilir?
Kitap ve eser eş anlamlı mı?
Kör yerine ne kullanılır?
Konuk eş anlamlısı nedir?
Kozmik ne anlama gelir?
Koşullu ve şartsız ne demek?
Kaşmer ve kaşmeran aynı mı?
Keder yerine ne kullanılır?
Korecede hangi harfler Türkçe'ye benziyor?
Kelebek seti kaç numara olmalı?
Kiril ve Türkçe aynı mı?
Kulak kabartmak deyiminin hikayesi nedir?
Kulüp ve klüp arasındaki fark nedir?
Koç'un yükselenini nasıl anlarız?
Kraliçenin Türkçe karşılığı nedir?
Kayseri Merkez'de kaç mahalle var?
Kerim ve cömert ne demek?
Konakçı ne demek?
Kürtçe teşekkür ederim nasıl söylenir?
Kolordu komutanı ne iş yapar?
Kaç çeşit geçmiş zaman vardır?
Kore'de en çok hangi dil konuşuluyor?
Kuyruklu "a" hangi dilde kullanılır?
Kedinin yıkandığını görmek ne demek?
Kağnı neyi anlatıyor?
Kök sözcüğü gerçek mecaz ve terim anlam olarak nasıl kullanılır?
Kılıç beşlisi neyi temsil eder?
Köktenci ne demek?
Kombinasyon ve kombine aynı şey mi?
Korecede en çok kullanılan 1000 kelime nedir?
Komando tugayları hangi illerde var?